Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/1694 K.2022/1510

Taraflar arasındaki davada Çubuk Asliye Hukuk ve Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Çubuk Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın kasko sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ankara 4.Asliye Ticaret Mahkemesi ise; sigorta şirketinin sigortalısının yerine geçtiği, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E. - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarihli ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve 37 E.- 9 K. Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."

Somut olayda; davacı vekili, müvekkilinin ... acentası tarafından tanzim edilen ... nolu genişletilmiş hususi kasko sigorta poliçesi ile ....Ltd.Şti.'ne ait... plakalı aracı sigortaladığını, 11/03/2016 günü davalılar murisi ...'in...

Devlet Hastanesi, poliklinikler girişi önünde duraklama yapan otobüsün önünden karşıya geçmek için aniden yola çıkması sonucu, ...'ın sevk ve idaresindeki sigortalı araç ile çarpışma sonucunda ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda kaza sonrası vefat eden yaya ...’in %75 oranında kusurlu bulunduğunu, kaza neticesinde sigortalıya ait araçtaki hasar ekspertiz raporu ile tespit edilerek aracın tamir edildiğini ve 01/07/2016 tarihinde hasar bedeli olarak sigortalıya 6.582,47 TL ödeme yapıldığını, murisin kazada kusurunun %75 oranında olduğunu, davalılardan 4.936,85 TL talep edildiğini,

müvekkil şirketin TTK 1472. Mad. gereği ödediği tazminat miktarınca sigortalının talep ve dava haklarına halef olduğu ve rücu hakkı doğduğunu belirterek şimdilik 4.936,85 TL'nin sigortalıya ödeme tarihi olan 01/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Buna göre, sigortalısının halefi olan davacı ... şirketinin davalıların murisinin kusuru nedeniyle oluşan zararı rücuen talep ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakta olup, uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.