Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/904 K.2025/1057

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/01/2023 tarih ve 2022/69 E. - 2023/23 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin, ... Sakatat ve Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin internet sitesi reklam panoları ve şirket ile özleşecek olan tabelada kullanılmak üzere birçok profesyonel fotoğraf çekimi yaptığını, söz konusu fotoğrafların ...

Sakatat ve Gıda Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından davacının izni kapsamında kullanıldığını, 2021 yılı Kasım ayı içerisinde ... adresinde bulunan ...'nin yeni bir tabela yaptırdığını ve bu tabelada davacıya ait 13 adet eserin davacının izni ve onayı olmadan ve söz konusu görsellerin davacıya ait olduğu belirtilmeksizin kullanıldığını, davacı tarafından çekilen görsellerin FSEK madde 4 kapsamında güzel sanat eserini niteliğinde olduklarını, davalının, davacıya ait fotoğrafları izin almadan kullanmasının davacının eser sahipliğinden doğan haklarını ihlal ettiğini, davalının,

davacının FSEK m.14 hükmünde düzenlenen umuma arz ve m.15'te belirlenen adın belirtilmesi haklarını ihlal ettiğini, bu nedenle FSEK madde 70 kapsamında manevi tazminatın koşullarının oluştuğunu ileri sürerek, FSEK m.68 kapsamında üç kat olmak üzere her bir fotoğraf için şimdilik 100'er TL'den toplamda şimdilik 1.300,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL değerinde manevi tazminatın 24/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu görsellerin davalı tarafından internetten ve çeşitli sosyal medya uygulamalarından rastgele seçildiğini ve bu fotoğraflara ulaşıldığı tarihlerde üzerlerinde “...’e aittir” ifadesinin bulunmadığını, davalı tarafından internet üzerinden yapılan araştırmada dava konusu görsellerle birebir aynı olan başka görsellerin de bulunduğunu, bu nedenle davaya konu fotoğrafların davacı tarafından çekildiği hususunun tartışmalı olduğunu,

davacının www...com isimli internet sitesinin içeriğinde yer alan tüm fotoğraflara “...’e aittir” şeklindeki ibareyi dava açılmasından hemen önce ve davalının iş bu fotoğrafları kullanmasından sonra ekleyerek davalıyı zor durumda bırakmak istediğini, dava konusu görsellerin eser niteliği taşımadığını, bu hususunun Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi'nin 2021/67 D.İş sayılı dosyasında yer alan bilirkişi raporunda da ifade edildiğini, davaya konu fotoğrafların kullanılmasından davalının herhangi bir kazanç elde etmediğini, davacının davasında kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, Ankara 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/67 D.İş sayılı dosyasında davalıya ait işyerinde bilirkişi marifetiyle delil tespiti işleminin icra edildiği, davalıya ait "..." adresinde davaya konu 13 adet sakatat fotoğrafının aynısının, işyerinin ön cephesinde bulunan tabelada umuma arz edildiğinin tespit edildiği, dava konusu fotoğrafların çekiminde, fotoğraf çekimini gerçekleştiren kişinin, çekim esnasında ışık, gölge, konu, kompozisyon, arka plan ve netlik gibi unsurları kullandığı,

bu fotoğrafların, fotoğrafçının hayal gücünü ve yaratıcılığını yansıtır nitelikte özgünlük taşıdığı, ayrıca fotoğrafların belli derecede estetik değer içerdiği kanaatine varıldığından, dava konusu fotoğrafların güzel sanat eseri niteliğinde olduğu, dava konusu fotoğrafları çeken kişinin ve dolayısıyla eser sahibinin davacı olduğu, dava konusu eserlerin, davacının izni olmaksızın, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/67 D.İş sayılı dosyasında tespitte de yer aldığı üzere davalıya ait tabelanın sağ ve sol köşeleri ile altına konulduğundan davacının çoğaltma hakkının ihlal edildiği,

davacının eserlerinin, davacının izni olmaksızın, davalı tarafından tabelaya konularak sergilenmesi ile davacının temsil hakkının ve umuma arz hakkının ihlal edildiği, davalı tarafından eserin kullanımı sırasında davacı, eser sahibi olarak belirtilmediğinden, davacının FSEK m.15 hükmünde düzenlenen adın belirtilmesi hakkının ihlal edildiği, davacının eserlerini, kendine ait tabelaya yerleştiren davalının, bu yerleştirme esnasında davacıya ait fotoğraflarda kesme suretiyle değişiklik yaptığı için davacının FSEK m.16 hükmünde düzenlenen eserde değişiklik yapma hakkının ihlal edildiği,

dava konusu görsellerin niteliği, eser sahibince yapılan katkı, estetik görünümü, eserin beğeni ölçüsü, nitelik ve niceliği de dikkate alınarak.

FSEK m.68 çerçevesinde, davacının eser başına 111,75*3= 335,25 TL olmak üzere toplamda 335,25*13=4.358,25 TL telif tazminatı talep edebileceği, yine dava konusu görsellerin niteliği, eser sahibince yapılan katkı, estetik görünümü, eserin beğeni ölçüsü, nitelik ve niceliği, davacının ihlal edilen manevi haklarının türleri, yoğunluğu ve 4721 sayılı TMK m.4 hükmünde düzenlenen hak ve nesafet ilkesi de dikkate alınarak;

davacının, davalıdan 4.500,00 TL manevi tazminat isteminde bulunabileceği, haksız fiil tarihi 24/11/2021 olarak tespit edildiğinden belirlenen telif tazminatı ve manevi tazminat istemlerine, davacı yanın ıslah dilekçesi de nazara alınarak, bu tarihlerden itibaren avans faizi uygulandığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüz eylemlerinin ref'ine, 4.358,25 TL telif tazminatının 24/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4.500,00 TL manevi tazminatın 24/11/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu fotoğrafların davacıya ait olduğunun kabul edilemeyeceğini, müvekkili tarafından internetten ve çeşitli sosyal medya uygulamalarından rastgele seçilerek alındığını, alındığı tarihte fotoğraflarda "...'e aittir" ibaresinin bulunmadığını, davacının www...com isimli siteye "internet sitesinin içeriğinde yer alan tüm fotoğraflar ...'e aittir" ibaresini dava açılmadan önce ve müvekkilinin kullanımından sonra ekleyerek zor durumda bırakmak istediğini, dava konusu fotoğrafların hususilik ve eser vasfı taşımadığını,

eser niteliği hakkında değişik iş dosyasında aldırılan raporla dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, dava konusu fotoğraflar eser vasfı taşımadığından davacının eser sahibi sayılamalacağını, bu nedenle de FSEK anlamında mali ve manevi hak sahipliğinin bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere takdir edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, dava konusu fotoğrafların ayırt edici ve dikkat çekici özelliğinin bulunmadığını, müvekkiline kazanç sağlamasının söz konusu olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, FSEK'e dayalı mali ve manevi hakların ihlali sebebiyle tecavüzün ref'i ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemece hükme esas alınan ve içerisinde görüntü-grafik-fotoğraf uzmanı ile bilişim uzmanı bilirkişilerin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda açıklandığı üzere davacıya ait güzel sanat eseri vasfı taşıyan 13 adet fotoğrafın, davalının işyeri tabelasında izinsiz olarak kullanılmak suretiyle eser sahibinin mali haklarından çoğaltma ve temsil hakları ile manevi haklarından umuma arz,

adın belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılmasını men haklarının ihlal edildiği, aynı eylem nedeniyle Ankara 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/67 D.İş sayılı dosyasında düzenlenen sınai mülkiyet uzmanı bilirkişi raporunda dava konusu fotoğrafların eser vasfını taşımadığı yönünde görüş açıklanmış ise de, mahkemece uzman heyetten alınan ve teknik değerlendirmeler içeren bilirkişi raporuna itibar edilerek dava konusu fotoğrafların eser vasfı taşıdığının kabul edilmesinin yerinde bulunduğu,

davacının mali haklarının ihlali sebebiyle FSEK'in 68. maddesi kapsamında talep edebileceği maddi tazminat miktarının bilirkişi raporunda usulüne uygun olarak belirlendiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının da olayın oluş şekline, ihlalin niteliğine ve somut olayın özelliklerine uygun düştüğü anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/06/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...