Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/2038 K.2026/281

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09/07/2024 Tarih ve 2020/200 Esas - 2024/534 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ve davalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı ile davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi-...

Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden oluşan adi ortaklık arasında 03/04/2018 tarihinde davalıların taahhüdü altında yapılan Sabiha Gökçen Havalimanı raylı sistem bağlantısı inşaat ve elektromekanik sistemleri temin montaj ve işletmeye alma işleri projesi kapsamında yapısı devam eden inşaatlarda kullanılmak üzere mobil vinç kiralama sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye ek olarak yapılan 21/07/2018 tarihli ek kiralama belgesi ile 75 tonluk vinç ve çift operatör için 28 günlük kira bedelinin 30.000,00 TL+Kdv olarak belirlendiğini,

davacı tarafından kiralanan ... plakalı 75 tonluk vincin sözleşme gereğince bir çukurda çalışırken davalı yetkililerince çukurdan çıkarılmasına karar verildiğini, bunun için diğer davalıdan yüksek tonajlı vinç kiralandığını, vincin 26/07/2018 tarihinde davacının vincini çukurdan çıkarmaya çalışırken bez sapanların kopması sonucunda yere düşerek hasara uğradığını, davacı tarafından kiralanan ... plakalı vincin ağır hasar alarak çalışamaz duruma geldiğini, kazanın oluşumunda davalıların açık kusurlarının bulunduğunu,

vincin kaza tarihi olan 26/07/2018 tarihinden tamir edilerek yetkili servisten çıkış tarihi olan 22/03/2019 tarihine kadar çalıştırılamadığını, kira sözleşmesinde kiralamanın 1 yıl boyunca geçerli olacağının kararlaştırıldığını, davacının aylık 30.000,00 TL+Kdv ücretinden mahrum kaldığını, kazaya uğrayan vinci dava dışı ...'den kiraladığı için kira bedeli ödemek zorunda kaldığını ileri sürerek,

dava konusu 75 tonluk çift kırma vincin hasara uğraması nedeniyle kullanılamaz hale gelip çalıştırılamadığı döneme ilişkin uğradığı maddi zarar olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 09/05/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini 278.480,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı .......A.Ş ve ... AŞ vekilleri, görev itirazında bulunarak dava konusu vincin davacının kontrol ve tasarrufu altında olduğunu, vincin tüm yönetim ve tasarrufu kiraya veren davacıda olduğu için kira sözleşmesine göre kaza veya üçüncü kişilere karşı her türlü sorumluluğun davacıya ait olduğunu, dava konusu vinci taşıma işininde bu konunun uzmanı olan diğer davalı ... ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapıldığını, anılan davalının davacı ile birlikte sorumlu ve kusurlu bulunduğunu, öte yandan yaptıkları araştırmaya göre vincin tamir süresinin 30 gün olabileceği, tamirin 6 ay sürdüğü iddiasının gerçeği yansıtmadığını, özellikle inşaat sektöründe faaliyetlerin neredeyse tamamen durduğu günlerde vincin başka bir şirkete kiralanması mümkün olmadığından, tamir süresinin kasıtlı olarak uzatıldığını düşündürüğünü savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Diğer davalı vekili, görev itirazında bulunarak, davacı ile diğer davalılar arasında imzalanan dava konusu kira sözleşmesinde müvekkili taraf olmadığından, davada pasif dava ehliyetinin bulunmadığını, dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin talebi doğrultusunda dava ... Sigorta Anonim Şirketine ihbar edildiği, ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin beyan dilekçesi sunduğu ancak davaya katılmaması nedeni ile ihbar olunanın HMK'nın 297. maddesinin 1. fıkrasının b bendi gereğince gerekçeli karar başlığına yazılmadığı, davacı ile davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi-...

Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Adi Ortaklığı arasında imzalanan Sabiha Gökçen Havalimanı Raylı Sistem Bağlantısı İnşaat ve Elektromekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri İş Makineleri Kira Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 8. maddesine göre dava konusu vincin operatörlü olarak kiraya verilmesi ve davacı ile davalıların tacir olmaları nedeni ile Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkemenin görevli olduğu, davacı ile bahsi geçen davalılar arasındaki sözleşmeye göre, davacının dava dışı ...'den kiraladığı 75 tonluk vinci davalılar ... ...

İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi-... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Adi Ortaklığına operatörlü olarak kiraladığı, vincin bu davalıların inşaatında çalışmakta iken 26/07/2018 tarihinde bulunduğu yerden taşınması için davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi-... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ... ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vinç tarafından bulunduğu yerden kaldırılması sırasında yere düştüğü, dava konusu vincin tamir için götürüldüğü servisten 22/03/2019 tarihinde çıktığı hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı; davacı ile davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve ...

Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sabiha Gökçen Havalimanı Raylı Sistem Bağlantısı İnşaat ve Elektromekanik Sistemleri Temin, Montaj ve İşletmeye Alma İşleri İş Makineleri Kira Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 8. maddesine göre dava konusu vincin operatörlü olarak kiraya verilmesi, 12. maddesi ile kiraya verenin sözleşmenin tüm aşamalarında gerekli tüm emniyet ve güvenlik tedbirlerini tam ve eksiksiz olarak almak ve bunlara uyulmasının sağlamak borcu altına girmesi ve bu borçtan doğacak tüm sorumluluğun kiraya verenin üstenmesi nedenleri ile sözleşmeye aykırılık bulunmadığı,

bu davalılar yönünden davanın ispatlanamadığı, diğer davalı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında açılan davada ise dava konusu vincin, davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi-... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Adi Ortaklığı ile diğer davalı ... ...

Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasındaki sözleşmeye göre temin edilen vinç tarafından bulunduğu yerden kaldırılması sırasında, bu davalının vinci kullanan operatörünün kusuru sonucunda yere düştüğü, dava konusu vincin tamir için götürüldüğü servisten 22/03/2019 tarihinde çıktığı, davacının bu kazadan dolayı 278.480,00 TL tutarında zararının oluştuğu gerekçesiyle davalılar ... ... İnşaat ve Taahhüt Anonim Şirketi ve...

Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılana davanın reddine, diğer davalı yönünden açılan davanın kabulü ile 278.480,00 TL’nin haksız fiil tarihi olan 26/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava konusu vincin müvekkili ile davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş ile yapılan kira sözleşmesi kapsamında anılan davalılara ait iş yerine teslim edildiğini ve burada çalışmaya başladığını, davalılara ait şantiyede kiralanan vincin bir çukura indirildiğini, çalışması bittikten sonra bu davalılar tarafından çukurdan çıkarılmasına karar verildiğini , bu nedenle ...

A.Ş'den daha yüksek tonajlı vinç kiralandığını, davalı .....A.Ş'ye ait olan vincin, diğer davalıların emir ve talimatı doğrultusunda, dava konusu vinci bulunduğu yerden çıkarmak isterken düştüğünü ve ağır hasar alarak çalışamaz hale geldiğini, dava konu kazanın meydana gelmesinden ve oluşan zarardan TBK'nın 61 maddesi gereğince müvekkilinin akidi olan davalıların da sorumlu bulunduğunu, mahkemece anılan davalıların sorumluluğun sözleşmesel bazda değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin 12. maddesinde kiraya verenin kendisinin sebep olduğu kaza ve üçüncü kişilere verdiği zarar için getirilmiş bir hüküm olduğunu,

ancak dava konusu kazanın müvekkilinin eyleminden kaynaklanmadığını, mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalı .......A.Ş ve bu işte görevli operatörlerin kusurlu olduğunun açıklandığı, yargılama sırasında davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş'nin dava konu kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığına ilişkin bir kusur tespiti yapılmadığını, dava konu kazanın davalıların şantiyesinde meydana gelmesi nedeniyle davalının tehlike ve özen sorumluluğu yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, davalıların TBK'nın 70 ve 66 maddeleri gereğince sorumlu olduklarını,

kazaya sebebiyet veren vinç ve operatörünün bu davalılar tarafından kiralandığını, çalıştırıldığını, vincin çıkarılmasına ilişkin emir ve talimatların bahsi geçen davalılarca verildiğini, bu durumun davalıların hukuken adam çalıştıran sıfatıyla sorumlu olduklarını gösterdiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş yönünden verilen ret kararının kaldırılmasını ve bu davalılar yönünden de davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı ......A.ş vekili, müvekkilinin talebi üzerine davanın ihbar edildiği sigorta şirketinin davaya katılmadığı gerekçesiyle gerekçeli karar başlığında gösterilmemesinin hatalı olduğunu, ihbar olunan şirketin duruşmalara katılmamasının davaya katılmadığı anlamına gelmediğini, davanın sonucundan doğrudan ihbar olunan sigorta şirketinin etkileneceğini, dava konusu kazanın iş kazası niteliğinde olduğunu, asıl işveren sıfatına sahip diğer davalılara kusur izafe edilmeksizin sadece müvekkilinin kusurlu olduğunun kabul edilmesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin dava konusu işi doğrudan diğer davalılardan aldığını,

müvekkilinin diğer davalıların gözetiminde idare ettirdiği işle ilgili olarak tek başına sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, mahkemece yetersiz bilirkişi raporunun hükme esasa alındığını, aynı iş kolunda faaliyet gösteren şirketler arasında alt işveren üst işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığını araştırılması ve buna göre karar verilmesi gerektiğini, bu durum araştırıldığında talimat ile harekete eden müvekkilinin kazada bir kusurunun olmadığı tespit edilebilecekken hatalı olan bilirkişi raporuna göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiş, aksi halde ihbar olunan sigorta şirketine de kararda yer verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı ile davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş'nin oluşturduğu adi ortalık arasında imzalanan sözleşme uyarınca, davacı tarafından anılan davalılara operatörlü olarak kiralanan vincin, davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş''ye ait şantiyede çalıştığı sırada bulunduğu yerden çıkarılması için taşınması işinin, davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş ile diğer davalı ......A.Ş arasında yapılan anlaşma uyarınca davalı .......A.Ş tarafından yapıldığı, davalı ...

A.Ş tarafından yapılan taşıma sırasında, dava konusu vincin düşerek hasarlandığı, mahkemece alınan bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere dava konusu kazanın, vincin kaldırma işleminin ifası sırasında gerekli olan yük hesaplamalarının doğru yapılmaması, bu nedenle iş için uygun mukavemete sahip halatlar kullanılmaması, gerek sapan bağlamadaki hatalar ve gerekse de kaldırma işlemi için kullanılan bez halatların uygun kapasitede seçilmemiş olması nedeniyle meydana geldiği, bu nedenle dava konusu vinci kaldırma işini yapan davalı ... .....A.Ş'nin tamamen kusurlu olduğu,

dava konusu kazanın meydana geliş şekli itibariyle davalılar ......A.Ş ve .......A.Ş'ye atfedilebilecek bir kusur bulunmadığı gibi anılan davalıların davacı ile aralarındaki sözleşmeden ve kanundan kaynaklı bir sorumluluğunun da bulunmadığı bu nedenle ilk derece mahkemesince anılan davalılar yönünden davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunan davalı .......A.Ş'nin davacının bu nedenle oluşan zararından sorumlu bulunduğu, mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı yönünden anılan davalı tarafça herhangi bir istinaf itirazı bulunmadığından,

Dairemizce bu hususta inceleme yapılamayacağı

anlaşılmakla, davacı ve davalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/02/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.