Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2019/1068 K.2021/308

Av. ... - ...............

DAVANIN KONUSU

YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27/03/2019 tarih ve. E. - . K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalı şirketin " ............." ibareli marka tescil başvurusuna, benzerlik, tanınmışlık ve kötü niyet gerekçesiyle yaptıkları itirazın nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini oysa dava konusu marka başvurusu ile müvekkilinin tanınmış "....." ve ".........." ibareli markalarının benzer olduğunu, dava konusu başvuru kapsamında yer alan emtia sınıfının müvekkilinin itirazına mesnet markaların kapsadığı emtia ile aynı ve benzer olduğunu, iltibas tehlikesinin bulunduğunu, müvekkilinin "........" ve "........" ibareleri üzerinde 556 sayılı KHK'nın 8/3 maddesi gereğince öncelikli ve gerçek hak sahibi olduğunu,

davalının müvekkilinin marklarının tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını, davalının kötü niyetli olduğunu, dava konusu markayı kullanımının müvekkili adına tescilli markalarına benzer olduğunu, bu nedenle davalıya ihtar gönderdiklerini, buna rağmen müvekkilinin tescilli markalarına benzerlik gösteren tasarım tescil başvurusunda bulunduklarını ancak müvekkilinin itirazı üzerine başvurularının reddedildiği, davalının müvekkilinin markalarından haberdar olduğunu ileri sürerek YİDK kararının iptali ile başvurunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Türk Patent ve Marka Kurumu vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı vekili, dava konusu marka işaretinde asıl ve ayırt edici unsurun "......." ibaresi olduğunu, "...r" kelimesinin “..... .......” anlamında kullanılan yabancı bir kelime olduğunu, "....." ibaresinin ise “...., ..” anlamına geldiğini, davacının da eylem, fiil belirten bu kelimeleri ilk kez kendisinin bulduğunu iddia edemeyeceğini, belirtilen bu kelimelerin Türkçe karşılığı "............ " ibaresinin markalarında tali unsur olarak yer aldığını, dava konusu markalar arasında işitsel, görsel ve anlamsal düzeyde karıştırmaya yol açabilecek derecede benzerlik bulunmadığını, davacı iddialarının yersiz olduğunu,

Türkiye pazarında "......." markasının tartışılmaz bilinirliğe/tanınmışlığa sahip olduğunu, davalının bu markasını değişik versiyonlarda ...............ürünlerinde kullanması ve bu özelliğini göstermesi için aynı anlama gelen "......" ibaresini kullanmasının kötüniyet olarak değerlendirilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dava konusu markalar arasında, 556 sayılı KHK m. 8/1-b anlamında benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunmadığı , sunulan delillerin davacının ...... markasının sektörel tanınmışlığına ilişkin olup dava konusu ............. markasının tanınmış marka olduğu iddiaları ispatlanamadığı gibi dava konusu marka işaretleri benzer bulunmadığından tanınmışlık iddiasının da somut olaya bir etkisi olmadığı, dava konusu marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından somut olayda kötüniyetli marka başvurusu şartlarının gerçekleşmediği, YİDK kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; hükme esas alınan bilirkişi raporundaki incelemesinin sadece marka kapsamlarında bulunan 5.sınıfa ilişkin olarak yapıldığını, bilirkişilerin başvuru kapsamındaki malları sadece ilaç olarak değerlendirmelerinin doğru olmadığını, dava konusu başvuru kapsamında 5. Sınıfa yer alan ilaç emtiaları dışında 01,03,05 ve 16. Sınıfta yer alan çok çeşitli emtiayı kapsadığını ayırca müvekkilinin.............ürününün ilaç olmadığını, reçete ile satılmadığını, dava konu marka işaretinin esas unsurunu "............." ibaresinin oluşturduğunu , tarafların markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında benzerlik bulunduğunu,

davalı kurumun ".........." , ".............." ibareli başvurularını reddettiğini, kurumun önceki kararları ile çeliştiğini, müvekkili markasının tanınmış olduğunu, davalı şirketin kötüniyetli bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının tetkikinden; davalı şirketin “..................” ibaresi, 01.,03.,05., ve 16. sınıfta tescili için yaptığı ...........sayılı marka tescil başvurusuna, davacının .................................................................... sayılı ve ".........", ".........", "........................................................................" ibareli markalarına dayanarak benzerlik, tanınmışlık ve kötü niyet iddiasıyla yaptığı itirazın nihai olarak YİDK tarafından reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Buna göre somut olayda uyuşmazlık, davacının itirazına mesnet markalarının, dava konusu marka yönünden 556 sayılı KHK’nin 8/1-b, 8/4 ve 35. maddesi hükümleri çerçevesinde tescil engeli oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun geçici 1. maddesi yollamasıyla somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise,

tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (Karıştırılma) kavramı açıklanmalıdır.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında dava konusu marka “...............” ibareli olup, işarette yer alan ....... ibaresi davalı şirketin çatı markası olduğundan benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınmayacaktır.

Dava konusu markada yer alan "..........." kelimesinin Türkçe karşılığının “..........” , "......." kelimesinin ise “............................" şeklindeki ibarenin sektörde “...............” ibaresinin karşılığı olarak kullanıldığı aralarında bir eczacı ve bir uzman doktorun da yer aldığı bilirkişi raporu ile sabittir.

Anılan ibarenin markanın tescil edilmek istendiği 01 sınıftaki" Sanayide, bilim sahasında, fotoğrafçılıkta, tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. Gübreler ve topraklar. İşlenmemiş suni reçineler ve işlenmemiş plastikler. Yangın söndürücü maddeler.

Kırtasiye, tıbbi ve ev içi kullanım amaçlı olanlar hariç yapıştırıcılar.", 03 . sınıftaki "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları.

Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.", 05. sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri. Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar.", 16. sınıftaki "Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç): kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler. Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.

Basılı yayınlar, basılı evrak: kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar.

Kırtasiye, büro, eğitim-öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç): kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları. Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.

Tespihler."emtiası bakımından malın kalitesini, cins veya vasfını belirtmediğinden tanımlayıcı bir ibare değildir. Dava konusu markada yer alan "..........da yer alan "............." ibaresinin Türkçe karşılığı olup markaya ayırt edicilik sağlamadığından, dava konusu markadaki asıl unsur "......... " ibaresidir.

Davacının itirazına mesnet ..............................................sayılı ve ".........", "........", "..", ".....", "..", "..., "...", "...", "...", "..", "...", "...", "....,....,..." ibareli markaları ile dava konusu markalar arasında benzerlik bulunmadığı açıktır.

İtiraza mesnet ...,....,....,....,....,....,....,.,sayılı ve ...,....,....,....,....,....,....,...," ibareli markalar yönünden yapılan değerlendirmede ise; ...,...,...,..., sayılı markalarda yer alan "... " ibaresi davacının çatı markası olup benzerlik değerlendirmesinde dikkate alınamayacak olup belirtilen ve ...,...., sayılı markaların asıl unsuru "..........." ibaresidir.

Davacının itirazına mesnet "v.... "asıl unsurlu anılan markaları ile dava konusu "..." markaları arasında , görsel ve işitsel benzerlik bulunduğu gibi "....,...,...,....,....," asıl unsurlu markaları arasında da marka işaretlerinin başlangıç kısmında yer alan "...." ibarelerinin ortak olmasından kaynaklanan görsel ve işitsel benzerlik bulunmaktadır.

Emtiaların karşılaştırılmasına gelince; dava konusu marka ile Dairemizce benzer kabul edilen, itiraza mesnet ....,...,...,....,....,....,...,...,...,..., sayılı davacı markaları 03, 05, 10, 11, 32 sınıf emtia yönünden tescilli olup, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu marka kapsamında yer alan 03. sınıf "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri, Parfümeri;

kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil)" ve 05. Sınıf " İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.

Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler.

İnsan ve (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar" emtiası ile davacının yukarıda belirtilen itirazına mesnet markaları kapsamında bulunan 03. ve 05. sınıf emtia aynı/ aynı tür veya benzerdir.

Ancak, davacının itirazına mesnet marka kapsamı ile benzer bulunan dava konusu marka kapsamında yer alan "farmasotik" ürünler olarak tanımlanan 5/1. sınıf "ilaç" ürünleri doktorlar tarafından reçetelenip, eczacılar tarafından hastaya verilen ürünler olduğundan iltibas değerlendirilmesinin de konunun uzmanı sayılan doktorlar ve eczacıların görüşü dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Bu durumda marka işaretleri arasında, bir veya birkaç harf farklılığı dahi iltibas tehlikesini önleyeceğinden somut olay bakımından yukarıda ifade edilen marka işaretleri arasındaki görsel ve işitsel benzerlik 5/1. sınıfta yer alan ilaç emtiası bakımından iltibasa neden olmayacaktır.

Bu itibarla ; dava konusu marka ile davacının ....,....,....,...,...,...,...,....,....,..., sayılı markaları arasında ; dava konusu marka kapsamında yer alan 03. sınıf "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri, Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil)" ve 05. Sınıf " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;

tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar" emtiası bakımından 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas tehlikesinin bulunduğu, başvuru kapsamında kalan diğer emtia bakımından bakımından ise iltibas tehlikesinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, mahkemece alınan bilirkişi raporunda, sektörel olarak tanınmş olduğu belirtilen "......" ibareli davacının itirazına mesnet markası ile dava konusu marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığı gibi Dairemizce iltibas oluştuğu kabul edilen ....,...,...,....,....,....,....,....,...,....,sayılı davacı markalarının da tanınmış olduğu ispatlanamadığından 556 sayılı KHK'nın 8/4. maddesinde öngörülen koşullar gerçekleşmediği anlaşılmış, ayrıca dava konusu marka başvurunun kötü niyetli olduğu da ispat edilememiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, yalnızca teknik yönlerden bilirkişi raporundan faydalanılmış ve ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde; dava konusu marka kapsamında yer alan 03. sınıf "Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri, Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil)" ve 05. Sınıf " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi Müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler.

Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar" emtiası yönünden, ...,...,....,...,....,....,...,...,...,...,...,sayılı davacı markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas bulunduğu gerekçesiyle anılan mal sınıfları yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru değilse de, HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2021

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...