Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2019/1313 K.2021/508

Men'i, Maddi ve Manevi Tazminat

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17/01/2019 tarih ve .......E. - ...... K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin... Lisesinde öğretmenlik yaparken “YGS-LYS Fizik” kitabını diğer yazarlarla birlikte meydana getirdiğini, kendisine davalı ...

Dershanesi tarafından hiçbir nam altında bugüne kadar ödeme yapılmadığını, sözleşmesel bir ilişki de kurulmadığını, 1998 tarihli Talim Terbiye Kurulu kararına konu olan kitabın, davalılardan ...’nun adı eklenmek suretiyle Talim Terbiye Kurulunun aynı tarih ve sayılı kararına dayanılarak “LYS Fizik Konu Anlatımlı” adıyla yeniden basıldığını, söz konusu kitabın bir müddet sonra “LYS Konu Anlatımlı Mekanik Madde Bilgisi” (1.

Kitap) ve “LYS Fizik Konu Anlatımlı Optik Dalgalar Modern Fizik” (2. Kitap) olarak basıldığını, ikiye bölünen son kitabın 1. Kitabında 12 sayfalık bir bölümün izinsiz olarak eklendiğini, 2. Kitaba da bazı bölümlerin izinsiz olarak eklendiğini, bu kitaplarda da davacı müvekkilinin adının tamamen çıkarılarak yalnızca davalılardan ... ile ...’ün isimlerine yer verildiğini, bu çerçevede “LYS Fizik Konu Anlatımlı” kitap ile LYS Konu Anlatımlı Mekanik Madde Bilgisi (1.

Kitap) ve LYS Fizik Konu Anlatımlı Optik Dalgalar Modern Fizik (2. Kitap) bakımından mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek FSEK’in 67 ve 69. maddeleri uyarınca tecavüzün refi ve menini, FSEK. m. 68 uyarınca 1.000,00.-TL maddi ve FSEK. m. 70 uyarınca 45.000,00-TL manevi tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davacı ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme ilişkisinin mevcut olmadığını, tazminat isteminin dayanağı sözleşmesel bir ilişki olmadığından talebinin haksız fiil hükmünde olduğunu, FSEK 70/2. maddesi gereği BK 72. maddesi hükmüne göre davacının haksız fiili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde dava açması gerektiği halde dava açmadığını, davacının davaya konu “YGS-LYS Fizik” kitabını intihal yoluyla meydana getirdiğini, eser sahibinin kendisi olmadığını, dilekçe ekinde sundukları Nisan 1997 tarihli ÖSS-ÖYS Fizik kitabının birebir kopyası olduğunun yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Nisan 1997 tarihli ÖSS-ÖYS Fizik isimli kitabın FSEK m. 1/B ve m. 2 uyarınca ilim ve edebiyat eseri mahiyetinde olduğu, bu eserin sahiplerinin FSEK m.11’de düzenleme altına alınan karine uyarınca........................................olduğu, basım tarihi belirsiz olmakla beraber 1997 tarihinden sonra meydana getirildiği anlaşılan ve davacının yazarlarından biri olduğu LYS-YGS Fizik kitabının ilk esere göre işlenme eser mahiyetini arz edecek hususiyeti taşımadığı için ayrı bir eser olarak kabul edilemeyeceği, davacının iddia ettiği şekilde 48 sayfalık farkın bulunmadığı,

farklı olduğu iddia edilen bir kısım soru ve anlatımın 1997 tarihli kitapla aynı olduğu, iki kitap karşılaştırıldığında aradaki ekleme ve farklılıkların takribi 26 sayfayı bulduğu, Nisan 1997 tarihli kitabın versiyonları olan 2009 tarihli LYS Fizik, Eylül 2011 tarihli, LYS Fizik Konu Anlatımlı Optik Dalgalar Modern Fizik ile Mekanik Madde Bilgisi isimli kitaplar bakımından davacının mali ve manevi ihlal edilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, 1997 tarihli olduğu iddia edilen kitabın asıl baskı tarihinin belirlenebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığına müzekkere yazılması talebinin Kabul edilmediğini, müvekkilinin 1997 tarihli olduğu iddia edilen ÖSS-ÖYS Fizik kitabından haberdar olmadığını, 1997 tarihli olduğu iddia edilen kitabın gerçek baskı tarihinin ispatlanmasının bir zorunluluk olduğunu, müvekkili lehine oluşan eser sahipliği karinesi göz ardı edildiğini, diğer taraftan en azından müvekkili tarafından yazıldığı kuşkusuz olan kısım bakımından eser sahipliğinin oluştuğu gözetilerek,

bu kısım için tazminat taleplerinin değerlendirilmesi gerekirken, davanın tümden reddine karar verilmiş olması da hukuka açıkça aykırı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, fikir ve sanat eseri tecavüzün tespiti, tecavüzün ref'i ve men'i, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, FSEK'in 10. maddesi uyarınca, birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibinin, onu vücuda getirenlerin birliği olduğu,

birliğe adi şirket hakkındaki hükümlerin uygulanacağı, ancak eser sahiplerinden her birinin, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebileceği, bu bağlamda davacının tecavüzün refi ve meni taleplerinin bulunması nedeniyle iş bu davayı tek başına açabileceği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda Nisan 1997 tarihli ÖSS-ÖYS Fizik isimli kitabın FSEK m. 1/B ve m. 2 uyarınca ilim ve edebiyat eseri mahiyetinde olduğunun, bu eserin sahiplerinin FSEK m.11’de düzenleme altına alınan karine uyarınca................................. bulunduğunun,

bu eserden sonra meydana getirildiği anlaşılan ve davacının yazarlarından biri olduğu LYS-YGS Fizik kitabının ilk esere göre işlenme eser mahiyetini arz edecek hususiyeti taşımadığı için ayrı bir eser olarak kabul edilemeyeceğinin belirlendiği, bu belirlemenin yerinde olduğu, öte yandan davacı vekilince müvekkili tarafından yazıldığı kuşkusuz olan kısım bakımından eser sahipliğinin oluştuğu gözetilerek, bu kısım için tazminat taleplerinin değerlendirilmesi yönünde istinaf itirazında bulunulmuş ise de bu talebin yargılamada ileri sürülmediği,

istinaf itirazı ile davaya yeni talep eklenemeyeceği anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2021

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...