Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/645 K.2025/942

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 30/11/2022 tarih ve 2021/359 E. - 2022/334 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin tescilli 2020/03767 ve 2020/07090 sayılı tasarımların sahibi olduğunu, bu tasarımlar doğrultusunda evcil hayvan kulübesi, yatakları, yuvaları yaparak, bunları satışa sunduğunu, "...." adlı internet sitesinde açtığı sanal sanal dükkanı üzerinden de satışlarını gerçekleştirdiğini, müvekkili tasarımlarının ayırt edilemeyecek derecede benzerlerinin, davalı tarafından satışa sunulduğunun tespit edildiğini, bu durumun, müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarına tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek, tasarım hakkına tecavüzün tespitine ve durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı adına tescilli tasarımlara konu ürünlerin, davacının tasarım tescilinden daha önce hem dünyada hem de Türkiye'de piyasaya sunulmuş ürünler olduğunu, söz konusu ürünleri satın alma niyetinde olan tüketicilerin, ürünlerin özellikle kumaş, çatı, isimlik ve üretimde kullanılan ahşap gibi niteliklerine baktığını, söz konusu özelliklerin haricinde tasarımların birbirinden tamamen farklılık arz ettiğini, tasarımlar için benzerlik değerlendirilmesi yapılırken ürünlerin genel ve anonim ortak noktalarının dikkate alınması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı tarafa ait 2020/03797 ve 2020/07090 sayılı tasarımlar ile davalı tarafa ait, dava dosyasına sunulan elektronik satış noktalarında satışı yapılan tasarımlar arasında genel görünüm itibariyle benzerlik bulunmadığı, bu sebeple davalı tarafa ait tasarımların ayırt edicilik vasfına sahip olduğu, tasarım hakkı ihlalinin oluşmadığı, delil tespiti üzerine rapor sunan bilirkişi görüşüne ise yargılama sırasında alınan 3 kişilik bilirkişi heyeti raporunda açıklanan nedenlerle itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, hükme esas alınan 24.08.2022 tarihli bilirkişi raporunun 17. ve 18. sayfalarında, davaya konu davalı tasarımları ile müvekkilinin 2020/07090-3 sayılı tescilli tasarımının karşılaştırmasında fahiş bir hata yapıldığını, müvekkili tasarımları ile aynılık derecesinde benzer tasarımların incelemesine başlanmışsa da 2020/07090-5 sayılı tescilli tasarımla benzer olmadığı tespitiyle değerlendirmeye son verildiğini, bu durumda 2020/07090 sayılı tescilli tasarıma ilişkin iddialarının incelenmediğini, dava konusu ürünlerin farklı olduğu şeklinde tanzim edilen raporun hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

davalı tarafından müvekkili tasarımının birebir kopyalandığını, ilk derece yargılaması kapsamında yapılan bir diğer hatanın ise davaya konu müvekkili tasarımlarının, "..." olarak nitelendirilmesi olduğunu, oysa müvekkili tasarımlarının, "..." olarak kullanılmak üzere tasarlandığını, buradaki asli farkın, kulübelerin harcıalem tasarımlarının aksine iç mekan için tasarlanan ürünler olmasından kaynaklandığını, bilirkişi raporunda yer alan ... aramasında, müvekkili tasarımına benzer hiçbir evcil hayvan yatağının yer almadığını, bunun da aslında müvekkili tasarımına büyük bir özellik kazandırdığını, her ne kadar dava dilekçesinde yer alsa da,

mahkemece "...", "..." alan adlarında yer alan kullanımların ayrı ayrı incelenmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise alan adlarında geriye dönük araştırma yapılmaksızın salt rapor tarihi itibariyle inceleme yapıldığını, dosya kapsamında alınan ve bilirkişi ... tarafından tanzim edilen raporun hukuka uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğunu, birbiriyle çelişen 2 bilirkişi raporu varken eksik hukuki araştırmaya dayanan ve hatalı olan raporun karara esas alındığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve durdurulması istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6769 sayılı SMK'nın 81. maddesinde tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller düzenlenmiş olup, buna göre tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında sayılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı taraf, davalı tarafından satışa sunulan ürünlerin, müvekkilinin tescilli tasarımlarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu ileri sürülmüş, mahkemece ise dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporuna itibar edilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, davacının delil tespiti talebi üzerine dosya kapsamında alınan 04.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda, davalı tarafından piyasaya sunulan ürünlerin, davacı adına tescilli tasarımlara genel izlenimler itibariyle benzerlik gösterdiği, tasarıma tecavüz eder nitelikte benzerlik taşıdığı açıklanmış, tahkikat safhasında alınan raporda ise dava konusu davalı ürünlerinin, davacı adına tescilli tasarımlara tecavüz oluşturmadığı yönünde kanaat bildirilmiştir.

Her şeyden önce hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı adına tescilli tasarımlar ile davalı tarafa ait ürünler, ayırıntılı ve denetime elverişli biçimde karşılaştırılmadığı gibi davacı vekilinin, bu rapora yönelik ciddi ve gerekçeli itirazları da karşılanmamıştır. Öte yandan, dosya kapsamında alınan iki ayrı bilirkişi raporu arasındaki çelişkiler de giderilmemiştir.

O halde ilk derece mahkemesince, tasarım konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyetinden denetime elverişli ve davacının itirazlarını karşılayan yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu itibarla, yukarıdaki paragrafta belirtilen hususların araştırılması işbu dava yönünden esasa etkili delil niteliğinde bulunduğundan, yeni bir bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak suretiyle anılan hususlar değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...