Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2019/2582 K.2021/1113

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/05/2019

NUMARASI : ....

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

Asliye Ticaret Mahkemesince, yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasında verilen karara ilişkin, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla; dosyadaki tüm kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Davacı vekili; davacı şirkete ait aracın davalıya kira sözleşmesiyle teslim edildiğini, aracın hasarlı olarak iade edildiğini, bundan kaynaklı zararın tazmini amacıyla davalıya karşı başlatılan takibe itiraz edildiğinden itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece davada Ankara Sulh Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK.nun 114, 115. ve 4.maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Davalı, davacı tarafından açılan davada yerel mahkemenin 22.07.2019 tarihli kararı ile uyuşmazlığın araç kirasından kaynaklı olduğundan sebeple ticaret mahkemelerinin görevsiz olduğu, sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu değerlendirmesinde bulunarak huzurdaki davanın usulden reddine karar verildiğini, ancak mahkemece verilen kararın usul ve yasalara aykırı olduğunu, mahkemece görevli mahkemenin sulh hukuk mahkemesi olduğu belirtilmiş ise de bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, nitekim somut uyuşmazlıkta görevli mahkeme tüketici mahkemesi olduğunu,

somut olayda kiralanan araç tüketici sıfatı ile kiralamış olması sebebi ile görevli mahkemenin tüketici mahkemeleri olduğunu, 6502 sayılı yasanın 3/1 maddesi (l) bendinde, ‘Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi, ifade eder.’ hükmü amirdir.

Bu düzenleme uyarınca uyuşmazlık konusu işlem tüketici işlemi niteliğinde olduğunu, yine aynı yasanın 73/1 maddesinin ‘Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevlidir.’ hükmünde de görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olacağı açıkça belirlendiğinden bu nedenlerle istinaf kanun yolu başvuru isteminde bulunmuştur.

Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. (HMK 1 m.) Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi görevi dava şartları arasında saymıştır. Bu itibarla görev kuralları tarafların ileri sürmesine gerek olmaksızın hâkim tarafından ve yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

6100 Sayılı HMK’nun 1. ve devamı maddelerine göre mahkemelerin görevinin dava konusuna göre belirlendiği anlaşılmaktadır. Dava konusu ise dava dilekçesinde ileri sürülen vakıalar ve talep sonucundan anlaşılır. Davalı tarafından ileri sürülen hususlar savunma mahiyetinde olup dava konusunun belirlenmesine esas alınamaz. Dava, dava dilekçesinden açıkça anlaşıldığı üzere 1 adet araç kira sözleşmesine dayalı olarak açılan icra takibindeki vaki itiraz nedeni ile itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf kira ilişkisini, şartlarını (başlangıç tarihi, süresi, kira bedeli, kira bedeli artış oranı gibi) usulünce ispatlayamazsa mahkemece kira ilişkisi ispatlanamadığından davanın reddine karar verilir.

Uyuşmazlık, 1 adet araç kira ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Hal böyle olunca, mahkemece; uyuşmazlığın çözümünde Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik nedeniyle 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun bulunduğundan bu nedenle davalının istinaf kanun yolu başvuru isteminin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2021

....