Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/761 K.2025/738

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; "... Yönetim Kurulu 28.10.2020 gün ve 07 sayılı kararıyla müvekkili davacının kooperatife karşı olan mali yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, yönetim kurulunca verilen ihraç kararı tamamen kötüniyetli olup, kararın iptal edilmesi gerektiğini, Kooperatif Yönetim Kurulunun hukuka aykırı olarak yalan beyanla yapı ruhsatı almaya çalışması üzerine müvekkili ... ile dava dışı üye ...

10.06.2020 tarihinde kooperatifin yetkili kişileri hakkında 1163 sayılı yasaya muhalefet suçunu işlediklerinden bahisle Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikâyette bulunduğunu, söz konusu şikâyetin ardından Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/... numaralı dosyası üzerinden soruşturma başlatılmış olup, soruşturma dosyasının derdest durumda olduğunu, suç duyurusunda bulunmasının hemen ardından; kooperatif Yönetim Kurulu adına Avukat ... tarafından keşide edilen, Mersin 4. Noterliği ...

Yevmiye Numaralı 12.08.2020 tarihli 1. borç ihtarında “30.06.2020 tarihinden geriye dönük olarak 6.750,00.TL aidat borcu ve 26.142,00.TL yapı kayıt/ruhsat/tapu harcı borcu ile süresinde ödenmeyen aidat ve harç borçları için hesap olunan 13.475,00.TL gecikme faizi borcu olmak üzere toplam 46.342,00.TL borcunuz bulunmaktadır.” beyanı ile müvekkiline 10 gün ödeme süresi verildiği ihtar edilldiğini, borç ihtarnamesinin kendisine tebliğ edilmesinden hemen sonra 26.08.2020 tarihinde müvekkili kooperatife ait banka hesabına 6.750,00.TL aidat borcunu ödeyip, gerçeği yansıtmayan diğer miktarları yatırmaktan doğal olarak kaçındığını,

zira borç ihtarında belirtilen 26.142,00.TL yapı kayıt/ruhsat/tapu harcı adı altında istenen borç hukuka aykırı olarak suç teşkil eden eylemlere yönelik talep edilmekte olup, hâlihazırda yukarıda da bahsedildiği üzere müvekkilim bu eylemlere yönelik suç duyurusunda bulunduğunu, yine borç ihtarında anılan 13.475,00.TL faiz miktarı da gerçeği yansıtmamakta olup, söz konusu faiz oranının yüksek olduğuna ilişkin kesinleşmiş mahkeme ilamı da bulunduğunu, kooperatif tarafından Mersin 6. İcra Müdürlüğü 2018/...

Esas sayılı dosyası üzerinden müvekkile icra takibi başlatıldığını, miktarların gerçeği yansıtmaması nedeniyle müvekkilin borca itirazı neticesinde uyuşmazlık Mersin 2 Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... Esas, 2020/...

Karar sayılı ilamı ile karara bağlanmış ve mahkemece verilen kararda talep edilen faiz oranının yüksek olması nedeniyle takibin hükmedilen miktar üzerinden devam etmesine karar verilmiş olup, 1. borç ihtarnamesinde bildirilen aidat borcu dışında kalan borçların kesinlikle ve kesinlikle gerçeği yansıtmamakta olup, tamamen müvekkilinin suç duyurusunda bulunmuş olmasından kaynaklı olarak kötüniyetli bir şekilde bildirilmiş miktarlar olduğunu,

gerçeği yansıtmayan borç ihtarlarındaki meblağları ödememesinden kaynaklı olarak müvekkilinin haksız ve kötüniyetli ihraç kararını içeren hukuka aykırı Yönetim Kurulu kararının iptali.." beyanları ile vekalet ücreti ve yargılama masraflarının karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özel ile; "..

Davacının müvekkili kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatifin genel kurullarında kabul edilen ve kesinleşmiş olan aidat ve benzeri bir kısım mali yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğunu, yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıya yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda Mersin 4. Noterliği kanalıyla 12.08.2020 tarihinde 10 gün ödeme süreli 1. İhtarname ve 08.09.2020 tarihinde de 1 ay ödeme süreli 2. İhtarname gönderildiğini, davacının ise, birinci ihtarnamede ödenmesine istenilen 6.725,00.TL tutarındaki aidat borcunu ödediğini halde,

ihtarnamelerde belirtilen 10.728,57.TL gecikme faizi ile 26.142,00.TL yapı kayıt/ruhsat/tapu harcı borcunu ödemediğini, bu sebeple de, iki ihtara rağmen ödenmeyen borçlar nedeniyle kooperatif yönetim kurulunca alınan 28.10.2020 tarih ve 07 sayılı ihraç kararı ile kooperatif ortaklığından ihraç olunduğunu, ihraç kararının noter kanalıyla davacıya tebliğe gönderildiğini ve kendisine tebliğ olunduğunu, davacının ödemeyi kabul etmediği 26.142,00.TL borcun ise,

imar affı kooperatif inşaatının imar affı olarak bilinen yasadan yararlanılması amacıyla yapılacak harcamalar için gerekli olan paranın toplanması konusunda kooperatifin 16.09.2018 tarihli genel kurulunda gündemin 3.üncü maddesi ile alınan karara istinaden toplanan para olduğunu belirterek, netice itibariyle davacı hakkında alınan ihraç kararının, yasa ve ana sözleşme hükümleri ile Yüksek Mahkeme'nin yerleşik kararlarına uygun olup, açılan haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararı ile; davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunu, ancak aidat borcunu ödememesinden dolayı davacıya çekilen iki ihtar sonucunda kooperatif yönetim kurulunun 28.10.2020 tarih ve 07 sayılı kararı ile kooperatiften ihraç edildiğini, akabinde ihraç kararının iptali için eldeki davanın açıldığı,

mahkememizce celp edilen defterler, belgeler ve incelenen kooperatif ana sözleşmesi ile alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının üyesi olduğu davalı kooperatife karşı Kooperatif Genel Kurullarında karar altına alınan ödeme borcunu yerine getirmediği ve bunun üzerine ana sözleşme uyarınca davacıya Mersin 4. Noterliği kanalıyla 12.08.2020 yevmiye numaralı 10 gün süreli 1. borç ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak verilen süre içerisinde borcun ödenmediğini, bunun üzerine davacıya 08.09.2020 tarihinde ikinci ihtarnamenin gönderildiğini, ancak borcun yine ödenmediğini,

ihtarların usulüne uygun şekilde davacıya tebliğ edildiğini, iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, davalı Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 9. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27. maddesi uyarınca yönetim kurulunca alınan 28.10.2020 tarih ve 07 sayılı ihraç karan ile üyelikten ihraç edildiği, yapılan işlemlerin ve alınan ihraç kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla haksız açılan davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Mahkemece müvekkilinin aidat borcunu ödememesi nedeniyle davanın haksız olduğu belirtilmişse de, mahkemece delillerin dikkate alınmadığının aşikar olduğunu, 1. borç ihtarnamesi gönderilmesinin ardından 26.08.2020 tarihinde müvekkili kooperatife ait banka hesabına 6.750,00.TL aidat borcunu ödediğini, mahkemece bu durumun göz ardı edildiğini, müvekkilinin 1. borç İhbarnamesinin kendisine tebliğ edilmesi ile birlikte aidat borcunu ödediğini, Kooperatif Yönetimi'nin suç teşkil eden eylemlerine yönelik istenen bedelin açıklamasının yapılması için kooperatife cevabı ihtarname gönderildiğini, kooperatif yönetiminin hiçbir açıklama yapmadığını,

adiat borcu dışında istenen bedel suç teşkil eden bir eylemin bedeli olup, Kooperatif Yönetimi Üyeleri hakkında bu eylemden kaynaklı olarak ceza dosyasında mahkumiyet kararı verildiğini, müvekkilinin Kooperatif Yönetim Kurulu hakkında suç duyurusunda bulunmasının hemen ardından.

Kooperatif Yönetim Kurulu tarafından borç ihtarnamesi keşide edilmiş olup, bu durum dahi Yönetim Kurulu Üyelerinin görevini kötüye kullandıklarının kanıtı olduğunu, borç ihtarnamesinde belirtilen faizin gerçeği yansıtmadığının kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olduğunu, borç ihtarında anılan 13.475,00.TL faiz miktarı da gerçeği yansıtmamakta olup, söz konusu faiz oranının yüksek olduğuna ilişkin kesinleşmiş mahkeme ilamı da bulunduğunu, bu nedenlerle.

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında arz ve izah olunan ve re’sen dikkate alınacak gerekçelerle; istinaf başvurusunun kabulü ile, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... Esas, 2022/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu, kooperatif tarafından mali yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla davacıya 1. ve 2. ihtarnamelerin gönderildiği ve ihtarnamelere rağmen ödeme yapmadığı gerekçesiyle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından 23/10/2020 tarihli 07 numaralı kararla ihracına karar verildiği, ihraç kararına karşı davacı tarafından işbu ihraç kararının iptali davası açıldığı anlaşılmakta olup, ihtilaf davacı hakkında verilen ihraç kararının doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda davalı kooperatif tarafından davacıya Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Anasözleşmenin 14. maddesine uygun olarak 10 gün ve 1 aylık süreleri içerir ihtarname düzenlendiği, ihtarnamelerin davacıya tebliğ edildiği kaldı ki davacı tarafın söz konusu ihtarnamelerin kendisine tebliğ edilmediği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı görülmüştür.

Davacı tarafın ihtarnamede çıkarmaya konu borcun sebebi olarak gösterilen birinci ihtarnamede ödenmesine istenilen 6.725,00TL tutarındaki aidat borcunun 2.ihtarnameden önce ödendiği, bu hususun davalı kooperatifin de kabulünde olduğu, ihtarnamelerde belirtilen 10.728,57 liralık gecikme faizi ile 26.142,00 TL yapı kayıt/ ruhsat/tapu harcı borcunun ödenmediğinin ileri sürüldüğü, davacı tarafından ise yapı kayıt/ruhsat/tapu harcı adı altında talep edilen meblağın usulsüz olduğunu, bu usulsüzlük sebebiyle kooperatif yöneticileri hakkında şikayetçi olduğunu ve yöneticilerin ceza aldığını bu sebeple ihraç kararının usulsüz olduğunu ileri sürdüğü anlaşılmaktadır.

Kooperatifin ortağı hakkında ihraç kararı verebilmesi için ihtar edilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/07/2010 tarih ve 2009/2113 E., 2010/7860 K.sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2010 tarih ve 2009/6208 E., 2010/12124 K.sayılı kararı, Yargıtay 15. Hukuk Daire'sinin 28/06/2021 tarih ve 2021/1105 E., 2021/2997 K.sayılı kararları da bu yöndedir.)

Bu bağlamda davacıya çekilen ihtarlarda talep edilen yapı kayıt/ruhsat/tapu harcı adı altındaki alacağın dayanağı ceza soruşturmasına konu edildiği ve kooperatif yöneticilerine mahkumiyet kararı verildiği iddia edildiğinden davacının iddiasına konu Mersin 21.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı ceza dava dosyası celp edilerek ihraç kararına konu alacağın dayanağının bulunup bulunmadığı ve netice itibariyle davacının kooperatiften ihraç şartının oluşup oluşmadığı hususunda inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve yukarıda belirtilen eksiklikler giderilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır