Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/304 K.2026/663

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas 2022/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminatın tahsili için başlatılan ilâmsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından dava dışı ... ... Kons. San. Ve Tic. İth. İhr. Ltd.

Şti tarafından dava dışı ...'ye satışı yapılan ve ... plakalı araçlar ile taşınan emtiaların 22.08.2019 tarihli nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığı, iş bu emtiaların taşınması işinin davalı şirket tarafından üstlenildiği ve emtiaların Kocaeli'nden yüklenerek İngiltere' ye doğru yola çıktığı, ancak emtiaların nakliyesi sırasında 22.08.2019 tarihinde Çekya/İngiltere arasında araç seyir halinde iken meydana gelen trafik kazası nedeni ile emtianın hasar gördüğü, bu kapsamda sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığı ve meydana gelen zararın, zarara sebep olduğu iddia edilen davalı ...

Lojistik Anonim Şirketi tahsili amacı ile İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyası ile icra takibine itirazın iptalini talep ettiği, davalı ise oluşan zararda kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Ülkemizin de 02/12/1994 tarihli ve 94/6322 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katıldığı 04/01/1995 tarihli ve 22161 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi ile İlgili Anlaşma’nın (CMR) yükün zıyaı, hasarı veya gecikmesinden doğan sorumluluğunu düzenleyen 17/1. maddesi gereği kural olarak taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasar ile yükün teslimindeki gecikmeden sorumludur.

Bu bağlamda gönderen ile aralarındaki taşıma sözleşmesi ile taşınması kararlaştırılan eşya, taşımayı üstlenen taşıyıcının muhafaza ve gözetimine bırakılır. Taşıyıcı, taşıma sözleşmesi gereği kendisine teslim edilen eşyayı taşıma sürecinde muhafazayla yükümlü olup bu yükümlülük nedeniyle taşıma konusu eşyanın zıyaından ve hasarından sorumludur.

Taşıma sözleşmesine konu eşyanın taşıyıcının hâkimiyetinde zıyaa veya hasara uğraması yahut teslimde gecikmenin söz konusu olması hâlinde taşıyıcının sorumluluğu, CMR’nin 17. maddesinde kusursuz sorumluluk esaslarına göre düzenlenmiştir. Eş söyleyişle taşıyıcı, karayolunda uluslararası eşya taşıma sözleşmesi kapsamında taşıma konusu eşyayı teslim aldığı andan alıcısına teslim ettiği ana kadarki süreçte, eşyada meydana gelen zıya, hasar veya gecikme nedeniyle ortaya çıkan zarardan, CMR’nin 17/1. maddesi uyarınca kusursuz sorumludur. Buradan hareketle tazminat talep hakkı sahibinin ortaya çıkan zararı ispat dışında zarara neden olan vakıayı ispatlaması gerekmez.

Taşıyıcının CMR’nin 17. maddesi kapsamındaki sorumluluğu her ne kadar kusursuz sorumluk niteliğinde ise de; aynı maddenin 2 ve 4. fıkralarında taşıyıcı lehine öngörülen sorumluluktan kurtulma sebepleri ile taşıyıcının zıya, hasar veya teslimde gecikmeden kaynaklanan kusursuz sorumluluğu hafifletilmiştir. Ancak bu aşamada önemle belirtilmelidir ki.

CMR’nin 17. maddesinin 4. fıkrasındaki sorumluluktan kurtulma sebepleri, taşıma konusu eşyanın zıya ve hasarı durumunda geçerli olup gecikmeden kaynaklanan zararlar konusunda anılan fıkradaki olgular sorumluluktan kurtulma sebepleri olarak ileri sürülemez. Dolayısıyla gecikme sebebiyle ortaya çıkan zarardan sorumluluğu bulunan taşıyıcı, sadece CMR’nin 17/2. maddesinde belirtilen hususları ispatlayarak bu sorumluluktan kurtulur (Yargıtay HGK'nın 12/10/2021 tarih ve 2017/...

K. sayılı kararı). Söz konusu hüküm kapsamında taşıyıcının sorumluluğu, ispat külfeti ters çevrilmiş sorumluluktur (Yargıtay 11. HD'nin 04/03/2013 tarih ve 2012/... E., 2013/...K. sayılı kararı).

Bu durumda kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur.

Bu değerlendirmeler ışığında somut olayda, Trafik Kazasının. 28.08.2019 günü saat 09.50 sıralarında. Slovenya ülkesi sınırları içerisinde bulunan, D2 otobanı 11,974 km- ... istikametinde, ... köyü kadastrosunda; ... idaresinde bulunan ... (MK) plakalı kamyonun ön kısmı ile... idaresindeki ... (BG) kamyonun arka kısmına çarpılması suretiyle kazanın meydana geldiği, kusurun % 100 emtianın yüklü olduğu araca arkadan çarpan ...

(MK) plakalı araç sürücüsü ...' ye ait olduğu, meydana gelen kazada davalı şirkete ait araç sürücüsünün kazada alabileceği bir önlem olamayacağından meydana gelen kazada kusursuz olduğu, bu durumda, zararın taşıyıcının her türlü tedbiri almasına rağmen önlenmesine olanak bulunmayan bir nedenden ileri geldiği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Fahri ... · Başkan · 35005 · ¸e-imzalıdır · İsmail Deniz DEMİRKAYA · Üye · 120919 · ¸e-imzalıdır · Ayşegül ÇİÇEK YİĞİT · Üye · 179151 · ¸e-imzalıdır · Aslı İrem KONMAZ · Katip · 327209 · ¸e-imzalıdır