Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2025/243 K.2025/2065

Yerel Mahkemesince yukarıda tarih ve numarası yazılı davada verilen ek karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmakla; dosyadaki tüm kayıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin temsilcisi ile davalı şirket arasında imzalanan 12.09.2020 tarihli protokol başlıklı sözleşmenin TBK'nın 28.maddesine göre karşılıklı edimler arasında açık oransızlık ve bu oransızlığın müvekkilinin zor durumda kalmasında yararlanmak suretiyle gerçekleştiğinden, müzayaka aşırı yararlanma sebepleriyle sözleşmenin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya kiraladığı maden sahasının tek gelir kaynağı olduğunu, davacının kira borçlarını ödememesi nedeniyle icra takibi başlatıldığını, söz konusu protokolle yaklaşık 15.000.000,00 TL olan kira alacağından 6 adet 2.200.000,00 TL tutarlı çekler alınarak fazla alcaktan vazgeçildiğini, dava dilekçesinde iddia edilen tutarların gerçek dışı olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; açılan davaya HMK'nun 4. maddesine göre Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan HMK'nun 114/c. maddesi göre görev hususu dava şartı olduğundan HMK'nun 115/5. maddesine göre de davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF KANUN YOLUNA BAŞVURAN

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf Sebepleri Davalı vekili; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari dava olarak kabul edildiğinden bu davalara bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğunu, eldeki davada hem davacının hem davalı şirketin ticari işletmesiyle ilgili bir uyuşmazlık mevcut olduğundan ticari bir dava olarak görülmesi gerektiğini, bu nedenle yerel mahkemece verilen görevsizlik kararının hatalı olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DAİREMİZ KARARI

Dairemizin 11/07/2024 tarihli, 2024/1166 Esas - 2024/1346 Karar sayılı karar ilamında.

"01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK.'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında istek üzerine ya da re'sen gözetilmesi gerekir. Somut olayda dava; taraflar arasındaki rödovans sözleşmesinin iptali istemine ilişkin olup, uyuşmazlığın rödovans sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Bu nedenle mahkemece görevsizlik kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN DAİREMİZ SONRASI EK KARARI

Mahkemece; 04/12/2024 tarihli ek karar ile HMK 20/1. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF

İstinaf Kanun Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen ek kararına karşı, süresi içinde davalı vekili istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur. İstinaf Sebepleri Davalı vekili ek karara yönelik istinaf dilekçesinde; mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini ancak davanın vekille takip edilmesine karşın dosyada lehlerine tam avukatlık ücretine hükmedilmesine gerekirken ½ oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Uyuşmazlık; rödovans sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca; görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir.

Açıklanan bu kanun hükmüne göre; görevsizlik kararını veren mahkeme, dava dosyasını re’sen görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için taraflardan birinin, görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurma süresi iki hafta olup, bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Bu nedenle mahkeme tarafından re’sen gözetilmesi gerekir. Görevsizlik kararını veren mahkemeye başvurulduğunda, mahkemece ilk önce, başvurunun iki haftalık süre içinde yapılıp yapılmadığı incelenir; mahkeme, iki haftalık süre içinde başvurulmadığını (süre geçirildikten sonra başvurulduğunu) tespit ederse, başkaca bir işlem yapmadan re’sen davanın açılmamış sayılmasına karar verir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesine göre: ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar ,davanın nakli, davanın açılmamış sayılmasına yahut görevsizlik veya yetkisizlik kararı verildikten sonra başka bir mahkemede yargılamaya devam edilmemesi durumunda bu tarifede yazılı ücretin yarısına ,ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur.

Somut olayda: Yerel mahkemece verilen görevsizlik kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Dairemiz kararının tebliğinden itibaren 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince 2 haftalık süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi karşısında mahkemece HMK'nun 20.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, ön inceleme duruşmasında görevsizlik kararı verilmiş olması karşısında, davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi dikkate alındığında, ek kararda takdir edilen vekalet ücretinde bir usulsüzlük bulunmadığından, davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 17/09/2025

Başkan Üye Üye Katip /Y.K./Y.İ.M.