Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1021 K.2024/1421

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin yaş meyve ve sebze ticareti ile uğraşmakta olup, bu kapsamda önceden tanıdıkları bir kişinin aracı olması üzerine nektarin ve kayısı almak üzere ... Hal Müdürlüğü (...) Blokta bulunan -...

Tarım- isimli iş yerini işleten olarak kendisini tanıtan davalı ... ile yanında bulunan abisi dava dışı ... ile 29.05.2020 tarihinde tanıştıkları ve yapılan görüşmeler neticesinde ... ile aralarında bir tır kayısı ve bir tır nektarin yapılması hususunda anlaştıklarını, davalı ... tarafından kendisine verilen ve abisi ... 'nin oğlu olan diğer davalı ...'a ait ...

Bankası .../... şubesinde bulunan hesaba, sözleşmede yapılması kararlaştırılan mallar karşılığı ön ödemesi olarak 29.05.2020 tarihinde 70.000,00.TL para havale ettiğini, bakiyesinin ise ürünler teslim alındıktan sonra ödeneceği kararlaştırıldığını, kendilerine mal yapılacağı inancıyla gönderilen ve fakat malın yapılmaması nedeniyle geri iade edilmeyen bu paranın tahsili amacıyla, ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında davalılar aleyhine 24.06.2020 tarihinde genel haciz yoluyla takip yapılmış, davalılardan ...'ın yetkiye ve borca itirazı üzerine dosya ... .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayısını aldığını, yetkili icra dairesinden gönderilen ödeme emrine de yine ... tarafından haksız surette itiraz edilerek takip durduğunu, diğer davalı ... aleyhine ... İcra Müdürülüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından takip devam ettiğini, bu kapsamda dosyada bir kısım haciz işlemleri yapılmışsa da, davalı ... tarafından açılan ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dava dosyasında yapılan tebligatın usulsüz olduğuna karar verildiği ve itirazın geçerli olduğu ve takibin durdurulduğunu, davalı ...'ın da ... ile aynı iş yerinde faaliyette bulunan abisi ...'ın oğlu olduğu, netice itibariyle bu şirket ve faaliyetleri kapsamında davalıların birbiriyle birlikte hareket ettikleri, sözleşme ... ile yapılmasına rağmen, para transferinin davalı ...'a yapılmasınında bu kapsamda olduğunu, davalılar, sözleşmeyle yapılması ve teslim edilmesi kararlaştırılan malı yapıp teslim etmemişler, ancak müvekkilden bu sebeple aldıkları ön ödeme ücretini de iade etmediklerini,

bu sebeple 70.000,00.TL'nin ödeme tarihi olan 29/05/2020 tarihinden işleyecek ticari faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi ile; davacı tarafın bir tır kayısı ve bir tır nektari talep ettiği, bunun üzerine karşı taraf ile sözleşme yapıldığı, bu sözleşmeye göre önceden 70.000,00.TL ödeneceğini, kendisinin banka hesapları olmadığından yeğeninin banka hesabına gönderildiğini, yeğenin hesabına gelen paranın kendisi için gönderildiğini, her ne kadar davalı taraf parasının iade edilmediği iddia etmişse de sözleşmeyi bozan tarafın kendisi olmadığını, ürünleri teslim etmek istediğini, ancak ürünlerin fiyatları düştüğünden karşı tarafın ürünleri almaktan vazgeçtiğini ve parasını iade istediğini,

yapılan masraflar nedeniyle davacı taraf ürünleri almayı taahhüt ettiği için başka müşterileri de kaçırdıklarını davacın sözleşmeden dönmesinden dolayı zararının 70.000,00.TL'yi aştığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilin gerçekleşen ticari ilişkide taraf olmadığını sadece hesaplarını kullandırdığını, müvekilinin davacı tarafa herhangi bir taahhüdü olmayıp sadece banka hesaplarını kullandırdığı için mağdur olduğunu, davacı taraf müvekkilinden alacaklı olduğunu ispat edemediğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/02/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; Davanın dava şartı yokluğundan 5957 sayılı yasa ve HMK 114/2, 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI ... TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf talebi ile; istinaf ilamına göre yerel mahkeme tarafından tarafların kanunda belirtilen üretici tanımında belirtilen kişilerden olmadıklarını fakat meslek mensubu olup olmadıklarının araştırılması gerektiği yönünde hüküm kurulduğunu, yerel mahkeme tarafından hatalı değerlendirmede bulunularak davalıların meslek mensubu oldukları yönünde karar verildiğini, müvekkilinin gerçekten ticari ilişkide taraf olmadığını, müvekkilinin sadece hesaplarını kullandırdığını, bu sebeple davanın müvekkili yönünden esastan reddi gerektiğini,

müvekkilinin davacı tarafa herhangi bir taahhüdü olmayıp sadece banka hesaplarını kullandırdığı için mağdur olduğunu, bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı kararının davanın usulden reddine yönelik kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yapılacak olan yeniden yargılama neticesinde davanın müvekkili yönünden esastan, davalı ... yönünden ise görevsizlik nedeniyle usulden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava meyve alım satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği ileri sürülen paranın iadesi istemine ilişkindir.

Davacı taraf, tarafların bir tır kayısı ve bir tır nektarinin yapılması konusunda anlaştıklarını, davacı tarafından mallar karşılığı 70.000 TL ön ödeme olarak havale yapıldığını, ancak malın yapılmadığı paranında iade edilmediği ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi tarafından ise 5957 sayılı Yasanın 10/7 maddesi kapsamında bu davaya bakma görevinin Hal Hakem Heyetine ait olduğu gerekçesi ile davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İlk derece mahkemesince yazılan müzekkereler kapsamında; ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında davalılar ... ve ... hakkında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığının bildirildiği, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği tarafından da davalılar ... ve ...'ın kaydına rastlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.

5957 sayılı "SEBZE VE MEYVELER İLE YETERLİ ARZ VE TALEP DERİNLİĞİ BULUNAN DİĞER MALLARIN TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN"un "Tanımlar Başlıklı" 2/1-ç) maddesine göre "Hal hakem heyeti: Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri," olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 2/1-ı) "Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri," olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun "Hal hakem heyeti ve Toptancı Hal Konseyi" başlıklı 10/1 maddesine göre; "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir." hükmü yer almaktadır.

Buna göre, 5957 sayılı Yasa'nın 2/1-ç ve 10/1 maddeleri gereğince Hal Hakem Heyetleri; Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir.

Somut olayda; tarafların üretici olmadığı, davalıların herhangi bir oda kaydının bulunmadığı, dolayısıyla 5957 Sayılı Yasanın 2/1-ı) maddesine göre meslek mensubu olmadığı anlaşılmıştır.

Dolayısıyla davalılar meslek mensubu olmadığından açılan davada Hal Hakem Heyetleri görevli değildir. Dava " satım sözleşmesi kapsamında avans olarak verildiği ileri sürülen paranın iadesi " talebine ilişkin olup, bu davaya bakma görevi .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aittir.

Bu nedenle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince davalının İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda taraf delillerinin toplanarak sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır