Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1254 K.2023/1289

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Müvekkilinin inşaat mühendisi olduğunu, Bu amaçla almış olduğu çek defteri, müvekkiline ait ofisin 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem neticesinde çökmesi üzerine enkaz altında kaldığını, Müvekkilinin ofisi (Hatay ili Antakya ilçesi ... ... ... mah. ... ada ... parsel) Kuşçu apartmanın zemin katta bulunduğunu enkaz altında kalan çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, Çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkansız zararlar doğuracağını,

Çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren çekin iptali için işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, 4539 sayılı Kanun'un 3. Maddesi gereği "Doğal afete maruz kalanların istemleri halinde, afetten kaynaklanan hukuki uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin her türlü dava ve işlemlerde adli müzaheret hükümleri uygulanır." hükmü gereğince adli yardım talebimizin kabulün çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına,

Dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/04/2018 tarih ve 2016/10772 Esas, 2018/2997 Kararında da açıklandığı üzere; boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından çek iptali davasına konu olamayacağı gibi çek iptali davası hamil tarafından açılabilir. TTK'nın 781/1 maddesi göre; 780 inci maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz. Dava konusu çek yaprakları boş olduğundan ve kıymetli evrak niteliğinde bulunmadığından, çek iptali davası keşideci tarafından açılamayacağından davanın reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dava konusu çek yapraklarının müvekkiline ait ofisin 06/02/2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş Pazarcık merkezli deprem neticesinde enkaz altında kaldığını, çeklerin zayi olmasında müvekkilinin hiçbir kusurunun olmadığını, dava konusu çeklerin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde telafisi imkansız zararlar oluşturacağını, çekler nedeniyle DASK ödemesinin bir kısmına banka tarafından bloke konulduğunu, bloke nedeniyle müvekkilinin ciddi olumsuzluklar yaşadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir. .

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde çöken ofisinde bulunan çek defterinin kaybolduğu iddia edilerek, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesi'nce yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK' nun 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 651. maddesi ve yine TTK'nun 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 780. maddesinde çekin unsurları düzenlenmiş olup, 781. maddeye göre imzasız boş çek yaprakları çek vasfında değildir. Keşideci imzası bulunmadığı için kambiyo senedi (çek) vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir.

Somut olayda, davacı tarafından, bankadan aldığı çek defterinin zayi olduğunu iddia edildiğinden, boş çek yapraklarının çek vasfında olmadığı, kambiyo senedi vasfı bulunmayan boş çek yapraklarının iptalinin talep edilemeyeceği, kaldı ki, davacının keşideci olup, söz konusu çeklerin yetkili hamili de olmadığı, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamayacağı, mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır