Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1404 K.2025/1535

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/02/2023 Tarih ve 2022/169 Esas - 2023/44 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." ibareli seri markalarının bulunduğunu, davalının 2020/76645 numaralı ''...'' ibareli marka başvurusu ile müvekkilinin "..." ibareli tanınmış markaları arasında SMK'nın 6/1.maddesi anlamında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu,

müvekkilinin markalarının tanınmışlığının iltibas tehlikesini arttırdığını, başvurunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek, dava konusu 09/03/2022 tarih, 2022-M-2125 sayılı YİDK kararının iptaline, tescili halinde 2020/76645 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı vekili, Kayseri ilinde mahalle kasabı olarak hizmet verdiğini, dava dilekçesinde belirtilen ve dilekçe ekinde bahsedilen Süt ve Süt Ürünleri (... SÜT, ... YOĞURT, ... PEYNİR, ... MEYVE SUYU vb.) sektöründe üretim yapmadığı gibi hiçbir ürünlerinin üzerinde "..." ibaresinin bulunmadığını, markalar arasında benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalının " ... +şekil" ibareli marka başvurusu ile davacıya ait " ...+şekil " ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ,sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, taraf marka işaretleri benzemediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunmadığı, SMK 6/4-5 maddesindeki tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, kötüniyetli başvuru yapıldığı iddiasının kanıtlanmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin "..." esas unsurlu markalarıyla görsel, işitsel, kavramsal olarak ve kapsadıkları mal/hizmet sınıfları yönünden benzerlik/ayniyet taşıyan davalıya ait "..." markasının, ortalama tüketici nezdinde müvekkile ait seri markalardan biriymiş gibi algılanacağını, müvekkilinin tanınmışlık düzeyinden kaynaklanan geniş korunma kapsamının mahkemece dikkate alınmadığını, "..." ibaresinin taraf markalarının ortak esas unsurunu oluşturduğunu, bu ibarenin müvekkilinin uzun yıllardır yoğun ve yaygın kullanımı ile ayırt edici nitelik kazandığını,

başvuru markasının tescilinin haksız rekabet sonucunu doğuracağını, markaların benzerlik düzeyi ve müvekkilinin markalarının tanınmışlığı gözetildiğinde başvurunun davacının tanınmış markalarının itibarından yararlanmak suretiyle haksız kazanç elde etmek amacıyla kötüniyetle yapıldığının açık olduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden; davalı gerçek kişinin "...+şekil" ibaresinin marka olarak tescili için 08/07/2020 tarihinde davalı Kurum'a başvurduğu, 2020/76645 sayılı başvuru kapsamında 29 ve 35.sınıf mal ve hizmetlerin yer aldığı, davacının "..." ibareli markalarına dayalı olarak başvuruya karşı gerçekleştirdiği itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddine karar verildiği, davacının bu karara itirazının ise YİDK'nin 09/03/2022 tarih, 2022-M-2125 sayılı kararı ile reddedildiği, işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 09/05/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olup, davacının istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet "..." asıl unsurlu markaları arasında dava konusu 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas koşullarının oluşup oluşmadığı, tanınmışlığa dayalı tescil engeli bulunup bulunmadığı, dava konusu başvurunun kötü niyetli olup olmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, dava konusu başvuru "...+şekil" ibaresinden oluşmaktadır. Davacının itirazına mesnet markalarının asli unsuru olan "..." ibaresinin dava konusu başvuruda da aynen asli unsur olarak yer aldığı, dava konusu başvuruda bulunan tanımlayıcı nitelikteki diğer kelimelerin ve büyükbaş hayvan kafasından ibaret şekil unsurunun yeterli ayırt ediciliği sağlamadığı,

bu durumda taraf markaları arasında asli unsurlarının ortaklığından kaynaklanan yüksek dereceli benzerlik bulunduğu ve dava konusu başvuru ile davacının "..." asıl unsurlu marka işaretleri arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve kavramsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin gerçekleştiği kanaatine varılmıştır.

Nitekim, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25/06/2019 tarih, 2018/3146 E.-2019/4830 K. ve 19/06/2023 tarih, 2022/180 E- 2023/3866 K sayılı ilamlarında da "..." ibaresi gıda ürünleri yönünden ayırt edici olduğu kabul edilerek, "..." ve "... ..." ibareleri, davacının markaları ile benzer bulunmuştur.

Bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 29 ve 35.sınıf mal ve hizmetlerin davacının itiraza mesnet markalarının kapsamında da aynı/aynı tür/benzer olarak yer aldığı, bu durumda taraf markaları arasında emtia benzerliği şartının da oluştuğu belirlenmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, teknik yönlerden mevcut rapordan faydalanılmış, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Her ne kadar davacı taraf dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ileri sürmüşse de, sırf benzer marka başvurusunda bulunmanın kötü niyet olarak kabul edilemeyeceği, bunun dışında davalı başvuru sahibinin marka başvurusunu gerçekleştirirken kötü niyetli olarak hareket ettiğine dair de bir delilin bulunmadığı anlaşıldığından, davacının bu iddiası yerinde görülmemiş, somut olayda SMK'nın 6/5 maddesindeki koşulların gerçekleşeceği yönünde bir kanaate varılamamıştır.

Sonuç olarak, dava konusu "...+şekil" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "..." asıl unsurlu markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluştuğu gerekçesiyle YİDK karar iptaline yönelik davanın kabulüne, marka başvurusu tescil edilmediğinden hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber,

kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/09/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.