Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1495 K.2024/1560

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ...

Yapı Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin kanunu temsilcisi olan müvekkili ...'ın 2016 ile 2017 hesap dönemlerine ilişkin envanter defterlerinin kaybolduğunu, TTK’nın 82/7. maddesi gereğince, tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin, yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğraması halinde tacirin mahkemeden kendisine bir belge verilmesini talep edebilme hakkına sahip olduğunu, ...

Yapı Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2016-2017 hesap dönemine ilişkin envanter defterinin kaybolduğunu 10.05.2023 tarihinde öğrendiğini, söz konusu envanter defterinin gerekli tüm dikkat ve özen gösterilmiş olmasına rağmen elde olmayan irade dışı bir nedenle kaybolduğunu beyan ederek müvekkili şirketin envanter defterlerine ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/05/2024 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; davacının dava konusu defterlerin zayi olduğuna ilişkin iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığı, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zararın oluşmasına sebebiyet verdiği, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, bu nedenle davacının zayi talebinde bulunamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkeme kararının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkilinin dava konusu defterlerinin zayi olduğuna ilişkin iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi ve tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığı, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığı gerekçesi ile ret kararı verilmiş ise de bu husus ilgili defterlerin kaybolduğu gerekçesini değiştirmeyeceğini, müvekkiline ait şirketin 2018 yılı Ocak ayında mali kriz yaşamaya başladığını ve şirketi 2018 yılı Haziran ayında ...

Bankası tarafından satışa çıkarıldığından fabrikanın taşınması esnasında 2016-2017 yılı envanter defterlerinin kaybolduğunu, envanter defterinin taşınma esnasında kaybolduğunu bunda müvekkiline yükletilecek bir kusur bulunmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile; 2016 ile 2017 hesap dönemlerine ilişkin envanter defterinin kaybolduğu, envanter defterinin kaybolduğunun 10.05.2023 tarihinde öğrenildiğini belirterek 2016 ile 2017 hesap dönemlerine ilişkin envanter defteri yönünden zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nun 82/7. Maddesinde," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talep etme hakkı vardır."şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yine TTK’nun 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda, davacı tarafından yargılama sırasında sunulan beyan dilekçesi ile fabrikadan taşınma esnasında 2016-2017 yıllarına ait envanter defterinin kaybolduğu ileri sürülerek defterlerin ziyaına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacının iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defterleri özenle korumadığı (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05.12.2016 tarih 2016/1 E., 2016/9288 K. sayılı ilamı ve yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.06.2014 tarih 2014/5195 E., 2014/10394 K. Sayılı emsal içtihatları) bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi'nce, davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır