Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/564 K.2024/853

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 25/10/2021 tarih ve 2020/401 E. - 2021/382 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin tanınmış "..." markasının sahibi olduğunu, davalının “...” markasını dernek adı olarak kullanarak müvekkilinin marka hakkını ihlal ettiğini, bu durumun tespiti üzerine davalıya noter marifetiyle ihtarname keşide edildiğini, davalının ihtarnameye cevap vermediğini, davalı kullanımının toplum nezdinde karışıklık yarattığını, müvekkilinin tanınmış markasının itibarını zedelediğini ve tanınmışlık düzeyinden haksız bir yarar sağlama sonucunu doğurduğunu, davalının kullanımlarını gören halkın davalı ile davacı arasında bir bağ olduğunu düşünmeleri ihtimalinin yüksek olduğunu,

davalının “...” ibaresini kullanımının aynı zamanda müvekkili ile haksız rekabet yarattığını, bu kullanımın davalının müvekkilinin gözetim ve denetiminde olduğu yönünde yanlış bir algılamaya sebebiyet verdiğini ileri sürerek, müvekkilinin tescilli markasından doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, men’ini, "..." ibaresinin davalının dernek adından, tüm tanıtım ürünlerinden, belgelerden, materyallerden, internet ortamından ve tüm sosyal medya hesaplarından kaldırılmasını ve bunların toplanmasını, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.

Davalı Dernek temsilcisi, davalı derneğin 2015 yılında sivil toplum faaliyetlerinin etkinleştirilmesi ve geliştirilmesini sağlamak gibi sosyal amaçlarla kurulduğunu, derneğin çalışmalarında ticari bir amaç güdülmediğini ve ticari menfaat sağlanmadığını, derneğin ... çalışanları tarafından kurulmuş olması nedeniyle isminde “...” ibaresinin geçtiğini, derneğin faaliyetlerine ... genel müdürünün de davet edildiğini, davalı derneğin haksız yarar sağlama amacı gütmediğini ve haksız rekabet teşkil edecek hiçbir faaliyet gerçekleştirmediğini,

ancak davalı tarafından “...” isminin kullanılmasının marka hakkı ihlaline yol açtığı yönündeki davacı iddialarının kabul edildiğini, dernek isminden “...” ibaresinin kaldırılması için gerekli prosedürlerin gerçekleştirileceğini, ülke genelinde yaşanan salgın hastalık ve pandemi nedeniyle derneklerin genel kurullarının toplanamadığını, bu nedenle davanın kabulü ile yapılacak olan isim değişikliği doğrultusunda davacı tarafla anlaşma yoluna gidilerek dernek hakkında maddi ve manevi tazminat taleplerinden, hukuki ve cezai yollara başvurma hakkından vazgeçilmesini talep ettiğini belirtmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacı tarafın "..." ibareli tescilli ve tanınmış markalarına ait ayırt edici işaretin aynısının davalı tarafından "... ..." şeklinde kullanıldığı, davacıya ait markanın davalı tarafça izinsiz olarak "iş evrakı ve reklamlarında kullanılması" eyleminin markasal kullanım olup SMK'nın 7/3 ve 29. maddesi kapsamında marka tecavüzü olduğu, bu kısım açısından bilirkişi görüşünün benimsendiği;

haksız rekabet açısından da bilirkişi heyetince "Davalı bir dernek olduğundan ve “...” ibaresini “rakipler veya tedarik edenlerle müşteriler” arasındaki ilişkileri etkileyen bir hüviyette kullanmadığından, bu kullanımın haksız rekabet müessesesi ile uyumlu/örtüşen bir biçimde yorumlanması mümkün görülmemektedir.

Davalının bu tür tanıtıcı işaret kullanımları, iktisadi/ticari amaç gütmediğinden, kanunun gerek lafzı gerekse ruhu kapsamında haksız rekabetin ön koşulu ile uyumlu görülmemektedir." şeklinde özetlenen tespit yapılmış ise de; davacı aynı zamanda özel hukuk tüzel kişisi bir anonim şirket olup TTK hükümleri kapsamında iktisadi faaliyette bulunduğu,

bunun yanında davalı derneğin de tüzük kapsamında iktisadi anlamda gelir getirecek bazı faaliyetlerde bulunabilecekleri ihtimalinden hareketle bu şekilde davalı derneğin klavuz unsuru "... ..." şeklindeki kullanımı ile davacının tanınmış "..." ibaresinden haksız yararlanma ihtimali nedeniyle TTK anlamında haksız rekabet oluşabileceği sonucuna da varıldığı, aksi yöndeki bilirkişi heyet görüşüne HMK'nın 282. maddesinden hareketle iştirak edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalı taraf eyleminin davacıya ait "..." ibareli tescilli ve tanınmış markaya tecavüz oluşturduğunun ve haksız rekabette bulunulduğunun tespitine, durdurulmasına,

men'ine, ihtiyati tedbir kararına konu ürünler hakkında imha talebinde bulunulmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, kararın hüküm özetinin Türkiye genelinde yayınlanan ve tirajı 100.000'in üzerinde olan bir gazetede masrafı davalı tarafça karşılanmak üzere bir kez ilan edilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Dernek yetkilisi istinaf başvuru dilekçesinde, TTK'da belirtilen haksız rekabet hallerinden hiçbirinin derneğin faaliyet alanına girmediğini, derneğin 2015 yılında kurulduğunu, hiçbir ticari faaliyetini bulunmadığını, mahkemece tüzük kapsamında ticari faaliyette bulunabileceği ihtimaline binaen karar verildiğini, davacının kötüniyetli olduğunu, davacı iddialarının maddi ve hukuki gerçeğe aykırı olduğunu, mahkeme kararının hukuki gerekçeden yoksun olduğunu, soyut gerekçelerle hüküm kurulduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, men'i, hükmün ilanı istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı dernek adına yönetim kurulu üyesi ... tarafından verilen cevap dilekçesinde davacının marka hakkına tecavüze ilişkin talepleri kabul edilmiş, davalı dernek başkanı tarafından sunulan istinaf dilekçesinde ise bu kez davanın tümden reddi istenilmiştir. Davalı tarafça sunulan karar defteri örneğinden, yönetim kurulu üyesi ...'a 12.02.2021 tarihli karar ile hukuki işlemleri dernek adına yapmak üzere temsil ve ilzam yetkisi verildiği anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 72/1. maddesi uyarınca, davanın vekil aracılığıyla açılması ve takip edilmesinde, kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak üzere, Borçlar Kanunu'nun temsile ilişkin hükümleri uygulanır. HMK'nın 74. maddesinde açıkça yetki verilmedikçe vekilin yapamayacağı, davanın kabulünü de kapsayan işler ayrıntılı bir şekilde belirtilmiş olup, bu düzenleme her ne kadar daha çok avukatlarla ilgili ise de düzenlemenin temsilciler ile dolaylı bir ilgisi bulunmaktadır.

TBK'nın 41/1. maddesinde de temsilin hukuksal bir işlemden doğması halinde, temsil yetkisinin içeriği ve derecesinin o hukuksal işleme göre belirleneceği düzenlenmiş olup, davalı derneği temsil için yetkilendirilen yönetim kurulu üyesinin beyanı 6100 sayılı HMK'nın 74. maddesi kapsamına giren ve özel yetki gerektiren bir işlemdir. Ancak, ilk derece mahkemesince, davalı dernek temsilcisinin bu konuda özel yetkisi bulunup bulunmadığı konusunda bir araştırma yapılmamıştır.

Oysa, bu husus, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli bir delil niteliğinde olup, ilk derece mahkemesince bu hususta bir inceleme yapılmamıştır.

Bu itibarla Dairemizce, davalının yukarıdaki hususlara ilişkin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davalının diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 01/06/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.