Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1388 K.2022/652

Taraflar arasında görülen davada Ankara 8. Asliye Ticaret MahkemesiAnkara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 03/09/2020 tarih ve 2019/593 E. - 2020/388 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalının 03/05/2011 tarihinde mekanik sistem mühendisi olarak müvekkili şirkette işe başladığını, görevinin 03/03/2014 tarihinde güç paketi süspansiyon mühendisi olarak değiştiğini, askeri araçlar güç paketi ve süspansiyon sistemi ile bu sistemlere ait araçların tasarım ve geliştirme faaliyetlerini yaptığını, davalının organizasyon içinde konumunun önemli olduğunu, davalının 17/09/2014 tarihli istifa mektubu ile kendi arzusu ile işten ayrıldığını, müvekkili şirketle aynı işi yapan ... firmasında çalışmaya başladığını, her iki şirketin savunma sanayiine araç tasarladığını ve ürettiğini,

davalının müvekkili şirketin ticari sırlarına hakim olduğunu, davalının müvekkili şirketteki 12 aylık brüt ücretinin 47.040,00 TL olduğunu, davalının davacı iş yerinde 4 yıl süre ile mekanik sistem mühendisliği ve süspansiyon mühendisliği görevini sürdürdüğünü, davalının rekabet etmeme borcunu yerine getirmediğinden eski işverenine ciddi zarar verme ihtimalinin bulunduğunu, taraflar arasında düzenlenen rekabet yasağı sözleşmesinde, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 1 yıl süre ile benzer ve ilgili bir işyerinde çalışması halinde 47.040,00 TL cezai şart ödeneceğinin öngörüldüğünü ileri sürerek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 47.040,00 TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, rekabet yasağının süre, yer ve işin türü bakımından sınırlandırılmadığını, işçinin rekabet yasağı sözleşmesinde yasağın türü, kapsamı ve süresi konusunda bilgilendirilmesi gerektiği halde bu hususun yerine getirilmediğini, işçi aleyhine konulan cezai şart koşullarının oluşmadığını, cezai şart miktarının çok yüksek olduğunu, müvekkilinin ...’de sivil araçlar bölümünde çalıştığını, davacı firmada çalıştığı askeri araçların bilgilerine yönelik iş yapmadığı için rekabet yasağını ihlal etmediğini, işin teknik özellikleri nedeni ile davacıyı zarara uğratmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının 03/05/2011 - 31/10/2014 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı davacı işyerinden, 31/10/2014 tarihinde kendi isteği ile ayrıldığı, önce 20/03/2015 tarihinde ... Araştırma Geliştirme A.Ş.'de, daha sonra da 13/04/2015 tarihinde ... Otomotiv A.Ş.'de işe girdiği, ... Otomotiv ve Sav. Sanayii A.Ş. Personel Yönetmeliğinin "gizlilik ve güvenliği sağlanması hakkında taahhütname" 6. maddesinde.

"Çalışan hizmet akdinin kendi kusuru dışındaki bir sebepten dolayı ... tarafından veya ...'ın kusuru dışındaki bir sebepten dolayı kendisi tarafından sona erdirilmesinden sonra 1 yıl süresince, ... nezdinde öğrendiği şirket bilgilerini değerlendireceği dolaylı veya dolaysız olarak rakip bir şirkette ücretli veya ücretsiz çalışmayacağını, bu konumdaki bir şirkete ortak olamayacağını veya bu tarz bir ticari faaliyeti kendi adına gerçekleştiremeyeceğini beyan, kabul ve taahhüt eder.

Söz konusu kısıtlama Türkiye Cumhuriyeti sınırları ile sınırlıdır.

Şu kadar ki yurt dışında gerçekleşip Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ... ile dolaylı veya dolaysız olarak rekabet etmeye yönelik gerçekleştirilen çalışmalar iş bu madde ile getirilen kısıtlamaların kapsamı dahilindedir.", Taahhütnamenin 10. maddesi ile "Çalışan bu taahhütname hükümlerine aykırı davranması durumunda, aykırı davranıştan kaynaklanan maddi ve manevi zararının tazmin edilmesini ve buna ilaveten kendisine çalışanın 12 aylık brüt maaşı tutarında cezai şart ödenmesini talep edebileceğini kabul etmektedir." düzenlemelerinin yer aldığı,

davalının 03/03/2014 tarihi itibariyle tank sistem mühendisliği mekanik sistem mühendisi görevindeyken, paletli araçlar mekanik sistemler müdürlüğü güç paketi ve süspansiyon mühendisliği görevine atandığı, davalının dava dışı ...

Otomotiv A.Ş. ile 13/04/2015 tarihinde, bilgisayar ve iletişim sistemleri kullanıcı sözleşmesi imzaladığı, davalının motor aktarma sistemleri tasarım mühendisliği görevine getirildiği, davacı şirketin sivil araç üreten birimlerinde çalışmayan davalıya, bu sektöre yönelik rekabet yasağı getirilemeyeceği, işçinin askeri araç üretimine ilişkin pazarda, sınırlı sayıda rakibin bulunduğu, alıcının tek olduğu dikkate alındığından,

başka bir ülkede faaliyet gösteren teşebbüslerine ilişkin olarak da rekabet yasağı getirilebileceği, rekabet yasağının işlerin türü bakımından işverenin faaliyette bulunduğu iş alanı ve çalışanın yürüttüğü iş konusu ile sınırlı olarak yapılmasının gerektiği, işverenin tüm faaliyet alanının rekabet yasağına konu edilemeyeceği, işçinin işverene rakip olmayan teşebbüslerde çalışmasını yasaklayan rekabet yasağı sözleşmesinin konu bakımından geçerli olamayacağı, davalının davacı şirkette askeri araçlara yönelik olarak çalıştığı, daha sonra 17/09/2014 tarihinde istifa ederek, 13/04/2015 tarihinden itibaren ...'nin ...

İzmir'de kurulu biriminde sivil araçlar için motor aktarma sistemleri, tasarım mühendisi olarak çalışmaya başladığı, teşebbüslerin farklı alanlarda rakip olsalar da pazar bazında birbirlerinden farklı olduğu, davalının yeni işinde askeri araçlara yönelik bilgileri kullanamayacağının açık bulunduğu, ayrıca rekabet yasağının sınırlarının Türkiye'de faaliyet gösteren askeri ve sivil kamyon ve otobüs üreten firmalar olarak belirlenmesinin, davalının uzmanlık alanı dikkate alındığında, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek nitelikte bir yasağa işaret ettiği, bu durumda ...

Bilgi Koruma Taahhütnamesinin rekabet yasağına yönelik işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar getirdiği, davalının iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra rekabet yasağına aykırı davrandığı iddiasını doğrulayan bir tespitin bulunmadığı, davacı tarafın davalının yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak, davacı işverene önemli ölçüde zarar verebilme risk ve ihtimalinin bulunduğunu ispatlayamadığı, rekabet yasağının ihlali olabilecek herhangi bir eylemin de bulunmadığı,

TBK'nun 444 ve 445/1-2 madde hükümleri uyarınca davacı tarafın davasının haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davalının müvekkili nezdinde çalıştığı dönemde gerek askeri gerek sivil birçok proje kapsamında tüm ticari sırlara ve teknik verilere vakıf olduğunu, bu teknik verileri kullanabileceği rakip firmada işe girmesinin rekabet etmeme borcuna aykırı oluşturduğunu, kaldı ki hakimin rekabet yasağının ölçüsüz olduğunu düşünmesi halinde, TBK'nın 445. maddesi uyarınca kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilecekken, bu yola gitmeden sözleşmenin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin de hukuka aykırı bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, TBK'nın 444. maddesi uyarınca rekabet yasağı sözleşmesine dayalı cezai şart istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalının davacı şirkette askeri araçlara yönelik olarak çalıştığı, daha sonra 17/09/2014 tarihinde istifa ederek, 13/04/2015 tarihinden itibaren ...'nin ...

İzmir'de kurulu biriminde sivil araçlar için motor aktarma sistemleri, tasarım mühendisi olarak çalışmaya başladığı, dolayısıyla davalının yeni işinde askeri araçlara yönelik bilgileri kullanamayacağının açık bulunduğu, davacı tarafın davalının yaptığı iş nedeniyle edindiği bilgileri, çalışmaya başladığı başka bir rakip işletmede kullanarak, davacı işverene önemli ölçüde zarar verebilme risk ve ihtimalinin bulunduğunu ispatlayamadığı, rekabet yasağının ihlali olabilecek herhangi bir eylemin de olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/05/2022

Başkan V. · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...