Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1842 K.2025/1727

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/12/2024 tarihli ve 2023/... esas 2024/... sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, ... Bankasına ait ... seri numaralı, 31.07.2023 tarihli, 50.000,00.TL bedelli çek ile Akbanka ait ... seri numaralı, 30.10.2023 tarihli, 100.000,00.TL bedelli çek, ...

Bankasına ait, ... seri numaralı 28.07.2023 tarihli 168.992,00.TL bedelli ve ... bankasına ait ... seri numaralı 20.08.2023 tarihli 49.000,00.TL bedelli çekin, ticaret yapmış olduğu kişiler tarafından ticaret karşılığı kendisine verildiği, bu hususun çeklerin arka kısmındaki ciro ve şerhlerden anlaşılacağı, çeklerin uhdesindeyken kaybolduğu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığı belirtilerek, çekler üzerine ödeme yasağı konulması ve iptaline karar verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile ...

Bankasına ait ... seri numaralı 20.08.2023 tarihli 49.000,00.TL bedelli çek ile ...'a ait ... seri numaralı, 30.10.2023 tarihli, 100.000,00.TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline, ... Bankası ve ... Bankasına ait çekler yönünden açılan davanın ise reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak ilanlar neticesinde hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması durumunda hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir.(bkz.Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/...Karar sayılı kararı)

Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin, ticaret yapmış olduğu kişiler tarafından ticaret karşılığı kendisine verildiği, çekin hamil sıfatıyla elinde bulunduğu sırada kaybedildiği ileri sürülmüş ve iptalini talep ettiği çeklerin keşidecisinin kim olduğunu, verildiği banka ve şubesini, çek numarasını ve çek tutarını mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması,

zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getireceği, esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile,

çek iptali kararının iptali talep edilebileceği, dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususların, esasen anılan davalarda tartışılacağı, davacı tarafından iptali istenen ... bankasına ait çekin, banka tarafından müşteride göründüğünün bildirilmesinin başlı başına iptal edilmesini engellemeyeceği gibi, ... bankasına ait çek örneğinin de dosya kapsamında bulunduğu, mahkemece yasal ilanların yapıldığı ve hak sahibi olarak bir başvuruda bulunulmadığı anlaşıldığından,

mahkemece davanın kabulüne ve dava konusu tüm çeklerin TTK'nun 651.maddesi gereğince zayi sebebiyle iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına ve davacı tarafından açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır