Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1579 K.2025/1878

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 08/03/2023 tarih ve 2022/199 E. - 2023/105 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin 1970 yılından bu yana faaliyette bulunduğunu, ... nezdinde marka ve tasarım tesciline sahip olduğunu, Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra, ABD, Kanada, Japonya gibi ülkelere ürün sattığını, müvekkilinin 2021 006616/3, 4 sayılı çoklu tasarımlarının tescilinin davalı şirketin 2014 01223/2 sıra nolu tasarımını mesnet göstererek yatığı itiraz üzerine diğer davalı ...

2022/T-372 sayılı YİDK kararıyla nihai olarak iptal edildiğini, oysa, müvekkilinin tasarımları ile mesnet gösterilen tasarımın, ürünün yapısı gereği zorunlu olan form dışında ortak bir yanlarının olmadığını, müvekkilinin tasarımlarının yeni ve ayırt edici olduğunu ileri sürerek, 2021/006616 sayılı 3 - 4 kod numaralı tasarım başvuruları bakımından verilen 2022/T-372 sayılı ... YİDK kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı Şirket vekili, davacının huzurdaki dava konusu tasarımlara benzer bir tasarım tescil başvurusunda daha bulunduğunu, bahse konu fincan tabağı tasarımının müvekkilinin tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğüne karar verildiğini, tasarımlar karşılaştırıldığında; davacının davaya konu tasarımının, yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığını, müvekkilinin tasarımının neredeyse aynısının davacı tarafça tescil ettirilmeye çalışıldığını, bilgilenmiş kullanıcı nezdindeki genel izlenim üzerinden değerlendirme yapıldığında;

tabak tasarımları üzerinde çok çalışılan ve seçenek özgürlüğü çok geniş bir alan olduğunu, tasarımda seçenek özgürlüğü bu denli geniş iken davacının, doğrudan müvekkiline ait tasarımın aynısını tescil ettirme gayretinde olduğunu, davacının dava konusu tasarımda bulunduğunu iddia ettiği rölyef vb. farklılıkların tasarımın genel görünümüne bir etkisinin olmadığını, tasarımlarda asıl korunan hususun görünüm olduğunu, davacının tasarımlarının da tıpkı müvekkilinin tasarımında olduğu gibi aynı iç içe geçmiş dairesel görünümle elde edildiğini, genel görünüm itibariyle müvekkilinin tasarımıyla aynı olan bir tasarımın söz konusu olduğunu,

küçük ayrıntılardaki farklılığın önem teşkil etmediğini ve bu durumda da tasarımların aynı kabul edileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu tasarımların "servis tabağı" ve "ekmek tabağı" ürünlerine ilişkin olup, servis tabağı oval geometrik yapıda; ekmek tabağı ise yuvarlak ve oval yapı arasında bir forma sahip olduğu, belirtilen bu özellikler ve bilirkişi raporunda yer verilen tasarım örnekleri açısından bakıldığında tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça fazla olduğu; dava konusu 2021 006616/3 sayılı tasarım ile redde mesnet gösterilen 2014 01233 sayılı tasarım karşılaştırıldığında taraf tasarımlarını oluşturan unsurların, geometrik yapı itibariyle farklı olduğu,

davaya konu olan tasarımın belirgin bir oval geometriye sahip olduğu, davaya mesnet olan tasarımın ise yuvarlak yapıda olduğu, dava konusu tasarımın iç tarafının yüzeyinde dış kısma yakın yerde belirgin şekilde girinti ve çıkıntı oluşturulduğu, mesnet olan tasarımın ise ortak merkezli iç içe geçmiş girinti ve çıkıntıları ile 5 daire oluşturulduğu, taraf tasarımlarının öncelikli olarak geometrik yapıda farklı olduğu; her ne kadar taraf tasarımlarının üst yüzeyinde girinti çıkıntılar olması benzerlik gösterse de ilgili girinti çıkıntıların biçimsel yapıları ve kullanıcıda oluşturacakları algı farklılık gösterdiği,

ilgili girinti çıkıntılar tasarımın süslemesi olduğu, belirlenen bu özellikler ışığında değerlendirme yapıldığında; tasarımlar arasında farklılık olduğu ve bu farklılıkların ise major yani belirgin farklılıklar olduğu ve başka deyişle tasarımların temel ortak özelliklerinde bütünsel algıyı etkilediği sonucuna varıldığı, bu nedenle, bilgilenmiş kullanıcının belirlenen farklılıkları algılayabileceği, dolayısıyla 2021 006616/3 sayılı tasarımın redde mesnet gösterilen tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu; dava konusu 2021 006616/4 sayılı tasarım ile redde mesnet gösterilen 2014 01233 sayılı tasarım karşılaştırıldığında.

Dava konusu tasarım ve davaya mesnet olan tasarım; servis tabağı olduğu, dava konusu tasarım oval ile yuvarlak arasında bir forma sahip iken davaya mesnet olan tasarım tamamen yuvarlak yapıda olduğu, dava konusu tasarımın, ortak merkezli iç içe geçmiş 5 dairenin oluşturduğu bir bütün olduğu, malzemeye verilmiş yüzey girinti ve çıkıntıları ile daireler oluşturulduğu; davalı tarafından mesnet gösterilen tasarımın da benzer şekilde tasarım ortak merkezli iç içe geçmiş 5 dairenin oluşturduğu bir bütün olduğu ve daireler benzer şekilde malzemeye verilmiş girinti ve çıkıntılar ile oluşturulduğu,

taraf tasarımlarının genel formunun birbirine oldukça yakın olduğu, kural olarak tasarımın bir bütün itibariyle bıraktığı etkinin dikkate alınacağı, önceki tasarımdan faydalanarak ufak değişiklikler yapılması tasarımı özgün kılmamaktadır.

Bir tasarımı benzerliklerinden ayıracak ölçüde özelliklere sahip olması o tasarımın yeni sayılması için gerekli ve yeterli olduğu, bu açıklamalar kapsamında taraf tasarımları arasında benzerlik bulunmakta olup, tasarımların aynı çizgide olduğu, aralarında farklılığın belirgin olmadığı diğer bir değişle tasarımların ayırt edici olmadığının düşünüldüğü, bu nedenle tasarımların bir bütün olarak yarattıkları etki esas alındığında karışıklık yaratacak benzer görsel izlenime sahip olduğu ve tasarımlar arasında benzerliğin bulunduğu kanaatine varıldığı;

dava konusu tasarımların mutlak anlamda yeni olup olmadıkları bilirkişi heyeti marifetiyle re'sen araştırılmış olup, dava konusu tasarımların yeniliğini öldüren, önceki tarihli kamuya sunulmuş tasarım dokümanı tespit edilemediği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile. 2021 006616/3 sayılı tasarım bakımından 2022/T-372 sayılı YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu, bilinçli kullanıcıların farklılıkları algılayacağını, iltibas oluşmayacağını, müvekkili tasarımının oval ve daha derin olduğunu, ilgili sektörde kısıtlı seçenek özgürlüğü bulunduğunu ileri sürerek, davanın kısmen reddine ilişkin kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu tasarımların mesnet tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili, tasarımlardan biri yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, aynı mahkemeye ait bir dosyada dava konusu tasarım ile benzer bir tasarımın müvekkili tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığına karar verildiğini, sınırsız seçenek özgürlüğü varken davacının iç içe geçmiş dairesel görünümü tescil ettirmeye çalıştığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK tasarım kararı iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece görüşüne başvurulan, içinde tasarım uzmanı bilirkişilerin de bulunduğu heyet tarafından hazırlanan, birbirleriyle kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilerek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınarak düzenlenen denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre,

dava konusu 2020 006616/3 sıra nolu tasarımın mesnet tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olduğu gibi, yapılan mutlak yenilik incelemesine göre, bu tasarımın yeniliğini kırıcı bir tasarıma rastlanılmadığını, öte yandan, 4 sıra nolu tasarım yönünden ise iptali istenen YİDK kararında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 29/10/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.