Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/382 K.2023/1231

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında limon ticaretinin olduğunu, davacının davalıdan limon satın aldığını, bu sebeple davacı tarafından davalıya 105.000,00.TL limon avansı gönderildiğini, davalının davacıya 78.850,70.TL karşılığı limon gönderdiğini, bunun üzerine davacı tarafça Silifke İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının bu takibe yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de tarafların anlaşamadıklarını, bu nedenlerle davanın kabulüne, haksız itirazın iptaline ve dolayısı ile takibin devamına, davalının takip tutarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 10. Maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları arasında bu kanunun uygulanmasından kaynaklı uyuşmazlığın çözümünde hal hakem heyetlerinin öncelikle yetkili olduğunu, 2022 yılı itibari ile hal hakem heyetlerinin görev sınırının 174.457,20.TL olduğunu, hal hakem heyetine başvurunun zorunlu olduğunu, hakem heyetine başvurmadan dava açılamayacağını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini,

aynı konudan dolayı Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından usulden red kararı verildiğini, 6100 sayılı HMK' nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; alacaklı ... tarafından Silifke İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davalı ... ... aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığıır, takip dayanağının limon alım satımı nedeni ile gönderilen sipariş avansı olduğuıa, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde yapılan itiraz nedeni ile takibin durdurulduğuıa, borçlunun itiraz dilekçesinde böyle bir borcu olmadığından bahisle borca itiraz ettiğini, 5957 sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 10. Maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları arasında bu kanunun uygulanmasından kaynaklı uyuşmazlığın çözümünde hal hakem heyetlerinin öncelikle yetkili olduğunu,

2022 yılı itibari ile hal hakem heyetlerinin görev sınırının 174.457,20.TL olduğunu ve bu miktara kadar olan uyuşmazlıklar için hal hakem heyetine başvurunun zorunlu olduğunu, hakem heyetine başvurmadan dava açılamayacağını bu nedenle davanın reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VE DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin toptancılar sebze meyve haline bağlı bir komisyoncu olmadığını, davaya konu ilişki bakımından hal hakem heyetine gidilmesinin mümkün olmadığını, bu hususta tereddüt edilmesi halinde ilgili hakem heyeti kurulundan görüş sorulabileceğini, yerel mahkemenin vermiş olduğu karının bozulması gerektiğini, malların toptan satışı amacıyla kendi adına ve başkası hesabına komisyon esası üzerinden çalışan meslek mensuplarının, komisyoncu, komisyon sözleşmesine dayanarak,

daima kendi adına ve bir başkası hesabına hareket etmekte olup bu ilişkinin temelinde dolaylı temsil ilişkisi bulunmakta olduğunu, müvekkilinin hiç kimseyle dolaylı temsil ilişkisinin bulunmadığını, sebze meyve haline de bağlı olmadığını, bu nedenle yerel mahkemenin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava "Ticari Satıma Dayanan Alacak" talebine ilişkindir.

Davacı taraf, taraflar arasında limon ticaretinin olduğunu, davacının davalıdan limon satın aldığını, bu sebeple davacı tarafından davalıya 105.000,00.TL limon avansı gönderildiğini ancak davalının davacıya 78.850,70.TL karşılığı limon gönderdiğini, bunun üzerine davacı tarafça Silifke İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının bu takibe yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de tarafların anlaşamadıklarını, bu nedenlerle davanın kabulü gerektiğini ileri sürmüş, yerel mahkeme tarafından ise 5957 sayılı Yasanın 10/7 maddesi kapsamında bu davaya bakma görevinin Hal Hakem Heyetine ait olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Yerel mahkemece yazılan müzekkereler kapsamında; davalının narenciye ticareti ile uğraştığına dair Silifke Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden yazı cevabı gelmiş olmasına karşın, Manisa Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen yazı cevabında davacı ...'nin herhangi bir kaydına rastlanamadığı anlaşılmıştır.

5957 sayılı "SEBZE VE MEYVELER İLE YETERLİ ARZ VE TALEP DERİNLİĞİ BULUNAN DİĞER MALLARIN TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN"un "Tanımlar Başlıklı" 2/1-ç) maddesine göre "Hal hakem heyeti: Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri," olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 2/1-ı) "Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri," olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun "Hal hakem heyeti ve Toptancı Hal Konseyi" başlıklı 10/1 maddesine göre; "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir." hükmü yer almaktadır.

Buna göre, 5957 sayılı Yasa'nın 2/1-ç ve 10/1 maddeleri gereğince Hal Hakem Heyetleri; Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir.

Somut olayda; davalının narenciye ticareti ile uğraştığı, Manisa Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen cevabına göre davacının herhangi bir oda kaydının bulunmadığı, dolayısıyla 5957 Sayılı Yasanın 2/1-ı) maddesine göre meslek mensubu olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla davacı taraf meslek mensubu olmadığından açılan davada Hal Hakem Heyetleri görevli değildir. Dava "Ticari Satıma Dayanan Alacak" talebine ilişkin olup, bu davaya bakma görevi Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aittir.

Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince davacının İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince uzman bilirkişiden rapor alınmadığı, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda taraf delillerinin toplanmadığı anlaşıldığından mahallinde ziraat bilirkişi ve fen bilirkişi marifetiyle keşif yapılması,

toplanan delillerin değerlendirilip, tarafların edimlerini yerine getirip getirmediğinin tespiti, dava ve cevap dilekçelerinde tarafların yemin deliline dayanıp dayanmadığı belirlenip, iddiasını ispat edemeyen taraf varsa ve dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmış ise, ilgili tarafa yemin deliline dayanıp dayanmayacağı hususunun hatırlatılması, sonucuna göre davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığının tespiti ve davanın yeniden görülmesi için sair istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır