Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/2175 K.2024/987

Yerel Mahkemesince yukarıda tarih ve numarası yazılı davada verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmakla; dosyadaki tüm kayıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili dahilinde bulunan ... erişim numaralı 4. grup maden ruhsat sahası 20.11.2007 tarihinde ...Genel Müdürlüğü tarafından ihale edildiğini, ... A.Ş.tarafından, müvekkiline sahanın kendilerine devir edilmesi talebi geldiğini, bu durum üzerine müvekkil ile ... A.Ş. Arasında 02.12.2011 tarihinde sözleşme akdedildiğini ve maden sahasının sözleşme şartlarına uygun olarak 16.12.2011 tarihinde ... A.Ş.’ne devir edildiğini, 21.12.2012 tarihinde, ...

A.Ş.’nin ...A.Ş. ile birleşmesi üzerine saha ...A.Ş. adına tescil edildiğini, sahanın devir edilmesini takiben, ...A.Ş. tarafından, sahada arama faaliyetlerine başlandığını ve ekonomik bir işletmeye yetecek altın+gümüş cevherleşmesi tespit edilmesi üzerine 05.12.2012 tarih ve ... sayılı dilekçe ekinde yer alan Altın+Gümüş işletme projesi ile 4. Grup işletme ruhsatı ve Altın+Gümüş işletme izni talebinde bulunduğunu, işletme ruhsatı talebine istinaden ...Genel Müdürlüğü tarafından yapılan analizlerin sonuçlarının sahada yüksek tenörlü altın+gümüş cevherleşmesinin bulunduğunu teyit etmesi üzerine sahaya 4. Grup işletme ruhsatı düzenlendiğini,

ancak davalı şirket tarafından, davaya konu maden sahasında üretime geçilmediğini ve sahanın terk edildiğini, davalı şirket ile yapılan görüşmelerde sahada cevher bulunmadığı sebebiyle üretim yapamadıkları müvekkile şifahi olarak bildirildiğini, oysa ki, ...Genel Müdürlüğü tarafından yapılan incelemede saha ciddi şekilde cevher tespiti yapıldığını ve buna istinaden söz konusu sahanın 27,65ha alanına işletme izni verildiğini, davalı şirketin söz konusu maden sahasında üretime geçmemesi ve akabinde sahayı terk ederek ihalelik duruma getirmesi neticesinde müvekkilinin ciddi zarara uğradığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00TL alacaklarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığın rödövans sözleşmesinden kaynaklanması nedeni ile Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, sözleşmeye dayalı olarak davacının alacağının bulunmadığını aksine müvekkilinin alacaklı olduğunu, davacının alacak iddiası söz konusu olsa dahi zamanaşımına uğradığını, taraflarınca davacı hakkında yapılan takip sonucu açılan itirazın iptali davasının mevcut olduğunu, davacının davasında hukuki yararının bulunmadığını, taraflar arasındaki sözleşme gereği gerekli arama çalışmaları yapılmasına rağmen ruhsat sahasında işletilebilecek cevher bulunamadığını, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini belirterek, davanın öncelikle usulden mahkemenin aksi kanaatte olması halinde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davanın 6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi delaleti ile 115/2.maddesi gereğince görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF

İstinaf Kanun Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme rödovans sözleşmesi olmayıp, müvekkiline ait maden hakkı ve işletme ruhsatının devrine ilişkin bir sözleşme olduğunu, mahkemenin gerekçeli kararında da belirttiği üzere, rödovans, maden ruhsat sahalarının işletme hakkının özü kendisinde kalması koşuluyla hak sahibi tarafından sözleşme ile gerçek ve ya tüzel kişiye, bir süre tahsis edilmesi olduğunu, davaya konu sözleşme ticari bir sözleşme olup, rödovans sözleşmesi olmadığını, rödovans sözleşmelerinde maden hakkı sahibi, maden hakkını devretmemekte yalnızca kiraya vermekte olduğunu, oysa ki,

taraflar arasında akdedilen sözleşmede müvekkilinin maden hakkını davalı şirkete devrettiğini ve devretme karşılığında üretimden pay talep ettiğimi, davalı tarafça da bu durumun kabul edildiğini, ancak davacı tarafça maden sahasında işletme izni verilmesi ve cevher tespit edilmesine rağmen, üretim yapılmayarak sözleşmeye aykırı davranılarak müvekkilinin zarara uğratıldığını, dolayısı ile taraflar arasındaki uyuşmazlık rödovans sözleşmesinden kaynaklı olmayıp, ticari bir sözleşmeden kaynaklı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemi ile istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davalının taraflar arasındaki sözleşmeye konu maden sahasında üretime geçmemesi nedeni ile davacının uğradığı iddia edilen zararın tazmini istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine, ya da re'sen gözetilmesi gerekir.

Somut olayda dava; davalının rödevans sözleşmesine konu maden sahasında üretime geçmemesi nedeni ile davacının uğradığını iddia edilen zararın tazmini istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın rödevas sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 13/05/2024

Başkan Üye Üye Katip