Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1345 K.2023/1362

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 31/03/2021 tarih ve 2019/233 E. - 2021/149 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin mühendislik üzerine bilgisayar yazılımı üreten sayılı firmalardan biri olduğunu ve lisans hakkı kendilerine ait olan ... isimli bilgisayar yazılımın ... uyarınca eser sahibi olduğunu, müvekkili şirketin yazılım sektörünün kendine has özellikleri nedeniyle ... isim hakkını marka olarak aldıklarını ve tescil ettirdiklerini, müvekkilinin, bu programın kullanılması ve sair şekilde çoğaltılması, değiştirilmesi, işlenmesi, tersine mühendislik işlemine tabi tutulması,

tamamının veya bir bölümünün başka bir şekilde kullanılması vs. konularda ülkemizde veya yurt dışında hiçbir kişi ya da kuruluşa izin ya da yetki vermediğini, Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/102 D. İş numaralı dosyası bünyesinde yapılan delil tespiti işlemi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere karşı tarafa ait iş yerinde, davalı yana ait "..." isimli bilgisayarda mali hakları müvekkili şirkete ait olan ...

5.2 yazılımı ile modüllerinin, yine davalı yana ait "...-..." isimli bilgisayarda ...

5.1 sürümü ile ..., modüllerinin kurulu ve çalışır durumda olduğunu, bu şekilde müvekkili şirket yazılımlarının izinsiz olarak, korsan diye tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanmakta olduğunun tespit edildiğini, şahıslar hakkında yapılan şikayet sonucunda Bursa 3.Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/819 esas numaralı dosyası ile ceza davası açıldığını, dosyanın celbini talep ettiklerini, bu nedenle, davalıların, davacı şirketin sahibi olduğu bilgisayar yazılımlarını herhangi bir sözleşme ve izne tabi olmaksızın, şifre kırmak suretiyle bilgisayarlarında kullandıklarını ve faaliyet alanı gereği bu programlardan haksız kazanç elde ettiklerini,

FSEK’e aykırı hareket etmek suretiyle müvekkili şirketin mali haklarına tecavüz edildiğini, davalılar aleyhine FSEK m.68/2 uyarınca, davaya konu bilgisayar programının satımı konusunda sözleşme olması halinde belirlenecek mutad bedelin 3 katı tutarında tazminat talebinde bulunduklarını ileri sürerek davacı şirkete ait bilgisayar programlarının davalılar tarafından izinsiz ve lisanssız kullanılması ve müvekkili şirketin mali haklarının ihlal edilmesi nedeniyle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000.-TL’nin, öncelikle programların yükleme tarihlerinin tespit edilmesi halinde yükleme tarihinden itibaren,

bunun mümkün olmaması halinde ise haksız eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek ticari (reeskont) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş 27/01/2021 tarihli kısmi ıslah dilekçesi ile, talep sonucunu 71.674,88 TL arttırmak suretiyle toplam 81.674,88 TL'nin haksız eylemin gerçekleştiği 12/10/2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket adına temsilen ve kendi adına asaleten davalı ..., davalı şirketin sahibi ve tek yetkilisi olduğunu, şirkette tek çalıştığını, emekli Orman Mühendisi olduğunu, şirketi emeklilikte oyalanmak, arkadaşları ile sohbet etmek için, toplanmak için kurduğunu, işyerinde tespit yapıldığını, ofisinde bulunan kendine ait tek bilgisayarda tespit yapıldığını, bu bilgisayarı yeğeninin oyalanması için kurduğunu, anılan programı indirmeyi bilmediğini, lise öğrencilerinden yardım aldığını, bunların indirdiğini, indirme aşamasında herhangi bir uyarı gelmediğini, herkesin programı rahatlıkla indirebildiğini, ofiste bulunan diğer bilgisayarın ...'a ait olduğunu, ...'ın firmasıyla herhangi bir ticari veya hukuki bağı olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalılara ait işyerinde tespit edilen ... yazılımlarının, davacıya ait eserin davalılar tarafın bilgisayara yüklenebilmesi için, hak sahibinin izninin alındığını gösteren bir belgenin dosyada mevcut olmadığı, yine somut olayda mali hakları davacının tasarrufunda olan bilgisayar programının, davalıların kontrolünde olan bir bilgisayara izinsiz (lisanssız) yüklenerek çoğaltılmasının söz konusu olduğu, dolayısıyla hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan çoğaltma hakkının somut olayda ihlâl edildiğinin tespit edildiği, davalı şirketin yetkili temsilcisinin diğer davalı ... olduğu,

4721 sayılı TMK m.50/3 hükmü uyarınca davalı şirket yetkilisi olarak diğer davalı ...'un da izinsiz çoğaltma eyleminden sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... her ne kadar işyerinde bulunan "...-..." isimli bilgisayarın arkadaşına ait olduğunu, bu bilgisayardaki davacıya ait programı kendisinin yüklemediğini ve kullanmadığını belirtmişse de, söz konusu bilgisayarın davalılara ait işyerinde bulunduğu ve yapılan tespit işlemine göre bu bilgisayarda lisanssız ... yazılımı ve ek modüllerinin kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiği,

FSEK m.66/3 hükmü uyarınca tecavüzün ref'i davası bakımından tecavüz edenin kusurlu olup olmamasının önemi haiz olmadığı, davalıların işyerinde tespit edilen ... sürümlerinin nispeten daha eski bir teknoloji ürünü olup 5846 sayılı FSEK m.66/4 hükmü uyarınca güncel sürüm bedelinden %20 oranında indirim yapılması suretiyle tespit edilecek bedellerin FSEK m.68/2 hükmü uyarınca tespit edilecek telif tazminatı miktarına esas teşkil edebileceği, iki bilgisayarda kurulu bulunan ... programı ve ek modülleri için yukarıda belirtilen güncel sürüme göre rayiç lisans bedelinin KDV hariç toplam 34.031,20 TL,

olduğu bunun üzerinden davaya konu sürümlerin eski olduğu nazara alınarak %20 indirim yapıldığında lisans bedelinin, 27.224,96 TL olduğu hesaplanmış olup, FSEK 68 uyarınca bu bedelin 3 katı olarak hesaplanması gereken telif tazminatı miktarının 27.224,96 TL TL X 3 = 81.674,88 TL olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile.

81.674,88 TL telif tazminatının 12/10/2018 tarihinden itibaren değişik reeskont faiz oranları üzerinden işleyecek ticari faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar istinaf başvuru dilekçesinde, davalıya ait iş yerinde bulunan ...'a ait bilgisayarda tespit edilen programın tazminat hesabında dikkate alınamayacağını, ... ile davalıların bir ilişkisinin olmadığını, davalının bilgisayarında bulunan yazılımın kişisel kullanım olduğunu, ticari amaç taşımadığını, davalının ticari faaliyetlerinin belirli olduğunu, bu programın kullanımının gerekli olmadığını, bilirkişi raporundaki tazminat hesabının hatalı olduğunu, satışı olmayan bir ürün için tazminata hükmedildiğini, güncel fiyatlar üzerinden tazminat hesaplanamayacağını, tazminat hesabının üst sınırdan yapılmasının doğru olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, telif tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalılara ait işyerinde davacıya ait ... yazılımlarının izinsiz (lisanssız) yüklenerek çoğaltılmasının söz konusu olduğu, hak sahibinin FSEK m.22’den kaynaklanan çoğaltma hakkının ihlâl edildiği, bu programın davalılara ait işyerinde ve davalıların zilyedliğinde bulunan bilgisayarda kurulu ve çalışır vaziyette olmasının davacının eser sahipliğinden kaynaklı çoğaltma hakkının ihlali için yeterli olduğu,

bu bağlamda davalıların savunmalarının yerinde olmadığı, mahkemece belirlenen tazminatın somut olaya, emsallere ve hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2023

Başkan Üye Üye Katip