Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1733 K.2023/1441

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkil şirketçe ... Antakya Sanayi Şubesi'nden alınan, müvekkil şirketin keşideci olduğu, ... numaralı çek deprem sonucu şirket merkezinin yıkılması sonucu enkaz altında kaldığı, enkaz kaldırma çalışmaları sırasında da çek bulunamadığı, ilgili çek çalınmış olma ihtimali sebebiyle müvekkil şirketin mağduriyetine neden olacağı, tedbir taleplerinin kabulü ile müvekil şirketin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla ... Antakya Sanayi Şubesi'nin ... numaralı çek üzerine uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, kararın muhatap bankalara bildirilmesine, yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; Davacının iptali istenen dava konusu çeklerin keşidecisi olup iptalini istediği, TTK'nun 651/2. Maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi olduğu ortaya çıktığında iptal davası açma hakkının, kıymetli evrak üzerinde hak sabihi olan (yetkili hamil) kişiye tanınmış bir hak olduğu, davacının ise davaya konu çekler üzerinde her hangi bir hak sahibi olmadığı, keşidecinin zayi'ye dayalı çek iptali istemine ilişkin dava açamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; verilen kararı kabul etmelerinin mümkün olmadığını, iptal davasını, senedin zilyetliğini yitirdiğini ileri süren her hamil açılabileceğini, keşidecinin söz konusu iptal davasını açamayacağı yönünde çok sayıda Yargıtay kararının mevcut olduğunu, keşidecinin çeki düzenledikten ve imzaladıktan sonra çek zayi olursa, düzenleyen de iptal davası açılabileceğini, bu durumda düzenleyenin hem çeke varlık kazandıran iradesi çekte yer almakta olduğunu hem de bir anlamda düzenleyen çekin hamili konumunda olduğunu, Yargıtay İçtihatları boş çekler için keşidecinin iptal davası açamayacağı yönünde olduğunu,

bunun nedenini ise çekin boş olması ile kıymetli evrak hükmünde olmadığı bu nedenle hukuki yarar bulunmadığı olarak açıkladığını, ancak davaya konu çek boş olmayıp keşideci müvekkil tarafından imzalanmış dolu çek yaprağı olduğunu, bu durumda müvekkil kurum da hamil konumunda olup, iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu, yerel mahkemece işin esasına girilmeden davanın açıldığı gün tensip zaptı ile davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu nedenlerle istinaf taleplerinin kabulü ile İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının itirazları doğrultusunda kaldırılarak,

davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)" talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir

6102 sayılı TTK'nın 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı, somut olayda davacı, davaya konu çekin keşidecisi olup, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır