Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/797 K.2022/144

.... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

20.HUKUK DAİRESİ

.....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

.....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK

MAHKEMESİ

TARİHİ : 15/01/2020

NUMARASI : ....

DAVANIN KONUSU

YİDK Kararının İptali, Marka Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/01/2020 tarih ve 2019/33 E. - 2020/2 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "... " ibareli markaların sahibi olduğunu, davalının, bu markalar ile karıştırma ihtimaline neden olacak derecede benzer nitelikteki “ ... ..."” ibareli marka başvurusuna yaptıkları itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa dava konusu başvuru ile müvekkili markaları arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik bulunduğu gibi dava konusu marka kapsamında 5. Sınıfın 2. Alt grubunda ve 30. Sınıfta yer alan mallar ile 35. Sınıf hizmetlerin müvekkili markalarının kapsamında yer alan mal ve hizmetlerle aynı/benzer olduğunu,

SMK'nın 6/1 maddesindeki koşulların anılan mal ve hizmetler yönünden gerçekleştiğini, davalı gerçek kişinin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek .... sayılı YİDK kararının 5. Sınıfın 2. Alt grubunda ve 30. Sınıfta yer alan mallar ile 35. Sınıf hizmetler yönünden kısmen iptaline ve dava konusu başvurunun tescili halinde anılan mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, uyuşmazlık konusu mal ve hizmetlerin davacının itirazına dayanak markaları kapsamında yer alan mal ve hizmetlerle aynı / aynı tür / benzer olduğu ancak taraf marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığından SMK'nın 6/1 maddesindeki iltibas koşullarının oluşmadığı, kötü niyet iddiasının da ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, taraf markalarının asli unsurunun aynı ibareden oluştuğunu bu nedenle benzer bulunduklarını, dava konusu markanın müvekkilinin seri markalarının içine sızarak müvekkili markalarının tanınmışlığından haksız yarar sağlayacağını, taraf markalarının tescil kapsamlarının aynı olduğunun tespitine rağmen ilk derece mahkemesince , markaların benzer bulunmadığı yönündeki gerekçenin hatalı olduğunu, mahkemece iltibas incelemesi yapılırken ortalama tüketici kriterinin adeta yok sayıldığını, davalı gerçek kişinin başvurusunun kötü niyetli bir başvuru olduğunu, yerel mahkemenin verdiği kararın daha önce ... markası hakkında verilen emsal mahkeme kararlarına da aykırı bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden; davalı gerçek kişinin "... ..." ibaresini, 5. ve 30. Sınıfta yer alan mallar ile 5. ve 30. Sınıfta yer alan malların satışına özgü 35. Sınıf mağazacılık hizmetlerinde tescili için 11/01/2018 tarihinde marka başvurusunda bulunduğu, davacının "..." asıl unsurlu markaları ile benzerlik bulunduğu ve tanınmışlık iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, davacının itirazının nihai olarak YİDK tarafından... sayılı sayılı karar ile reddedildiği, davanın iki aylık hak düşürücü süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Somut olaya uygulanması gereken 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramı açıklanmalıdır.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir. İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir. Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir.

Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır. Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki davacı dava dilekçesinde davalı Kurum nezdindeki itirazlarında ileri sürdüğü 2013/32392, 2013/29479,2013/29468 ve 2013/60855 sayılı "..." ibareli markalarından başka 2007/32835, 2018/18599, 2018/18606, 2018/18610, 2018/18616 sayılı "..." ibareli markalarına da dayanmıştır. Dava dilekçesinde dayanılan bu markaların, davadaki hükümsüzlük talebi bakımından ileri sürülmesi mümkün ise de dava konusu marka başvurusu tescil edilmediğinden Dairemizce davacının bahsi geçen markaları yönünden inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; davalının başvurusunun "... ..." ibaresinden, davacının itirazına mesnet markalarının ise "..." asıl unsurundan oluştuğu görülmektedir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/09/2019 tarih ve 2018/4202 E.- 2019/5804 K. sayılı kararında, "..." ibareli başvurunun "..." ibaresi ile çikolata sözcüğündeki "..." ibaresinin birleştirilmesiyle oluşturulduğu, bir başkası adına tescilli markayı birtakım tanımlayıcı ekler ilave edilerek, markaların ayırt edici kılınmasının mümkün olmadığı, "..." ibaresinin her iki tarafa ait markalarda da markanın asıl unsurları arasında yer almış olması nedeniyle örtüşen mal ve hizmet sınıfları yönünden karıştırma ihtimalini de içerecek şekilde benzer olduğunun kabulü gerektiği hukuki gerçeğine işaret edilmiştir.

Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2019/3833 E.- 2020/2305 K. sayılı kararında da "..." ibareli, 2020/6329 E-2021/5023 K. Sayılı kararında "timfit" ibareli, 2020/1488 E.-2021/596 K. Sayılı kararında "profit" ibareli marka tescil başvurularını davacının "..." esas unsurlu markaları ile benzer bulunmuştur.

Somut olayda da davacının itirazına mesnet markalarının esas unsuru olan "..." ibaresinin aynen davalının başvurusunda yer aldığı, başvuruda yer alan diğer unsurların yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı , taraf markaları arasında işaretler yönünden de 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi çerçevesinde görsel ve işitsel benzelik bulunduğu kanaatine varılmış olup, mahkemenin taraf markaları arasında benzerlik olmadığı yönündeki değerlendirmesi isabetli görülmemiştir.

Taraf markalarının tescil kapsamlarının karşılaştırılmasına gelince; dava konusu başvuru kspamında 5. ve 30. Sınıfta yer alan mallar ile anılan sınıflarda yer alan malların satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri yer almakta olup davacı taraf dava konusu YİDK kararının, başvuru kapsamında 5. sınıfın 2. alt grubunda ve 30. sınıfta yer alan mallar ile 35. sınıf hizmetler yönünden iptalini talep ettiğinden uyuşmazlık konusu olan mal ve hizmetler başvuru kspamında yer alan 5. sınıfın 2. alt grubunda ve 30. sınıfta yer alan mallar ile 35. sınıf hizmetlerdir.

Mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davalının başvurusunun kapsamında bulunan 30. sınıfta yer mallar ve 35. Sınıfta 5. ve 30. Sınıf malların satışına özgü mağazacılık hizmetleri ile davacının 2013/32392, 2013/29479, 2013/29468 ve 2013/60855 sayılı itirazına mesnet markalarının kapsamında 30. Sınıfta bulunan mallar ile 35. Sınıf hizmetler aynı/ aynı türdür.

Ancak mahkemece alınan bilirkişi raporunda uyuşmazlık konusu olan 5. sınıfın 2. alt grubunda yer alan " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." malları bakımından da emtia benzerliği şartının gerçekleştiği bildirilmişse de davacının itirazına mesnet 2013/32392, 2013/29479, 2013/29468 ve 2013/60855 sayılı markalarının tescil kapsamında sayılan mallar bulunmamaktadır.

Davacının itirazına mesnet 2013/32392 sayılı markası kapsamında 5. sınıfın 2. alt grubunda yer alan " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." mallarının satışına özgü 35. Sınıf mağazacılık hizmetleri yer alsa da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarında açıklandığı üzere mal ve hizmetler arasında benzerlik olup olmadığı değerlendirilirken her iki grup mal ve hizmetlerin aynı tüketici kitlesine hitap edip etmediği,

birbirine alternatif olup olmadıkları, aynı dağıtım veya dolaşım yollarına sahip olup olmadığı, hammadde-mamül ilişkisinin bulunup bulunmadığı, birbirlerini bütünleyici/ tamamlayıcı olup olmadıkları gibi hususlarının dikkate alınması gerekmekte olup, buna göre yapılan değerlendirmede davacının bahsi geçen markası kapsamında yer alan 5. sınıfın 2. alt grubunda yer alan malların satışına özgü 35. sınıf mağazacılık hizmetleri ile başvuru kapsamında yer alan ve uyuşmazlık konusu olan 5. sınıfın 2. alt grubunda yer alan " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri;

zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." malları arasında benzerlik bulunmadığı kabul edilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Her ne kadar dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğu da ileri sürülmüş ise de davacının davalı Kurum nezdindeki itirazında kötü niyet iddiasına dayanmadığından işbu davadaki YİDK kararının iptali istemi bakımından kötüniyet iddiasını ileri süremeyeceği gibi bu iddianın da ispat edilemediği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Ayrıca davacı taraf SMK'nın 6/5 maddesindeki koşullarında somut olay bakımından oluştuğunu ileri sürmüşse de davalı kurum nezdindeki itirazlarında bu iddiasını ispatlar bir delil sunmadığından davacı tarafın bu iddiası da yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak; dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında uyuşmazlık konusu olan 30. Sınıf "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez" malları ve 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler.

Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri.

Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler.

Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç.

Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)" hizmetleri yönünden SMK'nın 6/1 maddesindeki iltibas koşullarının oluştuğu, uyuşmazlık konusu olan 5. sınıfın 2. alt grubunda yer alan " " Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları;

tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler." malları yönünden ise iltibas koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden,

Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2022

..... Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.