Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1370 K.2024/2097

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Basım Dağıtım San. Ve Tic. A.Ş.'nin eğitim ve öğretim alanında yayımcılık faaliyeti gösterdiğini, müvekkili şirketin bayisi olan müşterilerinden ...'ın dava konusu ... ...

Şubesi'ne ait 50.000,00.TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu 12 adet çeki müvekkili şirketin finans müdürü ... tarafından ağzı açılmayacak şekilde kargo paketine koyularak ... ... ilçesindeki şirket merkezinden, şirketin ... ili, ... ilçesinde bulunan deposuna gönderilmek üzere şirket merkezine gelen ...

Kargo personeline 23/05/2023 tarihinde teslim edildiğini, gönderilen kargo paketinin 24/05/2023 tarihinde müvekkili şirketin ... ili, ... ilçesindeki adresinde üretim müdürü olarak görev yapan ... tarafından teslim alındığı ve kargo paketinin açıldığı, paketin içinden 12 adet çek yerine Bakara Suresi'nin faizle ilgili ayetlerinin yazılı olduğu bir kağıt olduğunun görüldüğünü, bunun üzerine kargo şubesine gidildiğini, durumun sorulduğu ve ... Mahallesi'ndeki bulunan ...

Kargo Şube yetkilisinin de kargo poşetinin ağzının açılarak yeniden kapatıldığını, poşetin işlem gördüğünü belirttiğini, bunun üzerine ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduklarını, çalınan çeklerle ilgili istirdat davalarının açıldığını, dava konusu çekin ... tarafından cirolandığını ve bankaya ibraz edildiğini, çekin üzerindeki ciroların gerçeği yansıtmadığını, çekin üç kez el değiştirdiğini, bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, çekin üzerinde imzaları bulunan cirantaların faaliyet alanlarının ne müvekkili şirketle ne de keşideci ile bir alakalarının olmadığını, bu nedenlerle iş bu davanın açıldığını belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın 6102 sayılı TTK m. 792 hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, bir miktar paranın tahsilini amaçlayan istirdat davaları gibi, somut olayda parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren istirdat davalarının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu,

dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu, arabuluculuk yoluna başvurulmasının TTK 5-A maddesi uyarınca dava şartı olması nedeni (Diyarbakır Bam 6. Hukuk Dairesi'nin 2024/113 E, 2024/298 K) ile HMK 114-2 gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın konusunun çekin istirdatı olduğunu, herhangi bir para alacağının olmadığını, dava şartı olan arabuluculuğa başvurma zorunluluğunun bulunmadığını, 6102 sayılı TTK 5/A maddesinin güncel halinde de, Kanun maddesinde de yapılan değişiklikten önceki halinde çekin istirdatı davasında arabuluculuğa başvurma zorunluluğunun bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... ... Şubesi'ne ait, 30/08/2023 keşide tarihli, ... seri nolu ve 50.000,00.TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali amacıyla ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla açılan davada yargılama sırasında çekin davalının elinde ortaya çıkması nedeniyle eldeki davanın açıldığını belirterek dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş, yapılan yargılama sonucunda ilk derece mahkemesi tarafından arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesinde "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü yer almaktadır. Söz konusu kanun hükmü 01.09.2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, iş bu dava da 02/02/2024 tarihinde açılmıştır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinde ise "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir.

Somut olayda davacı tarafından dava konusu çekin davalıdan istirdadı talep edilmiş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 5/A maddesi uyarınca iş bu çek istirdadı davası, aynı zamanda menfi tespit istemini de içerdiğinden arabuluculuğa tabidir ve bu husus dava şartıdır. Bu nedenle, mahkemece arabuluculuk dava şartı yerine getirilmemesi sebebiyle davanın usulden reddine dair verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır