Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/197 K.2022/144

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

.....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 03/01/2019

NUMARASI .....

TALEP

Yargı Yerinin Belirlenmesi

KARAR TARİHİ : 03.02.2022

Ankara 10.Asliye Ticaret ve Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Ankara 10.Ticaret Mahkemesi, HSYK’nın 24.03.2005 ve 188 sayılı kararına göre denizcilik ihtisas mahkemelerinin görevine giren konularda ihtisas mahkemelerinin, olmadığı yerlerde birden fazla asliye ticaret mahkemesi var ise 1 nolu Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun belirtildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ise, iki mahkeme arasında işbölümü ilişkisi olduğu ve uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı mahkemece görülmesi gerektiği gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Somut olayda davacı vekili, davalı ... Şirketine ait yüklerin dava dışı yükleten .... tarafından davacı şirkete gönderilen yükleme talimatı üzerine .... nolu konteynere yüklendiği ve koynteyner içerisinde bulunan yüklerin davacı şirketin acenteliğini yapmakta olduğu ... S.A.tarafından düzenlenen konişmento ile....

Limanına taşındığını, yüklerin Kanadaya ulaşmasından sonra..... tarafından gümrük kurallarına ve lokal kanunlara uymadığı gerekçesi ile reddedildiğini, 15/09/2017 tarihine kadar Kanada'dan çıkarılması için süre verildiği, davacı şirket tarafından konişmento çerçevesinde sözleşmesel yükümlülüklerin yerine getirilerek .... nolu konteyner içeriğindeki yüklerin davalının onayı ile ....

Mersin Limanına geri taşındığını, davalıya söz konusu taşımadan doğan navlun ve demuraj bedelini ödemesi için defalarca sözlü ve yazılı olarak bildirim yapıldığını, buna rağmen davalı şirket tarafından söz konusu ödeme yapılmadığını, sadece 1.580,00 USD ödeme yapıldığını, davacı şirket tarafından Ankara 4. İcra Dairesinin 2018/2171 E. Sayılı dosyası ile 2.940,00 USD'lik takip başlatıldığını beyan ederek, davalının ödenen 1.580,00 USD düşüldükten sonra kalan 1.360,00 USD'lik kısma yapılan haksız itirazın iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

6762 sayılı TTK'nun 4.maddesi, son fıkra hükmü ile bu kanunun Deniz Ticaret Kitabında düzenlenen uyuşmazlıklardan kaynaklanan hukuk davalarını görmek üzere Deniz İhtisas Mahkemelerinin kurulması hususu düzenlenmiştir.

6762 sayılı TTK'nun 5136 sayılı kanunun 1.maddesi ile eklenen son fıkrası hükmü (20/04/2004-5136 S.K. 1.mad) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir" düzenlemesini içermektedir.

Bu düzenleme gereği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı karar ile "... II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde,

a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;

1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,

2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,

b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;

1)Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

2)Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,..." düzenlemesini içeren ilke kararı yayınlanmıştır.

6762 sayılı TTK'nun 4/son maddesi ve HSYK'nun 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gereği Ankara'da Deniz İhtisas Mahkemesi kurulmadığı için 01.04.2005 tarihinden bu yana 6762 sayılı Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflara Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmaktadır. Ancak, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe geren 6102 sayılı TTK'nun 4.maddesinde Deniz İhtisas Mahkemelerine ilişkin bir düzenleme yer almamakta olup, 6102 sayılı kanun ile Deniz İhtisas Mahkemelerinin lav edildiği anlaşılmaktadır. Bu düzenleme dikkate alınarak 6103 sayılı TTK Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi ile kanunun yürürlüğe girmesinden sonra TTK'nun, Deniz Ticaretine ilişkin uyuşmazlıkların hangi mahkemelerde görüleceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

6103 sayılı TTK'nun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları MADDE 8-(1) 6762 sayılı Kanunun 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.

(2)Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." düzenlemesini içermektedir.

6103 sayılı kanunun 8.maddesi gereğince..... kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 sayılı kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince Ticaret Mahkemelerince görülecektir.

Bu açıklamalar ışığında, somut olaya gelince; dava 24.12.2018 tarihinde Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesine açılmıştır. Adı geçen mahkemece, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri lav edildiği halde, bu sebeple geçerliliği bulunmayan HSYK'nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gerekçe gösterilerek, olmayan Denizcilik İhtisas Mahkemelerine görevsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla adı geçen mahkemece verilen görevsizlik kararı kanuna aykırıdır.

Diğer yandan, Ankara 1.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp iş bölümü ilişkisidir. Bu sebeple görevsizlik kararı verilerek aynı seviyedeki diğer mahkemenin görevli kılınması mümkün değildir.

O halde uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Ankara 10.Asliye Ticaret Mahkemesinde görüşülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.