Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2205 K.2025/2397

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 24/05/2023 Tarih ve 2022/274 Esas - 2023/225 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin "..." ibareli markalarının bulunduğunu, davalı şahsın "... + şekil" ibareli başvurusuna anılan markalarına dayalı olarak yaptıkları itirazlarının dava konusu YİDK kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa tarafların markaları arasında iltibas bulunduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmış olduğunu, dava konusu başvurunun kötü niyetli olduğunu ve haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek, 2022-M-6004 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkil Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, tarafların markaları arsında iltibasa neden olacak bir benzerlik bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalının "... + şekil" ibareli marka başvurusu ile davacıya ait "... + şekil " ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu;

diğer yönden taraf markaları açısından dava konusu edilen tüm mallar/ hizmetlerde emtia benzerliği koşulunun da oluştuğu, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar/hizmetler yönünden ayırdığı satın alma / faydalanma süresi içinde,

davalının "... + şekil" ibareli marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının "... + şekil" ibareli tescilli markasından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, diğer bir anlatımla ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından dava konusu emtialarda davacının "... + şekil " ibareli tescilli markalarından satın almak/yararlanmak isterken davalının "... + şekil" ibareli başvuru markalı malları/hizmetleri satın almak / yararlanmak şeklinde bir yanılgı yaşayabileceği,

ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından benzerlik nedeniyle başvuru konusu işaret ile davacının "... + şekil" ibareli tescilli markası arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar / hizmetler algısı da oluşabileceğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunduğu, davacının haksız rekabet ve kötü niyet iddialarının ise yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu YİDK kararının iptali ile dava konu markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili, dava konusu başvuru ile davacı markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anımında benzerlik bulunmadığını, dava konusu başvurunun bir bütün olarak "..." ibaresinden oluştuğunu, davacının markalarında görsel, işitsel ve anlamsal olarak farklı bulunduğunu, markalar arasında karıştırılma ihtimalinin olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, tarafların markaları arasında iltibas bulunmadığını, markalarda ortak olarak yer alan "..." ibaresinin yaygın kullanımı olan ayırt eciliği bulunmayan bir ibare olduğunu, kimsenin tekeline bırakılamayacağını, markalarda yer alan "..." ve "..." ibarelerinin de farklı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptal ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şahsın 29/05/2020 tarihinde "...+şekil" ibaresini 35. sınıfta yer alan hizmetlerde tescili için diğer davalı Kuruma başvurduğu, davacının 97/010658, 2001/2457, 2009/16784 ve "..." ibareli markalarına dayalı olarak başvuruya itiraz ettiği, başvuru sahibi davalının itiraza karşı görüşünde davacının itirazına mesnet markalarının kullanımının ispatı talebinde bulunduğu, davacının itirazının markaların benzer olmadığı gerekçesiyle Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddedildiği, bu karara yönelik davacı itirazının da aynı gerekçelerle dava konusu YİDK kararıyla reddine karar verildiği, anılan kararın davacı tarafa 23.05.2022 tarihinde tebliğ edildiği, işbu davanın iki aylık hak düşürücü süre içerisinde 20.07.2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas bulunduğu, davacının diğer iddialarının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı sadece davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulduğu gözetildiğinde, istinaf incelemesine konu uyuşmazlık, dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında iltibas koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca,, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez.

Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir.

Öte yandan, markaların ayırt edicilik güçlerinin de iltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gerekmektedir. Zira, ayırt edici niteliği zayıf olan markalar yönünden iltibas ihtimali daha düşük olacaktır. Diğer bir deyişle, tescili istenilen mal ve hizmetleri, diğer işletmelerin mal ve hizmetlerinden ayırt etme gücü düşük kalan, zayıf marka olarak nitelendirilebilecek markaların koruma alanı daha dar bulunmaktadır.

Böyle durumlarda, küçük farklılıklar dahi tescil olunmak istenen markaya ayırt edicilik kazandırabilecektir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, dava konusu başvuru büyük harfle siyah renkte yazılan "..." ve büyük harfle kırmızı renkte yazılan "..." ibarelerinin birleşiminden ve "..." ibaresinin üstüne konumlandırılmış çatı şeklinden oluşmaktadır.

Dava konusu başvuru bir bütün olarak "..." ibaresinden oluşsa da bahsi geçen ibarelerin farklı renklerde yazılması ve başvurudaki "..." ibaresinin üzerine bu anlamı güçlendiren ve pekiştiren çatı şekline yer verilmesi ve ibarenin telaffuzu nedeniyle ilgili tüketici nezdinde hem görsel hem de işitsel olarak "...-..." şeklinde algılanacağı muhakkaktır. Davacının markalarının asli unsuru da "..." ibaresinden oluşmaktadır.

Her ne kadar mahkemece tarafların marka işaretleri arasında iltibasa neden olacak düzeyde benzerlik olduğu kabul edilmişse de tarafların markalarının başlangıç kısımlarında yer alan "..." ibaresinin Türkçe'de "büyük" anlamına gelen ve ülkemizde satış yapılan yerde her neviden ürünün satıldığı, diğer bir deyişler ürün yelpazesinin geniş olduğunu belirtmek amacıyla yaygın olarak kullanılan bir ibare olduğu, bu nedenle ayırt ediciliğinin oldukça düşük bulunduğu, buna göre dava konusu başvuruda yer alan diğer "..." ibaresi ile birlikte dava konusu başvuruya yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı,

bu bağlamda tarafların markaları arasında SMK'nın 6/1 maddesi anlamında ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı kanaatine varıldığından, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki kabulü doğru görülmemiş, davalılar vekillerinin istinaf itirazları yerinde görülmüştür.

Tarafların marka işaretleri benzer bulunmadığından, Dairemizce emtia benzerliği şartı ve dava konusu başvuru sahibi davalının işlem dosyasında ileri sürdüğü kullanım ispatı talebi yönünden değerlendirme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan, Dairemizce bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporuna itibar edilmemiş, ayrıca bir bilirkişi incelemesine de gerek görülmemiştir.

Bu durumda, mahkemece dava konusu başvuru ile davacının itirazına mesnet mesnet marka işaretleri arasında benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK 'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.