Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2939 K.2025/2830

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/08/2025 tarih, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinde özetle. Serbest Muhasebeci Mali Müşavir odası olarak kullandığı konyetner ofisin 20 Temmuz 2025 tarihinde çıkan yangın sonucu tamamen yanarak kullanılmaz hale geldiğini, talep dilekçesinde ekli listede bulunan şahıs ve şirketlere ait şirketlere ait ile listede yer alan ... Ltd.

Şti'nin 2013-2021 yıllarına ait, 2023 2024 2025 yıllarına ait yevmiye, envanter ve defteri kebir, genel kurul karar defteri, yönetim kurulu karar defteri, ortaklar pay defteri, bu firmalara ait alış satış faturaları yazarkasa fişleri ile akaryakıt! fişleri, personel özlük dosyaları imzalı maaş bordroları firmalara ait eimza ve mali mühürler e defter beratları 20/07/2025 tarihinde ofisimizde çıkan yangın sonucunda tamamen yandığı bu evraklar yönünden zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/08/2025 tarih, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararında, Zayi belgesi talebine konu defterler dava dışı şirkete ait olup, dava şirketin muhasebecisi tarafından dava açtığını, bu durumda davacının bu davada aktif dava ehliyetine haiz olmadığını, aktif husumet ehliyeti 6100 sayılı HMK' nın 114. maddesinin (d) bendi gereğince dava şartı niteliğinde olup, aynı Yasa'nın 115. maddesi uyarınca da dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kayıt ve belgeler muhasebeci olması dolayısıyla tarafça tutulan kayıt ve belgeler olup karar mükellef şirketlerin mağduriyetine sebep olacağı gibi yüzlerce mükellefin dava açması halinde mahkemelerin gereksiz bir yoğunluk içine girmesine sebep olacağının da şüphesiz olduğunu, iş bu davanın taraflara ihbarı halinde mükelleflerin davacılar yanında feri müdahil olma gibi bir hakkı olacağının da gözden kaçırıldığını, böylece yüzlerce dosya ve karar yazılması gibi gereksiz ve zaman alacak yargı ve kamuya yük getirecek durumlarında oluşması da engellenmiş olacağının da açık olduğunu,

açıklanan nedenlerle. İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi 07.08.2025 tarih 2025/... Esas 2025/... Karar sayılı ilamın istinaf incelemesi sonunda talebinin kabulüne karar verilerek kaldirılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/08/2025 tarih, 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Zayi Belgesi Verilmesi" talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verildiği, işbu karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacı tarafından dava dışı kişi ve şirketlerin muhasebecisi olduğu beyan edilerek dava dışı kişi ve şirketlere ait evraklar yönünden zayi belgesi verilmesi talebinde bulunulduğu, davacının dava dışı kişi ve şirketlerin muhasebecisi olduğu, bu durumda davacının eldeki dava yönünden aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın aktif husumet ehliyet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, davacının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır