Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2019/1413 K.2021/601

...

TÜRKMİ ... ... ETİADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

MAHKEMESİ

TARİHİ : 08/07/2019

NUMARASI : ...

DAVANIN KONUSU

YİDK Kararı İptali- Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/07/2019 tarih ve ... K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, markalardaki şeklin iki adet “...” harfinin, ortasında dörtgen biçiminde ikinci bir ... oluşturacak biçimde, karşılıklı konumlandırılmasıyla elde edilmiş olan özgün bir tasarım olduğunu, karşılıklı “...” harfleri, müvekkilin aynı zamanda ticaret unvanı da olan ve kelime içeren markalarında diğer ayırt edici unsur olarak yer alan “...” kelimesinin baş harfini sembolize ettiğini, söz konusu şeklin, itiraz sahibi müvekkilinin markalarının esas unsurunu oluşturduğunu, söz konusu şeklin yıllardır müvekkili tarafından ürünlerinde kullandığını,

direkt olarak müvekkili şirket ve müvekkili şirketin markalarını çağrıştırmakla müvekkilin markaları bakımından ayırt edici nitelik kazandığını, taraflara ait markalardaki ana fikrin, markaları oluşturan şeklin, esas itibariyle davacı müvekkilin ticaret unvanının baş harfi olan “...” harfinin, ortada ikinci bir dörtgen şekli teşkil edecek biçimde, 2 adet olarak ve karşılıklı kompose edilmesi olduğunu, markanın konsepti, markaya ayrıcalığını veren ana fikrin bu olduğunu, davalı markasında hiçbir ayırt edici özelliği olmayan bellir belirsiz bir “...” kelimesinin olması,

davalı markasına ayırt edicilik vasfı katmadığı gibi, bu durum, davalı markasının, davacı müvekkilin markalarının serisi niteliğinde bir marka olarak algılanmasına da sebep olması itibariyle ayrıca müvekkilin marka haklarının sulandırılmasından öte başka bir anlam ifade etmediğini, dava konusu markadaki ... unsuru ile davacı markasındaki şeklin genel yapı olarak oldukça benzer olduğunu, davacının sadece şekilden oluşan markası ile dava konusu marka yönünden genel izlenim yönünden benzerlik bulunduğunu, ilgili tüketici aradaki farkı görse bile,

markaların ilgili işletmelere ait olduğu algısı oluşturabileceğini, davacının markası ile dava konusu marka, birbirinin serisi iki marka olarak algılanabilecek ve taraf markalarının sahipleri arasında ilişki kurulabileceğini, bu nedenle markalar arasındaki farkı anlayan tüketici için bile,

marka sahiplerini ilişkilendirme olasılığı bulunduğunu, bu nedenle dava konusu markadaki kullanım, davacı markasının serisi olduğu izlenimine neden olabilecek nitelikte olduğunu, ayrıca farklı konseptlere ilişkin ürünler için yeni bir marka imajı oluşturulduğu algısı da olabileceğini, davacı markasının özellikle sporla ilgili yüksek ayırt ediciliği bulunduğunu, bu nedenle davalı markasının verilmiş bir lisansa ilgili olduğu algısı oluşabileceği, markaların ilişkilendirilebileceğini, bazı durumlarda, genel kompozisyonların (somut olayda, taraf markalarının esas itibariyle,

karşılıklı iki “...” harfinin kompose edilmesiyle elde edilmiş olması) markaların bütün üzerinde baskın etkisi olabildiğini ve kelimeler farklı olsa da marka işaretleri genel izlenim yönünden benzer bulunabildiğini, dava konusu markadaki ... unsuru ile davacı markasındaki ... genel yapı olarak oldukça benzer olduğunu, davaya konu marka, davacı müvekkilin markalarının da tescilli olduğu sınıf 25’de yer alan aynı emtialar için tescili talep olduğunu, mal ve hizmetlerin yüksek dereceli benzerliği karşısında karıştırılma olasılığına neden olabileceğini, müvekkiline ait markaların, sadece kendi sektöründe değil,

sınıf ve sektör ayırımı olmaksızın, genel olarak tüketiciler nezdinde iyi tanınıp bilinen bir marka olduğu ve Paris sözleşmesi’nin 6’ncı maddesi anlamında tanınmış bir marka olduğu ileri sürerek ... YİDK’nın ... sayılı kararının iptaline, davalı şirketin ... sayılı “... ...” marka başvurusunun tescil edilmesi durumunda hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili yana markanın logosu ile davacı yana ait markanın logosunun gerek ... yönünden, gerek yazı karakteri yönünden, gerek renk yönünden ve gerekse de dizayn yönünden biribirinden tamamiyle farklı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının " ...+..." ibareli marka başvurusu ile davacının "...+... ", "..." ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı,

işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu hizmetler için ayırdığı satın alma/faydalanma süresi içinde, davalının "...+..." ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "...+..." ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, taraf marka işaretleri benzemediğinden 556 sayılı KHK'nın 8/1 maddesindeki iltibasın bulunmadığı,

556 sayılı KHK'nın 8/4 maddesindeki tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığının kanıtlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, markalardaki sözkonusu şekilin iki adet “...” harfinin, ortasında dörtgen biçiminde ikinci bir ... oluşturacak biçimde, karşılıklı konumlandırılmasıyla elde edilmiş olan özgün bir tasarım olduğu,

karşılıklı “...” harfleri, müvekkilimin aynı zamanda ticaret ünvanı da olan ve kelime içeren markalarda diğer ayırt edici unsur olarak yer alan “...” kelimesinin baş harfini sembolize ettiği, müvekkilinin markalarının ayırt ediciliğinin bulunduğunu, emsal mahkeme kararlarında benzerlik tespit edildiğini, iş bu davaya sunulan 05.04.2019 tarihli rapordaki, taraflara ait markaların benzer olmadığı yönlü beyanlarının yerinde olmadığını, müvekkiline ait markaya yakın derecede benzer olduğunu ve bu benzerliğin iltibas tehlikesini oluşturduğunu, emsal sunulan kararların müvekkilinin lehine olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararı iptali ve hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde, davalı Şirketin "...+..." ibaresinin marka olarak tescili istemiyle davalı Kuruma başvuruda bulunduğu, başvurunun ... ... ilan edildiği, ilana davacının mesnet gösterdiği "..." markaları ile benzerlik arz ettiğinden ve tanınmışlık iddiasıyla itirazda bulunduğu, itirazın Markalar Dairesince reddi üzerine, yeniden inceleme isteminin YİDK’nın ... sayılı kararı ile nihai olarak reddine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmaktadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun geçici 1. maddesi yollamasıyla somut uyuşmazlığa uygulanması gereken 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise,

tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (Karıştırılma) kavramı açıklanmalıdır.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409).

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davalının başvurusunda bulunan ... ile davacının itirazına mesnet markalarında bulunan ... arasında biçim, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, başvuru konusu ibaredeki farklılıkların yeterli ayırtedicilik sağlamadığı,

işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının başvurusuna işareti gördüğünde bunun davacının itirazına mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, başvuruya konu markanın davacı adına tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu,

yeni bir serisi olarak algılanmasının yüksek ihtimal dahilinde olduğu, başvuruya konu markada yer alan diğer unsurların yeterli ayırt ediciliğe sahip olmadığı, bu itibarla davalının başvurusuna konu ibare ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8/1-b maddesi anlamında iltibas bulunduğu kanaatine varılmıştır.

556 sayılı KHK’nin 8/1-b uyarınca iltibas ya da karıştırma riskinin varlığı için, tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin de aynı ya da benzer olması gerekmekte olup, mal ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken, mal ve hizmetlerin ortalama tüketici kitlesi, doğal yapısı, kullanım amacı, fiyatı, alım sıklığı, üretim dağıtım ve satış kanalları ile yerleri, rekabet, ikame veya tamamlama ilişkisi olup olmadığı gibi bütün faktörlerin dikkate alınması gerekmektedir.

Bu hususlar dikkate alındığında, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere, davalının başvurusunun kapsamında bulunan, 35 Sınıftaki, Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar.

Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.. Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları..

Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).. Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler.

Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.. Spor amaçlı minderler. Tekstilden olmayan duvar kaplamaları, duvar kağıtları. Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar.

Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri: olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları.

Mallarnın bir araya getirilmesi hizmetlerinin (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.), davacının itirazına mesnet markalarının kapsamları ile aynı, benzer ve ilişkili olduğu anlaşılmıştır.

556 sayılı KHK’nın 8/4.maddesi uyarınca “Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar veya hizmetlerde kullanılabilir.

Ancak, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilir”.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere, davacının itirazına mesnet markaları bilinir markadır.

Ancak, davalının başvurusunun kapsamındaki diğer hizmetlerin davacının itirazına mesnet ... markalarının toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle davalının haksız bir yarar sağlanabileceği, davacının markasının itibarına zarar verebileceği veya davacının ... markalarının ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hususlarının dosya kapsamında ispat edilemediği, bu durumlara ilişkin somut iddiaların getirilmediği, afaki olarak bu durumlarının varlığının kabul edilemeyeceği, 556 sayılı KHK'nın 8/4. maddesindeki koşulların somut uyuşmazlıkta bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalının başvurusunun kötüniyetli olup olmadığı yönünde yapılan değerlendirmede, sırf davacının davacının itirazına mesnet markalarına benzer başvuruda bulunmasının kötüniyetli olarak belirlenemeyeceği, kötüniyete ilişkin somut iddiaların bulunmadığı, bu itibarla davalının başvurusunun kötüniyetle yapıldığına ilişkin iddianın ispat edilemediği kanaatine varılmıştır.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/04/2021

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...