Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1526 K.2025/1719

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/06/2023 Tarih ve 2022/423 Esas - 2023/239 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 2000/21305, 2018/78401 sayılı ve "..." ibareli markaların sahibi olup davalı Şirketin "..." ibareli başvurusuna yönelik itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa "..." ibaresinin ortaklığı nedeniyle markaların görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzerliği nedeniyle markalar arasında iltibas koşullarının oluştuğunu, dava konusu başvuru kapsamında yer alan 35. sınıftaki bir kısım malların satışına ilişkin hizmetlerin müvekkilinin markaları kapsamında yer alan 29, 30 ve 32 sınıf mallarla aynı ve benzer olduğunu ileri sürerek, 2022-M-10651 sayılı YİDK kararının iptaline ve tescili halinde sayılan mal ve hizmetler yönünden markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı şirket vekili, müvekkilinin ticaret unvanındaki "..." ibaresinden yola çıkarak Türkçe'de "ilk" anlamına gelen "..." kelimesi ile bu kelimeye görünüş olarak en yakın kelime olan ve "bir şeyin yapılmasına elverişli ve uygun düşen zaman, durum ya da koşul, değerlendirilmesi gereken durum, olanak, zaman" anlamına gelen "..." kelimesini yan yana getirerek,

görünüş ve yapı olarak birbirine uyumlu, mantıklı ve akılda kalıcı anlam içeren kendisi ve müşteri çevresi için kullanışlı, ayırt edici, benzersiz bir marka yarattığını, markanın esaslı unsurunun şirketin adı olan "..." kelimesinden oluştuğunu, "..." kelimesi bir çatı marka olmayıp "..." şeklinde birleşik yazım da göz önünde bulundurulduğunda markanın "..." olarak bütün olduğunu, gıda sektöründe faaliyet gösteren davacının inşaat ve mobilya sektöründe faaliyet gösteren müvekkiline karşı dava açmasının kötü niyetli olduğunu, davacının "..." markası tanınmış ise de "..." markasının herhangi bir tanınmışlığının bulunmadığını,

taraf markalarının kapsamında bulunan mal ve hizmet sınıfları bakımından benzerlik bulunmadığını, tarafların hedef müşteri kitlesinin farklı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, taraf markalarında ortak olan "..." ibaresinin anlamı ve yaygın kullanımı itibariyle ayırt ediciliğinin zayıf olduğu, dosya kapsamında sunulan delillerden davacının “...” ibaresi bakımından kullanımdan kaynaklı olarak arttırılmış ayırt edici niteliğinin olduğu yönünde de yeterli kanaate varılamadığı, davaya konu “..." markasının bütünlük arz ettiği, markalar arasında gözle görülür farklılıkların da bulunduğu, markalar arasındaki benzerliklerin farklılıklara baskın gelmediği,

tüketicilerin dava konusu markayı “...” ibareli davacı markalarının bir devamı veya serisi gibi algılamayacağı gibi marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağ bulunduğu düşüncesine de kapılmayacağı, dolayısı ile markalar arasında karıştırılma ihtimali ortaya çıkabilecek düzeyde markasal benzerlik bulunmadığı, 6769 sayılı SMK'nın 6/5 hükmünde belirtilen koşulların gerçekleşmediği ve kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı, gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davaya konu markada yer alan "..." ibaresinin davalı şirketin çatı markası olup bu ibareyi içeren bir çok marka tescil başvurusunun bulunduğunu, dolayısı ile '..." ibaresi dikkate alınmadan yalnızca "..." ibaresi üzerinden bir değerlendirme yapılması gerektiğini, aynı esaslı unsuru içermeleri nedeniyle ortalama tüketicilerin markalar arasında bağlantı kurarak davalı ve müvekkili arasında ticari bir ilişki bulunduğu algısına kapılmasının ihtimal dahilinde olduğunu, markalar arasındaki görsel,

işitsel ve kavramsal benzerliğin yanında davaya konu marka kapsamında bulunan 35. sınıftaki müvekkilinin markasının kapsamında bulunan 29, 30 ve 32. sınıftaki malların satışı hizmetleri söz konusu olduğundan emtia benzerliği şartının gerçekleştiğini, müvekkilinin markasından haberdar olan ya da haberdar olması gereken davalı şirketin, müvekkilinin markasına benzer bir marka tercih etmesinin bu benzerlikten kazanç elde etmeye yönelik kötü niyetli bir davranış olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ile ilgili Kurum kararının iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı Şirket'in "..." ibaresinin, 35.sınıf mal ve hizmetlerde tescili için diğer davalı Kurum'a başvurduğu, davacının "..." ibareli markasına dayalı olarak, iltibas iddiasıyla başvuruya itiraz ettiği, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından marka işaretleri benzer görülmediğinden davacının itirazının reddine karar verildiği, davacının bu karara itirazının ise, YİDK'nin 2022-M-10651 sayılı kararıyla reddine karar verildiği ve işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 21/10/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, uyuşmazlık taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas bulunup bulunmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Somut olayda, dava konusu başvuru 35.sınıf mal ve hizmetlerde tescil için yapılmıştır. Davacının itiraza mesnet 2018/78401 sayılı markası 30.sınıf mallarda tescillidir. Davacının dava aşamasında dayanmış olduğu 2000/21305 sayılı markası 29,30 ve 32. Sınıflarda tescilli olmasına rağmen yenilenmemesi nedeniyle hükümden düşmüştür. Her ne kadar davacının mesnet markası 35.sınıfta tescilli değil ise de, mal üreten işletmenin, ürettiği malı ticaret mevkiine de çıkartarak satışa konu etmesi ticari hayatın olağan sonucu olduğundan, mal ile aynı/benzer malın satışına özgülenmiş satış/mağazacılık hizmetleri benzer kabul edilmelidir.

Buna göre dava konusu 2021/080715 sayılı başvuru kapsamında yer alan 35.sınıftaki “ müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler, Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)”malları bakımından taraf markaları arasında emtia benzerliği şartı gerçekleşmiştir.

İşaret benzerliğine gelince; davalı başvurusu "..." ibaresinden oluşmaktadır. Davacının itiraza mesnet markasının da asli ve tek unsuru "..." ibaresidir. Dolayısıyla her iki taraf markalarında "..." kelimesi ortaktır.

Mahkemece "..." ibaresinin uyuşmazlığa konu 35.05 alt grubundaki satış hizmetlerinde ticaret hayatında yaygın kullanımı bulunan bir pazarlama ibaresi olduğu, davaya konu “..." markasının bütünlük arz etmesi nedeniyle markalar arasında gözle görülür farklılıkların bulunduğu, markalar arasındaki benzerliklerin farklılıklara baskın gelmediği,

tüketicilerin dava konusu markayı “...” ibareli davacı markalarının bir devamı veya serisi gibi algılamayacağı gibi marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağ bulunduğu düşüncesine de kapılmayacağı değerlendirmesiyle sonuca ulaşılmış ise de, başvuru markası ile davacının itiraza mesnet gösterilen markası arasında SMK'nın 6/1. maddesi anlamında, uyuşmazlık konusu 35.5 sınıfta yukarıda sayılan emtialar yönünden iltibas tehlikesinin oluştuğu, zira taraf markalarında "..." ibaresinin asli unsur olduğu, başvurudaki "..." ibaresinin asli unsura vurgu yaptığı ve başvuruya ayırt edicilik kazandırmadığı,

nitekim işbu dava bakımından emsal niteliğindeki "...+ şekil" ibareli başvuruyu davacı markaları ile benzer gören Dairemizin 2017/287 Esas, 2017/266 Karar sayılı kararının Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/2593 Esas, 2018/8017 Karar sayılı kararı ile onandığı, yine benzer bir uyuşmazlıkta "... ..." markasının davacının açtığı dava sonucu hükümsüz kılındığı ve verilen kararın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2014/17163 Esas, 2015/1991 Karar sayılı kararı ile onandığı,

bu hale göre, başvuru ile davacının "..." asli unsurlu markası arasında, 35.5.sınıftaki yukarıda sayılan hizmetler yönünden görsel, sesçil ve anlamsal olarak tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunduğu, SMK'nın 6/1. maddesi şartlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Sonuç olarak, ilk derece mahkemesince taraf markalarını oluşturan işaretler arasında iltibas bulunması nedeniyle, emtia benzerliğinin gerçekleştiği 35.5.sınıf hizmetler yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, Dairemizce davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.