Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1659 K.2025/1837

Kaynaklanan)

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 04/10/2022 tarih ve 2021/117 Esas - 2022/292 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında düzenlenen 2/7/2019 tarihli Mali Hak Devir Sözleşmesi ile müvekkilinin ilkokulun değişik sınıfları için matematik kitabı yazımı ve çapraz kontrollerini yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşme ile üstlendiği edimi yerine getiren müvekkilinin, sayfa sayısı üzerinden hak ettiği 29.750,00 TL'nin eksik ödenmesi nedeniyle Ankara 19. İcra Müdürlüğü’nün 2020/5162 E. Sayılı dosyasında başlatmış olduğu icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu ve müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan alacağının muayyen olup davalının icra takibine yönelik itirazının haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile davalının asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, taraflar Mali Hak Devir Sözleşmesinin imzalandığı doğru olmakla birlikte, davacının sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirdiğine dair iddiasının gerçek dışı olduğunu, sözleşmenin 5.10. maddesi uyarınca davacının eserlerin dizgi ve mizanpaj işleminin tamamlanmasından sonra çapraz kontrollerini on beş gün içinde gerçekleştirmeyi de üstlenmiş olmasına rağmen bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, dolayısı ile edimlerini süresinde ve tam olarak yerine getirmeyen davacının kararlaştırılan ücreti almaya hak kazanamadığını, ayrıca müvekkilinin çapraz kontrol işlemi için yapmak zorunda kaldığı harcamaların davacı tarafından üstlenilmesi gerektiğini ve talep edilen faizin hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafından el yazması olarak hazırlanıp davalı yayınevinin kullanımına sunulan matematik çalışmalarının 5484 sayılı FSEK'in 2. maddesi bağlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca davacının vücuda getireceği eserlerin tüm mali ve manevi haklarını davalıya devrettiği, davalının bunun karşılığında sayfa başına 35,00TL' olmak üzere belirlenecek bedeli iki taksit halinde ödemeyi taahhüt ettiği, ancak bilirkişi tarafından tespit edildiği üzere,

davacının üstlenmiş olduğu edimi yerine getirdiği ve bu edim karşılığında toplam 28.057,40 TL alacağının bulunduğu tespit edilmiş olmasına rağmen, davalı tarafından iki taksit halinde toplam 13.000,00 TL ödeme yapıldığı ve bakiye 15.057,40-TL alacağın 31/1/2020 tarihli ihtarnamenin tebliği tarihi itibariyle muaccel hale geldiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile Ankara 19. İcra Müdürlüğü'nün 2020/5162 sayılı icra dosyasına vaki itirazın kısmen iptaline, takibin 15.057,40 TL asıl alacak ve 571,76 TL işlemiş faizden oluşan toplam 15.629,16 TL alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle birlikte devamına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi raporlarındaki değerlendirmenin aksine, davacının 02/07/2019 tarihli mali hak devir sözleşmesi ile üstlendiği edimini tam olarak yerine getirmediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.10. maddesinde yer alan “yazar, belirtilen eser(leri) dizgi ve mizanpaj işlemi tamamlandıktan sonra çapraz kontrollerini 15 (onbeş) gün içinde teslim edecektir.” hükmüne göre üstlendiği çapraz kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve aramalara cevap dahi vermeyen davacının, yerine getirmediği edimine herhangi bir değer atfedilmemiş olmasının kabul edilemez olduğunu,

edimlerini süresinde ve tam olarak yerine getirmediği için kararlaştırılan ücrete hak kazanamayan davacının davasının haksız olduğunu, çapraz kontrol işlemi için müvekkil şirketçe sarf edilen harcama tutarının hesaplanan alacaktan mahsubunun gerektiğini ve talep edilen faizin hukuki dayanağının bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1.Dava, İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dosya içinde bulunan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davacının sözleşme ile yazımını üstlendiği el yazma örneklerini davalı yayınevine teslim ettiği, teslim edilen sayfa sayısına göre davacının 28.057,40 TL alacağa hak kazandığı, davalı yayınevinin yapılan bu iş karşılığı davacıya toplam 13.000,00TL ödeme yaptığı ve bu itibarla davacının 15.057,40 TL ödenmemiş alacağının bulunduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesince takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmuyor ise de,15.057,40 TL asıl alacak ve 571,76 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.629,16 TL alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz toplamı üzerinden itirazın iptaline karar verilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı TBK) 121/3 maddesinin “Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez” hükmünü içermektedir.

Hal böyle iken İlk Derece Mahkemesince işlemiş faiz alacağını ana para alacağına eklemek suretiyle oluşan alacağa takip tarihinden itibaren bir kez daha faiz uygulanmasına karar vermek suretiyle TBK'nın 121/3 maddesindeki “faize faiz işletilmesi yasağı”şeklindeki emredici düzenlemeye aykırlık teşkil edecek şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/10/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...