Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1204 K.2022/622

.

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

.

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

MAHKEMESİ

TARİHİ : 29/01/2019

NUMARASI ....

DAVANIN KONUSU

YİDK Kararının İptali

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/01/2019 tarih ve 2016/441 E. - 2019/15 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2015/05424 sayılı "..." başlıklı tasarım tescil başvurusunda bulunduğunu, davalı Şirket tarafından bu başvuruya itiraz edildiğini, diğer davalı Kurumun ...’in Ağustos 2014 tarihli olduğu iddia edilen kataloğunda yer alan ürünlerin varlığı nedeni ile yenilik ve ayırt edicilik kriterleri taşımadığı gerekçesiyle davalı itirazının kabulü ile müvekkilinin tasarım tescilini iptal ettiğini, oysa müvekkili tasarımları ile redde mesnet olan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözünde benzer olmadığını, müvekkili tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu,

davaya konu tasarımı oluşturan fırınlı ocak bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünü sınırlı bulunduğunu, yapılacak olan incelemede üstte ocak, altta ... fonksiyonlarını ifade eden, üstte tencerenin konulması ve ateşin yayılabilmesine yarayan bir görünüm olduğunu, altta da tepsili yahut ızgaralı bir yapının olması gerektiğini, ocak kısmının üst kısımda yer almasının zorunlu bulunduğunu, yemek pişirmek için gerekli olan bölümün mecburi olarak üst kısımda yer alması gerektiğini, yine ürünün kontrol panelinin de ön kısmının üst tarafta yer almasının da tasarımcı için bir zorunluluk olduğunu,

fırının büyüklüğüne göre dikdörtgen yahut kare biçiminde olması gerektiğini, burada tasarımcı için seçenek özgürlüğünün bulunmadığını, dava konusu tasarıma konu üründe fırının ocak kısmında yer alan pişirme gözleri ile davalı Şirketin mesnet gösterdiği ürünlerin ocak kısımlarının farklı bulunduğunu, ocak kısmındaki dört gözün farklı boyutlarda olduğunu, taraf tasarımların ... kısımlarının da farklı bulunduğunu, yine kontrol panelinin de farklı olduğunu, bu nedenlerle dava konusu müvekkili tasarımlarının, redde mesnet tasarımlardan farklı bulunduğunu ve yenilik ile ayırt edicilik niteliklerini taşıdığını ileri sürerek,

YİDK’in 20.09.2016 tarih ve 2016-T-533 sayılı kararının iptaline, dava konusu tasarımların tescil işlemlerinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı Şirket vekili, davacının tasarımlarının yeni olmadığını, uzun yıllardır gerek Türkiye’de gerekse dünyada satılan ocaklı ... tasarımları ile birebir aynı/ayırt edilmeyecek kadar benzer olduğunu, davacı, tasarımcının özgürlük alanının çok kısıtlı olduğundan ve neredeyse hiç özgürlük alanı bulunmadığından bahsetse de tasarımcının özgürlük alanının davacının bahsettiği kadar dar kalıplar içerisinde olmadığını, tasarımcıyı sınırlayan hususların ürünün kalıp ve boyutu olduğunu, onun dışında tasarımcıyı bağlayan herhangi bir sınırlamanın bulunmadığını, tasarım özgürlüğünün geniş olduğunu,

ürünler arasındaki benzerlikler ele alındığında bilinçli bir kullanıcının iki ürünün farkını anlamasının mümkün olmadığını, bu nedenle davaya konu ürünün yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacıya ait ... tasarımının yarattığı genel izlenim ile redde mesnet ... görsellerinin yarattığı genel izlenimin ayniyet derecesinde benzer olduğu ve dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını haiz olmadığı, farklılıkların küçük ayrıntı seviyesinde kaldığı ve ayırt ediciliği sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, mahkeme kararının gerekçesinin denetime ve hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporuna dayandığını, söz konusu bilirkişi raporunun eksik inceleme ile tanzim edildiğini, ürünler arasındaki mukayesede, esaslı ve önemli noktalarda hatalı ve eksik incelemelerde bulunulduğunu, ürünler arasındaki mukayesede ürünlere kabataslak bir açıdan bakıldığını, müvekkili firmanın dava konusu tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsuru ihtiva eden birçok özelliğine değinilmediğini, bu şekildeki bir inceleme ile tanzim edilmiş bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayacağını,

müvekkilinin tasarımına konu ürün olan fırınlı ocak bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça sınırlı bulunduğunu, bu sebeple de tasarım incelemelerinde esasen ürünün aynısının ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin yenilik bakımından incelemeye esas alınacağını, buna karşın yapılan inceleme bağlamında bu hususlar yer almamasına karşın verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline ait tasarımın piyasada “... ...” olarak satılan fırınlardan bulunduğunu, bu fırınların standartları belirli olmakla birlikte, inşaatlarda da evlerin mutfak bölümünde bu fırınlara uygun boş bölümler yapıldığını,

bu sebeple ... boylarının hali hazırda tüm dünyada standart şekilde üretildiğini, bunun yanında, ocaklı fırınlarda ızgara bölümleri ile altında 4-5’li bazen daha fazla ısıtıcı olacağını ve neredeyse tamamında bilirkişilerin tabiri ile (+) formunda kullanıldığını, tutacak kısımlarının da aynı şekilde silindir şeklinde olduğunu, nitekim yine, ürünlerin tamamı evlerde kullanıldığından “...” şeklinde tasarlandığını, düğmelerin de neredeyse tüm dünyada yuvarlak formda kullanıldığını, raporda benzerlik olarak değerlendirilen hemen hemen tüm hususların harcı alem nitelikte olduğunu,

bilirkişilerce tasarımcının seçenek özgürlüğünün yok sayıldığını ve tüm dünyada kullanılan ürün özelliklerinin ise ayırt edici sayıldığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosyada mevcut kök ve ek bilirkişi raporlarında, tasarımcının seçenek özgürlüğü de değerlendirilmek suretiyle dava konusu tasarımların, redde mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadıklarının açıklandığı, söz konusu kök ve ek bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, buna göre dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadıkları anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/05/2022

...