Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1990 K.2025/2227

Taraflar arasında görülen davada Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 22/02/2023 Tarih ve 2022/571 Esas - 2023/128 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalılar arasında imzalanan sözleşme kapsamında tahakkuk ettirilerek ödenen damga vergisi ve ihale karar pulu sebebiyle şirket adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnamelerine karşı açılan vergi davalarında Ankara 3. Vergi Mahkemesinin 2020/5151 Esas ve 2021/625 karar sayılı kararında vergi aslının ödenmesi, vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına karar verildiğini, buna bağlı olarak 90.629,14-TL vergi aslı, 59.543,35-TL gecikme cezası, 412,30-TL harç olmak üzere toplam 150.584,79-TL tutarın ödenmesine,

Ankara 6. Vergi Mahkemesinde açılan davada ise 2021/845 Esas 2021/1888 Karar sayılı karar ile kısmen kabule karar verildiği, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 25.05.2022 tarih 2022/366 Esas, 2022/1145 Karar sayılı kararında istinaf isteminin kesin reddine karar verildiğini, şirketçe toplam 150.584,79-TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin sözleşme bedeline dahil olan giderler başlıklı 7.1. maddesinde sözleşmenin uygulaması sırasında doğacak vergi, resim ve harçların sözleşme bedeline dahil olduğunu,

ihale karar pulunun isteklilerce fiyat teklifine dahil olduğunu açıkça belirtildiğini belirterek müvekkili tarafından ödenen 150.584,79-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

KDV gibi sözleşme sonrası ortaya çıkacak bedellerin madde kapsamı dışında olduğunu, müvekkili şirketin ihale karar pulu ile ilgili olarak ödeyip açmış olduğu davada Ankara 1. Vergi Mahkemesi 2020/2102 Esas ve 2021/424 Karar sayılı kararında davalının kabulüne karar verildiği ve kararın Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin 2021/2959 Esas, 2022/1117 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiğini, kararda söz konusu damga vergisinin ...

A.Ş. tarafından beyan edilip ödenmesi gerektiğinin anlaşıldığını, damga vergisinin müvekkilinden istenmesinin hukuka aykırı olduğuna karar verildiğini, 90.629,14-TL tutarın davacı tarafından beyan edilip ödenmesi gerektiğine yönelik kararın kesinleştiğini, gecikme faizi talep türünün hatalı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi gereği davalının dava konusu alacak kalemlerini ödeme yükümlülüğü olmadığını, aynı konuda vergi mahkemesinde açılan davada dava konusu alacakların ... tarafından ödenmesine hükmedildiğini ve kararın kesinleştiğini, kararda söz konusu damga vergisinin ... A.Ş. tarafından beyan edilip ödenmesi gerektiğine hükmedildiğini, müvekkilinin kusurundan kaynaklanmayan gecikme faizi talebinin reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasındaki sözleşme ve idari şartname uyarınca taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, vergi, resim, harç giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu, bununla birlikte taraflarca, söz konusu giderlerin, sözleşmede belirlenen taahhüdün yerine getirilmesi ve idari şartnamede yer aldığı üzere sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan giderler olduğunun belirlendiği; oysaki, ihale karar damga vergisi kanunda belirlendiği üzere, sözleşmenin imzalanması aşamasından önce ödenen bir vergi olduğu,

nitekim Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinin. “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.

Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder.” hükmünü ihtiva ettiği; ihale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu;

anılan kanun maddeleri gözetildiğinde ihale karar damga vergisinin, sözleşmenin uygulanması sırasında ve taahhüdün yerine getirilmesi ile ilgili ödenecek bir vergi niteliğinde olmadığı; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesi ile idari şartnamenin 25. maddesine göre, taraflar arasındaki sözleşme ve idari şartname uyarınca taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, vergi, resim,

harç giderleri sözleşme bedeline dahil olup dava konusu ihale karar damga vergisi sözleşmede belirlenen taahhüdün yerine getirilmesi ve idari şartnamede yer aldığı üzere sözleşmenin uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan giderlerden olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraflar arasındaki sözleşmenin 7/1. ve teknik şartnamenin 25/1. maddesine göre ihaleden doğacak karar pulunun isteklilerce teklif fiyata dahil edileceğinin açık bir şekilde karara bağlandığını, bu bedeli müvekkilinin ödemek zorunda kaldığını, yerel mahkeme kararının Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/116 E.-2022/785 K. sayılı kararıyla çeliştiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamındaki belgelerden, taraflar arasında 15/01/2018 tarihinde "Personel Servisi Hizmet Alımı Sözleşmesi"nin imzalandığı, bu sözleşme nedeniyle müvekkili tarafından 90.629,14-TL vergi aslı, 59.543,35-TL gecikme cezası, 412,30-TL harç olmak üzere toplam 150.584,79-TL ödendiği anlaşılmakta olup, uyuşmazlık ödenen bu bedelden davalıların sorumlu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mahkemece, yukarıda anılan gerekçe ile ihale karar pulu vergisinin sözleşme bedeline dahil olmadığı ve mükellefinin ihaleyi yapan kurum olan davacı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Sözleşme bedeline dahil olan giderler" başlıklı 7.1. maddesinde; "Tahhüdün yerine getirilmesine ilişkin tüm giderler ile ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, sözleşme bedeline dahildir." hükmünün bulunduğu, yine Sözleşme eki idari şartnamenin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25.1. maddesinde; "Sözleşmenin uygulanması sırasında, tüm giderler ile ilgili mevzuatı gereğince hesaplanacak sigorta, vergi, resim, harç v.b. diğer giderlerin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.(…)" hükmünün bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu hükümler bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihaleden doğacak karar pulunun teklif fiyatına dahil edileceğinin açık bir şekilde karara bağlandığı, böylelikle anılan taraflarca damga vergisinin nihai sorumlusunun davalı şirket olacağının kararlaştırıldığı görülmüştür. Bu durumda davacı şirketin ödemiş olduğu ihale karar pulu damga vergisinin davalıdan tahsili nedeniyle davalı şirkete başvurmasında bir isabetsizlik olmadığı gibi mükellef olan davacının ödemesi gereken bu miktarın sözleşme ile davalıya yüklenmesinde de kanuna aykırı bir durum olmadığı, ayrıca Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2011/10442 Esas, 2013/13253 ve 2009/3723 Esas, 2011/2527 Karar sayılı kararlarının da bu yöne ilişkin bulunduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan dosya kapsamında bulunan 06/05/2021 ödeme tarihli belge içeriğinden dava konusu edilen tutarın davacı tarafça ödendiği de anlaşıldığına göre, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 03/12/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.