Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/341 K.2025/1823

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı ek kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Müvekkili firma yetkilisi ... Alcharra'nın Irak ülkesinde ticaret yapmakta olup, Türkiye'den rafine edilmiş ayçiçek yağı alıp Irak ülkesine ihracat yapmayı planladığını, bu amaçla kendisini davalı --- San. ve tic. Ltd. Şti.'nin o tarihteki yetkilisi olarak tanıtan ve şirket kaşe/ünvanlarını kullanan davalı ... ... ile görüştüğünü ve taraflar arasında yağ alım satımı konusunda görüşmeler başladığını, daha sonra, o tarihte davalı .... Yat. Dan.

İnş. Gıd. Tar. İth. İhr. San. ve tic. Ltd.

Şti. yetkilisi olduğunu iddia eden davalı ...'in satıma konu 500 ton ayçiçek yağının ortak çalıştıkları ve iş hacmi yüksek diğer davalı firma .... aracılığıyla temin edileceğini vaad ederek, müvekkili firma yetkilisi ...'i davalı ... .... yetkilisi davalı ... ... ile tanıştırdığını, akabinde müvekkili firma ile davalılar arasında, 457,500,00 Dolar karşılığında 500 Ton Türk menşeili ayçiçek yağı satımına ilişkin 03/11/2016 tarihli bir satım sözleşmesi imzalandığını, müvekkili firma tarafından arada akdedilen sözleşmelere binaen ödenmesi gereken 200.000,00 Dolar günü gününe ve eksiksiz olarak davalılara ödenmesine rağmen,

davalıların sözleşmeler gereği müvekkili firmaya teslim etmesi gereken rafine ayçiçek yağının aradan geçen süreye rağmen bugüne kadar çeşitli bahanelerle teslim edilmediğini ve müvekkilince ödenen 200.000,00 Dolarlık ödeme tutarının kendisine iade de edilmediğini, davalı ... şirketi adına yetkilisi davalı ... tarafından adına sözleşme yapma ve sair hususlarda diğer davalı ...'in vekaletnamesi ile yetki verildiği dosya kapsamı ile sabit olduğunu, ...

Sözleşmesi ile İyi Niyet ve Teminat Amaçlı Hisse Devir Sözleşmesiyle davalı ... ...'ın davalı ...'taki hissesinin % 49'unu finansman karşılığında diğer davalı ... ... devrettiğine ve daha sonra ticari faaliyetin sona ermesi halinde bedelsiz olarak ...'a iade edileceğine dair aralarında bir sözleşme imzaladıklarını, tüm bu somut belgelerin davalıların dava konusu sözleşmelerin imzalanmasında ve borcun ifa edilmeyip haksız yere alınan paranın da iade edilmemek suretiyle müvekkili firmanın maddi zarara uğratılmasında birlikte hareket ettiğinin ispatı olduğunu, ayrıca dava konusu ticari alacak konulu uyuşmazlık hakkında,

dava açılmadan önce davalılar aleyhine ticari dava şartı kapsamında arabuluculuk sürecine başvurulmuş olup, yapılan tüm müzakerelere rağmen taraflar arasında anlaşmaya varılamadığını belirterek, haklı davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili tarafından yağ alım satımına ilişkin sözleşme gereği davalılara ödenen 200.000,00 Doların sözleşme tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte borca aykırı davranarak yağları bugüne kadar müvekkiline teslim etmeyen davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline iadesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ÖZETİ

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/05/2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararı ile; davacı şirket ile davalı şirket arasında arasında imzalanan 03/11/2016 tarihli sözleşme ile 457,500,00-Dolar karşılığında 500 Ton Türk menşeili Ayçiçek yağı satımının kararlaştırıldığını, taraflar arasında imzalanan ve ilk sözleşmenin eki niteliğindeki 03/01/2017 tarihli "Sözleşme Akdi" başlıklı belgede "...

03/11/2016 tarihinde Ayçiçek Yağ alımı için 200.000,00ABD kapora verilerek sözleşmeye varılmıştır... ... ... tarafından en geç 18/01/2017 tarihinde tamamlanacaktır. Bunlar olmadığı takdirde 200.000,00-Doların geri ödenecektir.." hükmünün yer aldığını, satıcıları olarak davalı ...

TİC.LTD.ŞTİ ve dava dışı ....YAT.DAN.İNŞ.GID.TAR.İTH.İHR.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. ile alıcı olarak davacı gösterileren "2000 Metrik Ton Rafine Edilmiş Ayçiçek Yağı Satın Alma ve Satış Sözleşmesi" başlıklı ... numaralı sözleşmede "...alıcı satıcıya 3 Kasım 2016 tarihinde ... ofisinde 100.000,00 Dolar tutarında ödeme yapmıştır.

Ve bu sözleşme için 7 Kasım 2016 tarihinde, sözleşme satıcı tarafından noter tasdikli hale getirildikten sonra kalan 100.000,00 Dolar ödemeyi de gerçekleştirecektir..." hükümlerinin yer aldığını, davacı şirket tarafından bu sözleşmelere dayalı olarak 11/11/2016 tarihli davalı şirket yetkilisinin imzalı belgesi uyarınca 200.000,00 Amerikan Doları ödendiğini, celp edilen ticaret sicil müdürlüğü kayıtlarına göre davalı şirketin tek ortağı ve yetkilisi olan ... ...'ın Mersin 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2020/...

Esas sayılı dava dosyasında alınan ifadesinde "..Ben İstanbul'da ... isimli şirketin sahibi olurum, 2016 yılı Kasım ayında müşteki ... ile 2000 ton ayçiçek yağını 1.820.000USD karşılığında temin etmek üzere sözleşme yaptık, sözleşme elektronik ortamda yapıldı, daha sonra müşteki İstanbul'a ... ile birlikte geldi, yüzyüze görüşme de sağladık, ben ayçiçek yağını Ukrayna ülkesinden temin edecektim, Ukraynadan Türkiye'ye geldiğinde ... isimli marka ile satışa sunulması gerekiyordu, ancak ...

Türkiye kanunlarına göre tescilli çıkmadı, tescilli çıkmayınca müşteki Türk markası olarak satışa sunulmasını istedi, fakat bu da bizim ülkemizde yasal olmadığından ben bunu kabul etmedim, orjinal markası ne ise o şekilde satışa sunulması gerekiyordu, bu sebeple aramızda bir uyuşmazlık doğdu, ben ayçiçek yağının 1000 tonunu şu an Ukrayna'da temin etmiş durumdayım, bu iş için müşteki 80.000USD banka üzerinden 40.0000USD'ı da sanık ... aracılığıyla elden göndermişti, sanık ...'ın müşteki ... ne tür bir para ilişkisi tesis ettiğini bilmiyorum, müştekiden ton başına bir miktar komisyon almak üzere anlaşma yaptığını sonradan duydum,

... bu olayda aracı konumundaydı, fakat müşteki ile görüşmelerimizde kendisi de bulunurdu, bu olayda ben dolandırıcılık kastıyla hareket etmedim, müşteki isterse veya mahkeme uygun görürse ben Ukrayna'dan temin ettiğim ayçiçek yağını ve kalan 1000 tonluk yağı herhangi bir depoda müştekiye teslim edilmek ve karşılığında kalan parayı kendisinden almak üzere teslim edebilirim, sözleşmenin feshi yolunda hukuk mahkemelerinde herhangi bir dava bildiğim kadarıyla açılmamıştır," şeklinde beyanda bulunduğunu,

davalı şirket yetkilisinin ceza mahkemesindeki beyanı ve mahkeme dosyasına sunulu belgeler dikkate alınarak davacı tarafından ödenen bedel karşılığı sözleşmedeki ürünün teslim edilmediğinden davalının teslime ilişkin edimini ifada temerrüde düştüğü ve edimi teslim yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davacı tarafından davalıya ödenen 200.000-USD alacağın davalıdan tahsili gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARAR ÖZETİ

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı ek kararı ile; Davalı ... vekili Av. ... tarafından verilen 09/10/2023 tarihli istinaf dilekçesi ile istinaf edildiği, istinaf harcının eksik ödendiği anlaşılmakta 62.233,80.TL istinaf karar harcı ile 750,00.TL istinaf posta giderinin tamamlanması için davalı vekili Av. ...'na muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın davalı vekiline 24/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, ancak bir haftalık yasal süre içerisinde istinaf harcının ve istinaf posta giderinin yatırılmamış olduğu anlaşıldığından istinaf talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile. Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/...

Esas sayılı dosyasından ve usulsüz tebligattan müvekkili tarafından 25/09/2023 tarihinde haricen haberdar olunduğunu, Tebligat Yönetmeliğinin 53/2. maddesi uyarınca tarafa tebliğin öğrendiğinin beyan ettiği 25/09/2023 Tarihinin tebliğ tarihi olarak sayılması gerektiğini, mahkemece nispi istinaf karar harcının ve istinaf posta masraflarının eksik olduğunu, bu eksikliklerin 1 haftalık süre içerisinde giderilmesi gerektiğine dair muhtırayı içerir tebligat 19.10.2023 tarihinde çıkartıldığını,

işbu tebligattan sonra eksik istinaf harçları ve posta masraflarına ilişkin 2. bir tebligat ilk derece mahkemesince 03.11.2023 tarihinde tebliğe çıkartılarak tarafa yeniden 1 haftalık süre verildiğini, muhtırada belirtilen harçlar ve masraflar tebliğe çıkartılan 2. muhtırada belirtilen 1 haftalık süre içerisinde mahkeme veznesine yatırılmış ve dosyanın istinaf incelemesine gönderilmesi için herhangi bir engel veya eksiklik kalmadığını,

ilk derece mahkemesince 03.11.2023 tarihinde verilen İstinaf Başvuru Değerlendirme Kararıyla istinaf başvurusu için gerekli harçların ve masrafın süresi içerisinde yatırılmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verildiğini, bu nedenlerle.

03.11.2023 tarihinde verilen İstinaf Başvuru Değerlendirme Kararının (Ek kararın) kaldırılmasına ve istinaf başvurumuzun kabulüne, davadan müvekkili şirket tarafından 25.09.2023 tarihinde haberdar olunmuş olması sebebiyle dava dilekçesi ve tensip zaptını içerir tebligatın tebliğ tarihinin 25.09.2023 tarihinin öğrenme tarihi olarak kabulüne ve işbu cevap ve istinaf dilekçesinin kabulüne, müvekkili şirketin ileride telafisi mümkün olmayan zararlara uğramaması adına tehiri icra talebinin kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 26/05/2023 tarih ve 2022/...

Esas, 2023/... Karar sayılı kararının icrasının geriye bırakılmasına, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 26/05/2023 tarih ve 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı kararının kaldırılarak yeniden yapılacak yargılama neticesinde davanın reddi yönünde hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas, 2023/... Karar sayılı karar dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu, ancak süresinde istinaf harç ve masrafları yatırılmadığından mahkemece verilen 03/11/2023 tarihli ek karar ile davalının istinaf başvurusunda bulunmamış sayılmasına karar verildiği, işbu ek karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf incelemesi yapılabilmesi için, istinaf harç ve giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran tarafından mutlaka tam olarak yatırılması gerekir.

İstinaf dilekçesinin verilme usulü HMK’nin 343. ve 344. maddelerinde açıklanmış olup, buna göre, istinaf dilekçesi verilirken istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi hâlde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır.

Somut olayda, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulurken gerekli harç ve masrafların yatırılmadığı, mahkemece bu hususta eksikliğin tamamlanması amacıyla davalı vekiline 18/10/2023 tarihli muhtıra tebliğ edildiği, muhtıranın usulüne uygun düzenlenmiş olduğu, buna rağmen süresinde harç ve masrafların yatırılmadığı, bu sebeple HMK 344. maddesi uyarınca mahkemece verilen 03.11.2023 tarihli ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin ek karara karşı yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır