Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1164 K.2023/67

Taraflar arasında görülen davada Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 04/11/2020 tarih ve 2016/287 E. - 2020/749 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Sigorta Şirketi’nin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı, davalı ... Sigorta A.Ş'nin de karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunduğu sırada 31.12.2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ağır şekilde yaralandığını, bu nedenle maddi zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.000,00-TL maddi tazminatın davalı ...

Sigorta Şirketi’nden, 100,00 TL maddi tazminatın davalı ... Sigorta A.Ş’den kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında da davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açılan davadan feregat ettiklerini beyan etmiş, diğer davalı yönünden de talep sonucunu 21.000 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı Sigorta Şirketi, davacının yolcu olduğu araçta biletli olarak taşınıp taşınmadığının ve aracın yolcu taşıma yetki belgesi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının sorumluluk sigortası olmayıp, bir meblağ sigortası olduğunu, davacının araçta biletli yolcu olarak bulunduğunun ispatı halinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında yer alan düzenlemeler uyarınca maluliyet oranına göre hesaplanacak teminat bedelinden ödeme yapılabileceğini, müvekkilinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu bulunmadığını,

SGK tarafından davacıya ödenmiş veya ödenen rücuya tabi tazminat miktarının tespiti ile müvekkili tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı bulunduğunu, davacının avans faizi isteminin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının içinde yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsü ... %100 kusuru ile sebebiyet verdiği kazada %16 oranında özürlü kaldığı, geçici iş göremezliğinin 9 ay olduğu, maluliyetle orantılı olarak davacının toplam 105.347,89 TL daimi ve geçici iş gücü kaybı zararının bulunduğu, davacının gerçekleşen zararının tamamının davalı ...

Sigorta Şirketi’ne ait zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinin limiti içinde kaldığı, sıralı sorumluluk gereği davacının davalı ... Sigorta A.Ş’nin karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesine gidebilmesi için zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti üzerinde gerçekleşen ve karşılanmayan bir zararının bulunması gerektiği, davacı tarafça davalı ...

Sigorta şirketine yönelik davadan feragat edildiği gerekçesiyle davalı ... Sigorta Şirketi aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ile zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası arasında sıralı sorumluluk bulunmadığını, karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortasının diğer sigortalardan ayrı olarak meblağ sigortası olduğunu, anılan sigorta poliçesi kapsamında belirlenen tazminat tutarının ıslahta gözetilerek tahsiline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Yukarıda özet kısmından da anlaşılacağı üzere, davacı taraf zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı, davalı ...

Sigorta A.Ş'nin de karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen trafik kazasında yaralanarak malul kaldığı iddiasıyla uğradığı maddi zararın giderilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davalı ... sigorta A.Ş ile sulh oluklarını beyan ederek bu davalı hakkındaki davadan feragat etmiş, ilk derece mahkemesince de anılan davalı hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ...

Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın ise, sıralı sorumluluk ilkesi gereği davacının , davalı ...

Sigorta A.Ş’den karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi kapsamında talepte bulunabilmesi için zorunlu kara yolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti üzerinde gerçekleşen ve karşılanmayan zararının bulunması gerektiği, davacının dava konusu kaza sonucu meydana gelen maluliyeti ve geçici iş göremezlik durumu nedeniyle oluşan maddi zararının 105.347,89 TL olduğu ve bu miktarın zorunlu kara yolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi limiti dahilinde kaldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekilinin istinaf itirazları gözetildiğinde; istinaf incelemesine konu uyuşmazlık davacının dava konusu kaza nedeniyle meydana gelen maddi zararını dava konusu kazaya karışan aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili isteminin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

25.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 17. maddesi ile yürürlükten kaldırılan, ancak kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 4925 sayılı KTK’nın 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar.

Anılan Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk düzenlemiş olup, ferdi kaza sigortacısı bakımından böyle bir sorumluluk öngörmemiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/17681 E-2019/7595 K sayılı ilamında belirtildiği üzere; ferdi kaza sigortaları, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerveçesinde somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde, davacının yolcu olarak bulunduğu ve dava konusu kazaya karışan aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğu, zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı olan diğer davalıdan farklı ve ayrı bulunduğundan, ilk derece mahkemesince sıralı sorumluluk ilkesi uyarınca, davacının davalı ... Sigorta A.Ş'den talepte bulunamayacağı gerekçesiyle bu davalı hakkındaki davanın yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

25.03.2004 tarihli Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar A.3.2 maddesinin 1. fıkrasında: “Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza, sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde, tıbbi tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir.“ denildikten sonra, hangi zarar durumunda veya organ kaybında ne oranda tazminat ödeneceği tablo halinde gösterilmiştir.

Buna göre; davacının maluliyeti nedeniyle ferdi kaza sigortacısından talep edebileceği tazminat miktarının belirlenebilmesi için öncelikle uzman bilirkişi tarafından Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre maluliyet oranının belirlenmesi, bundan sonra da tespit edilen maluliyet oranına göre tazminatın hesaplanması gerekmektedir.

Somut olayda da ilk derece mahkemesince Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen raporda, davacının yukarıda bahsi geçen Genel Şartlar uyarınca maluliyet oranı % 12 olarak belirlenmiş, sonrasında alınan aktüer bilirkişi raporunda da belirlenen bu maluliyet oranına göre, davacının zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi kapsamında talep edebileceği tazminat miktarı 21.000 TL olarak hesaplanmıştır.

Dairemizce bahsi geçen raporlarda tespit edilen maluliyet oranı ve davacının talep edebileceği tazminat miktarı 25.03.2004 tarihli Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları B.1.1 maddesine uygun olarak belirlendiğinden hükme esas alınmış ve davacının ıslahı da gözetilerek davalı ... Sigorta A.Ş aleyhine açılan dava yönünden 21.000 TL hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminatın Ödenmesi" başlıklı B.5 maddesi "Sigortaci, B.2. maddesindeki belgelerin eksiksiz olarak, sirketin merkez veya kuruluslarina iletildigi tarihten itibaren sekiz is günü içinde, talep edilen tazminati poliçedeki teminat tutarlari dahilinde öder.

Tazminatin bu süre içinde hakli neden olmaksizin ödenmemesi halinde, sigortaci temerrüde düsmüs olur ve ödenmemis tazminat tutarina yasal temerrüt faizi uygulanir." düzenlemesini haiz olup, davacının davadan önce davalı ...

Sigorta A.Ş'ye maddede belirtilen şekilde bir başvurusu olduğu, yani davadan önce temerrütün oluştuğu iddia edilmediği gibi ispat da olunmadığından, dava tarihinden önce temerrütün oluşmadığı kabul edilmiş ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/3096- 2011/4381, E/K sayılı ilamında açıklandığı üzere yukarıda bahsi geçen maddede belirtilen "yasal temerrüt faizi" ibaresinin Yasa'da kararlaştırılan faiz olarak anlaşılmasının gerektiği nazara alınarak,

taraflar arasındaki uyuşmazlığın taşıma ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesinden kaynaklanması nedeniyle davacının avans faiz talebi yerinde görülmüş, açıklanan nedenlerle Dairemizce hüküm altına alınan tutara dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmiştir.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiş, infazda tereddüt yaratmamak adına ilk derece mahkemesince davalı... Sigorta A.Ş yönünden tesis edilen hükme Dairemiz kararında da yer verilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2023

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.