Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/252 K.2024/549

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 22/10/2021 Tarih ve 2021/97 Esas - 2021/377 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkiline ait 2016/16779 sayılı ''Sondaj Makinası Boru ve Tij Hidrolik Sıkma Aparatı'' konulu faydalı model tescili bulunduğunu, davalının müvekkilinin faydalı modeline tecavüz gerçekleştirdiğini, davalı yana bu konuda ihtarname çekildiğini, ancak halen müvekkiline ait dava konusu faydalı modelin, davalı tarafından müvekkilinin izni olmaksızın piyasaya sürüldüğünü ve müvekkili zararına işlemler yapıldığını, müvekkilinin, tecavüz nedeniyle üretiminin ve satışının azalması hatta durma noktasına geldiğini, müvekkilinin faydalı modelini davalının izinsiz kullanarak, üreterek,

satışa sunarak vb. şekillerde elde ettiği gelirin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, müvekkilinin manevi zarara uğradığını ileri sürerek müvekkiline ait 2016/16779 sayılı faydalı model hakkına ilişkin olarak davalının tecavüzünün durdurulmasını, müvekkilinin uğramış olduğu manevi zarara istinaden 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, davalının tecavüz nedeniyle elde ettiği gelirin müvekkiline yasal faizi ile birlikte ödenmesini, talep ve dava etmiş, 21/10/2021 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin olarak şimdilik 1.000,00 TL talep ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, eldeki davanın bir bütün halinde ticari arabuluculuğa tabi zorunlu dava şartını içinde barındırmadığı, davalının, davacıya ait 2016/16779 sayılı faydalı model hakkına tecavüz ettiğine ilişkin soyut beyanlarda bulunulmuş olup, iddia edilen davalı eyleminin, ne zaman, nerede, ne şekilde, ne süreyle geliştiğine ilişkin somut bir olgu isnat ettirilmediği,

HMK'nın 194 hükmüne göre, davacı veya davalının, dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırması gerektiği, davacı vekilinin, kendisine verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde, HMK m.194/1 hükmü uyarınca üzerine düşen somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirecek nitelikte herhangi bir beyanda bulunmadığı, davalı tarafın, davacıya ait faydalı model hakkına tecavüz eylemlerinde bulunduğu iddiası ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu faydalı modele ilişkin gönderilen ihtarnameden dosyanın muhatabının davalı şirket olduğunun açık olduğunu, davalı şirketin tecavüz fiilinin gerçekleştiği yerin şirketin bulunduğu konum olduğunu, mahkemece tecavüz iddiasına ilişkin ürünlerin bulunduğu yerin belirtilmesi için 2 haftalık kesin süre verilmişse de, bu tecavüz konusu ürünlerin nerelerde olduğu bilgisi ancak davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını, müvekkiline ait faydalı modelin izinsiz bir şekilde davalı tarafından yapılan sondaj makinalarının hemen hemen hepsinde kullanıldığını,

davalının hali hazırda halen tecavüz fiiline devam ettiğini, ticari defterlerin incelenmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, faydalı model hakkına tecavüzden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davanın faydalı model hakkına tecavüzün durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin bulunduğu,

davanın konusunun birden fazla olması ve bunlardan bir kısmının bir miktar para alacağına, bir kısmının ise miktara tabi olmaması halinde, yani HMK 110. maddesi anlamında bir dava yığılması ve talepler arasında da HMK 166. maddesi anlamında bağlantı bulunması halinde, uyuşmazlığın ne şekilde çözümleneceğine ilişkin bir hüküm bulunmamakta ise de, Anayasamız uyarınca, uyuşmazlığın çözümünde asıl olanın mahkeme yargısı olduğu dikkate alındığında, aralarında bağlantı bulunan ve miktara tabi olan ve olmayan talepleri bir arada içeren,

talep yığılmasının söz konusu olduğu davaların ticari arabuluculuğa tabi olmaksızın mahkemece çözüme kavuşturulması gerektiği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04.11.2020 Tarih, 2019/3611 Esas ve 2020/4734 Karar, 10.02.2020 Tarih, 2019/3048 Esas ve 2020/1093 Karar; 17.02.2020 Tarih, 2020/197 Esas ve 2020/1578 Karar), davalının, davacıya ait 2016/16779 sayılı faydalı model hakkına tecavüz ettiğine ilişkin soyut beyanlarda bulunulduğu, davacı tarafça iddia edilen davalı eyleminin ne zaman, nerede, ne şekilde, ne süreyle geliştiğine ilişkin somut bir olgu isnat ettirilmediği,

HMK'nın 194. maddesi uyarınca, davacı veya davalının, dayandıkları vakıaları ispata elverişli şekilde somutlaştırması gerektiği, mahkemece HMK'nın 194/1. maddesi uyarınca davacı vekiline, davalının faydalı model hakkına tecavüz ettiği iddiasına ilişkin ürünlerin bulunduğu yer bilgisini ibraz etmek üzere 2 hafta kesin süre verildiği, verilen kesin süreye rağmen, davacı vekilince, HMK'nın 194/1. maddesi uyarınca somutlaştırma yükümlülüğünün yerine getirilmediği,

davacı vekilinin üzerine düşen somutlaştırma külfetini yerine getirmemesi nedeniyle, davalı tarafın, davacıya ait faydalı model hakkına tecavüz eylemlerinde bulunduğu iddiasının dosya kapsamına göre ispatlanamadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/03/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...