Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/585 K.2024/1227

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

Müvekkili şirket ile davalı arasında anlaşma yapıldığını, davalı şirketin anlaşma konusu malları müvekkili şirkete teslim etmesi gerektiğini, müvekkilinin davalıya mal karşılığı olarak ... numaralı 200.000,00.TL bedelli, ... numaralı 200.000,00.TL bedelli, ... numaralı 150.000,00.TL bedelli ve ... numaralı 200.000,00.TL bedelli 4 adet avans çeki verdiğini, anlaşma konusu malların müvekkiline teslim edilmediğini, çeklerden 02/10/2023 tarihli çekin tahsil edildiğini ve müvekkili yönünden geri dönüşü olmayan zararların meydana geldiğini,

anlaşmayla ilgili olarak tüm vecibelerin müvekkili şirketçe yerine getirildiğini ancak davalı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, davalı şirkette yetkili olarak çekleri teslim ettikleri kişilere taraflarınca hiç bir şekilde ulaşılamadığını, müvekkillerinin mağdur olduğunu ve zarara uğradığını belirterek,

davalarının kabulü ile borçlu olmadıklarının tespitine, söz konusu çeklerin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı koyularak ödenmemesini ve bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, akabinde dava konusu çekin iptalini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; zorunlu arabuluculuğa tabi olan davaya sonradan yapılan arabuluculuk başvurusu geçerli olmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile. Gerekçeli karar uyarınca 28.11.2023 tarihinde sunmuş olunan dilekçe ile yasal süresi içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmiş ve dilekçe ekinde dava şartı olan arabuluculuk tutanaklarının da sunulduğunu, öyle ki UYAP Avukat Portal'da dosya içeriği incelendiğinde söz konusu dilekçenin ekleri arasında dava şartı olan ticari arabuluculuk evraklarının yer aldığını, görevli olan .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile görevsiz mahkemeye gönderilen evrakları incelemeden yetersiz araştırma neticesinde "dosyanın arabuluculuk yoluna başvurulmadığından usulden reddine" karar verildiğini, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olup yapılacak inceleme neticesinde kaldırılması gerektiğini, görevsiz mahkeme olan ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan davada dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi için verilen 28.11.2023 tarihli dilekçe ekinde dava şartı ticari arabuluculuk tutanakları sunulduğu halde arabuluculuk yoluna başvurulmadığı gerekçesiyle usulden ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ...

Karar sayılı 05.12.2023 tarihli kararının kaldırılarak davanın kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibarıyla menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı ile olan ticari ilişki kapsamında davalıya avans çeki verdiğini ancak davalı tarafından malın gönderilmediğini, çekin bedelsiz kaldığını iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuş, ilk derece mahkemesince zorunlu arabuluculuğa başvuru olmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verildiği, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 Sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava şartları, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesinde dava şartlarının mevcut olup olmadığı hususunun yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiğilinden araştırılması gerektiği belirtilmiş, anılan kanunun 114. maddesinin 1. fıkrasında dava şartları sayılmış, aynı yasa maddesinin 2. fıkrasında ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

05 Nisan 2023 tarih 32154 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 7445 sayılı İcra İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 31. maddesi ile 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirildiği, kanunun geçici 1. maddesinde "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hükmün, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanacağı" belirtilmiştir.

Somut olayda, tarafların tacir olduğu, uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklandığı dolayısıyla, ticari dava olduğu ve Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu, davanın 01/09/2023 tarihinden sonra açıldığı ve dava tarihi itibariyle menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmaktadır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesine göre, ilgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak kabul edilmiş olması durumunda, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunması aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiyenin gönderilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Yine mahkemece gönderilen ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesi, ayrıca arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dava açılmadan önce arabulucuya hiç başvurulmamış olması dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddini gerektiren bir husus olup, arabulucuya başvurulmuş olmakla birlikte anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkemece verilen kesin süre içerisinde sunulmamış olması ise davanın usulden reddi yaptırımına bağlanmıştır.

İş bu davada, yukarıdaki kanuni düzenlemeler doğrultusunda davacı tarafından görevsiz mahkemeye 02.10.2023 tarihinde dava açıldığı, mahkemece ayni tarihte görevsizlik kararı verildiği, davacı tarafın 02.10.2013 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, 25.10.2023 tarihinde arabuluculuk son tutanağının tanzim edildiği,

mahkemece verilen görevsizlik kararının 28.11.2023 tarihinde kesinleştiği görülmekle mahkemece verilen görevsizlik kararı kesinleşmeden arabulucuya başvurulduğu ve son tutanagın bir örneğinin görevli asliye ticaret mahkemesinde davanın açıldığı tarih olan 04.12.2023 tarihinden önce dosyaya sunulduğu anlaşılmakla mahkemece dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/09/2022 tarih ve 2022/4240 Esas, 2022/6367 Karar sayılı kararı da benzer mahiyettedir.)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde kurulması uygun görülmüştür.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır