Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/877 K.2024/964

Taraflar arasında görülen davada Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05/04/2024 Tarih ve 2024/241 Esas - 2024/184 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirkette 15.11.2022 tarihinde hemşire olarak işe başladığını, davalı tarafından iş akdinin haklı bir neden olmaksızın feshedildiğini ve 14.07.2023 tarihine kadar çalışmaya devam ettiğini, davalı işyerinden ayrıldıktan sonra birkaç farklı işyerinde çalışan müvekkilinin, son çalıştığı işyerine gelen maaş haczi ile eski işvereni davalı şirketin kendisi aleyhine icra takibi başlattığını öğrendiğini, takip içeriği incelendiğinde, haksız rekabet tazminatı adı altında müvekkilinden 32.000 TL talep edildiğinin görüldüğünü, müvekkilinin işe girişi esnasında imzalatılan sözleşmede,

müvekkilinin iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 2 yıl boyunca İç Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde aynı sektörde başka bir firmada çalışmaması hususunun yer aldığını, TBK'da yer alan rekabet yasağı hükümlerine aykırı bu hükmün geçersiz olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, takibin tedbiren teminatsız olarak durdurulmasına, haczedilen 574,86 TL’nin davalıdan geri alınmasına, davalı aleyhine takibe konu alacak miktarının %20’sinden az olmamak kaydıyla tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece işçi ve işveren arasında rekabet yasağına ilişkin akdedilen sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda İş Mahkemelerinin görevli olduğu, Yargıtay HGK'nın 2017/15-2141 Esas- 2019/442 Karar sayılı ilamında değinildiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 115/1, 138. maddeleri ve usul ekonomisi ilkesi uyarınca (duruşma günü verilmeksizin) dosya üzerinden karar verildiği gerekçesiyle davanın görevsizlik nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, HMK 20. maddesi gereğince, dosyanın görevli Ankara (Nöbetçi) İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, taraflar arasındaki rekabet yasağı sözleşmesinin, iş sözleşmesi içerisindeki bir hükümden kaynaklanmayıp, müstakil bir rekabet yasağı sözleşmesinden kaynaklandığını, bu bağlamda mutlak ticari nitelikteki bir rekabet yasağı uyuşmazlığının, hatalı olarak salt iş sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle yargılama usulü ve ilkeleri büsbütün farklı olan iş mahkemelerinin de görülmesi gerektiği şeklinde kurulan kararın hukuka aykırı olduğunu

ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak, talepleri doğrultusunda kaldırılmasını istemiştir.

Davacı vekili Dairemize sunduğu 13.05.2024 tarihli dilekçesinde, Yerel mahkemenin görevsizlik kararı vermesi sebebiyle ihtiyati tedbir talepleri hakkında bir karar verilmediğini, devam eden cebri icra işlemleri nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu ileri sürerek, Ankara 7. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/2517 E. sayılı dosyası üzerinden devam eden takibin tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

1- Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 444. maddesi, “Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir. Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir.” hükmünü içermektedir.

Madde metninde açıkça “…akdin sona ermesinden sonra…” sözcükleriyle ifade edildiği üzere, TBK’nın 444. maddesinde düzenlenen rekabet yasağı, hizmet akdi sona erdikten sonra hüküm doğurur ve hizmet akdi sona erdikten sonra yapılmaması gereken davranışlara ilişkindir. Hizmet akdinin devamı sırasında meydana gelen bir sadakatsizlik, ister bir sözleşme ile düzenlensin ister yasayla düzenlensin, iş mahkemesinde görülecek bir davanın konusunu oluşturacaktır (HGK'nun 29.02.2012 tarih ve 2011/11-781 Esas, 2012/109 Karar, 09/03/2016 tarih ve 2014/11-866 Esas 2016/289 Karar sayılı ilamları).

Yine Yargıtay 11. H.D.'nin bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine yönelik 03.12.2021 tarih ve 2021/1534 E.- 2021/6811 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, TBK’nın 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin, TTK’nın 4/1–c maddesi gereğince aynı Kanunun 5. maddesi uyarınca Ticaret Mahkemelerine ait olduğunun kabulü gerekir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; dosya kapsamında yer alan bilgilerden davalının işçisi olduğu anlaşılan davacının, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi sona erdikten sonraki dönemdeki eylemlerinin dava konusu edildiği, buna dayalı olarak açılacak davanın da niteliği itibariyle yukarıda bahsi geçen TBK'nın 444. maddesi kapsamına girdiği,

bu kapsamdaki davaların 6102 sayılı TTK'nın 4/1-c maddesinin açık hükmü karşısında, tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari davalardan bulunduğu anlaşılmış olup, bu tür davaların ticaret mahkemelerinde incelenip karara bağlanması gerektiğinden, ilk derece mahkemesince işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiş, Dairemizce HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2- Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin incelenmesine gelince; yukarıda da açıklandığı üzere, davalı tarafça dava konusu alacağa ilişkin olarak Ankara 7. Genel İcra Müdürlüğünün 2024/2517 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişilmiş, davacı tarafça anılan takipten sonra borçlu olmadığının tespiti istenmiştir. O halde eldeki dava, İİK.'nın 72/3. maddesi uyarınca, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

İİK.'nın 72/3. maddesinin 1. cümlesinde, icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği açıkça belirtilmiştir. İİK.'nın 72/3. maddesinin 2. cümlesinde ise borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla, "icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini" isteyebileceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan hükmün yorumlanmasından, icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında borçlunun, paranın icra veznesine girmesi aşamasına kadar takibinin hiçbir aşamasının durdurulmasını isteyemeyeceği, ihtiyati tedbir yoluyla sadece, icra takibinin son aşaması olan "icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmesini" engelleyebileceği, bunun için de kanun koyucunun ayrıca bir talebi gerekli gördüğü anlaşılmaktadır. Esasen her bir aşama için ayrı bir talep aranması, icra hukukunun şekli bir hukuk alanı olmasıyla da uyumludur.

İşbu davada ise davacı borçlunun ihtiyati tedbir yoluyla açıkça ve sadece "icra takibinin durdurulmasını" talep etmiş olması karşısında, Dairemizce davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/05/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.