Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2023/1261 K.2023/1073

Taraflar arasındaki davada Ankara 16.Asliye Hukuk ve Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Ankara 16.Asliye Hukuk Mahkemesince; davacının ve dava dışı sigortalının tacir olduğu Ankara 13.Asliye Ticaret Mahkemesi ise; halefiyet davasının ticari dava sayılmayacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, asliye ticaret mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Somut olayda; davacı vekili, Davacı şirket ile dava dışı sigortalı ...

Şirketi arasında 252473474 numaralı 27/03/2020 - 27/03/2021 vade tarihli İşyerim Paket Sigortası Poliçesi bulunduğunu, 28/02/2022 tarihli Ekspertiz Raporu uyarınca; söz konusu Emniyeti Suistimal olayının dava dışı sigortalı tarafından 13/07/2020 tarihinde tespit edildiğini ve 23/07/2020 tarihinde davacı şirket'e ihbar edildiğini, 13/07/2020 tarihinde dava dışı sigortalı işyeri çalışanlarının rutin kasa kontrolleri sırasında 12/07/2020 tarihinde 600,00 TL satış yapıldığını,

hemen ardından bu satışın iptal edildiğinin fark edildiğini ve ilgili tarihte söz konusu satışın yapıldığı kasada çalışan davalı ... ile yapılan görüşmede iptal edilen 600,00 TL tutarındaki satışı zimmetine geçirdiğini ve iddia oynadığını itiraf ettiğini, davacı şirket tarafından sigortalısına ödenen meblağın takibe giriş miktarı olan 17.800,46 TL'nin tahsili amacıyla Ankara 1. Genel İcra Dairesi 2023/192588 E. (Eski Esas: Ankara 31. İcra Müdürlüğü 2022/15494 E.) sayılı takip dosyası ile ödeme emri gönderildiğini ancak davalı tarafından borca itiraz edilerek takibin durmasına sebep olunduğunu beyan ederek,

itirazın iptal edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Türk Ticaret Kanunu 1481. maddesi gereğince sigortacı hukuken sigortalı yerine geçer. Yargıtay İBGK'nun 22.03.1944 tarih 37 esas ve 9 sayılı kararında belirtildiği gibi halefiyete dayalı davada halefin selefi takip ettiği görevli mahkemenin halef selef ilişkisine göre tayin edilmesi gerekmektedir. ( Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus" Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dâva, sigorta poliçesinden doğan bir dâva değildir. Bu dâva, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dâva gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dâva açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu dâvası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır. )

4857 sayılı Kanunun 1.maddesinde kanunun kapsamı belirtilerek, “Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir. Bu kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.” denilmektedir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 1.maddesinde ise “İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi görevinin iş mahkemelerine ait olduğu” belirtilmiştir.

Dosya kapsamından; davacının, hizmet sırasında işlenen suç dolayısıyla ödenen tazminatı rücuen talep ettiği ve dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hizmet ilişkisine dayandığı anlaşılmakla, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemesi görevlidir.

Her ne kadar görev uyuşmazlığı Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında çıkmış ise de, mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup, 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesinde görev ya da yetki uyuşmazlığı halinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, “görevli veya yetkili” mahkemenin belirleneceği açıklandığından, uyuşmazlığın Ankara Nöbetçi İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasına karar vermek gerekmiştir.