Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2025/758 K.2025/893

Taraflar arasında görülen davada Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 01/10/2024 tarih ve 2024/629 E. - 2024/531 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında "..." işi için sözleşme imzalandığı, sözleşme yürütülmekte iken davalı tarafından mücbir sebepten dolayı sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiğini, 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında değerlendirilmek üzere müvekkili İdarenin ilgili birimi tarafından yüklenicinin fesih başvurusunun .... tarafından fesih talebinin olumsuz değerlendirildiğini, bu değerlendirmenin yüklenici davalıya bildirildiğini, davalının taahhüdünü yerine getirmediğini ve sözleşmenin feshinden sonra ihtiyacın devam ettiğini,

bu ihtiyacın karşılanması maksadı ile Personel Taşıma Hizmetinin 2.970 sefer olarak yeniden ihale edilerek söz konusu işin 20/10/2021 tarihinde başka bir firma ile taahhüde bağlandığını, davalı ile yapılan sözleşmede günlük taşıma maliyetinin 2.740,80 TL olduğunu, davalının sözleşmeyi feshinden itibaren ihtiyacın karşılanması amacıyla yeni bir firma ile yapılan sözleşmede ise günlük taşıma maliyetinin 4.498,99 TL olduğunu, bu maliyet artışının toplamda 552.182,40 TL olmak üzere kamu zararına yol açtığını ileri sürerek,

552.182,40 TL Hazine zararının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile sözleşmenin fesih tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece dosya üzerinden yapılan incelemeye dayanılarak, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin taşımacılık hukuki sebebine dayandığından, mahkemelerinin eldeki mutlak ticari davaya bakmakla görevli olduğu, 18.12.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 Sayılı TTK'na eklenen 5/A maddesinde ve 6325 Sayılı HUAK'na "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasında arabuluculuğun dava şartı olduğunun düzenlendiği,

somut olayda taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı oluşan zararın tahsili istemine ilişkin davanın 07.10.2022 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde açıldığı, Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.10.2020 tarihli kararıyla davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği ve bu kararın 10.09.2024 tarihinde kesinleştiği, dosyanın görevsizlik kararı üzerine 13.09.2024 tarihinde mahkemeye tevzi edildiği ve 2024/629 Esas sırasına kaydedildiği, mahkemeye arabuluculuk son tutanağının sunulması yönünde 16/09/2024 tarihinde ara karar oluşturulduğu,

ancak dosyaya ekli davacı tarafça sunulan 25/09/2024 tarihli belgeye göre bir arabuluculuk başvurusu yapılmadığının bildirildiği gerekçesiyle davacının davasının dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkili şirkete ne Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ne de Ankara 12. Ticaret Mahkemesi tarafından dava dilekçesinin veya tensip zaptının tebliğ edilmediğini, müvekkili şirketin, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı vermesinden sonra davadan haberdar olduğunu, görevsizlik kararı sonucu ticaret mahkemesinden savunmada bulunmak amacıyla dava dilekçesi beklerken, yargılamanın bittiğine dair gerekçeli kararın tebliğ edildiğini,

müvekkilinin savunma hakkını kullanmadan ve asliye hukuk mahkemesi kararından sonra hangi mahkemede davasının görüleceğini öğrenemeden karar tebliğinin yapıldığını, ticaret şirketlerinin sorgulamasının UYAP üzerinden yapılamaması nedeniyle açılan davalardan haberdar olma hakkının müvekkili tarafından kullanılamadığını, oysa HMK'nın 20/2. maddesi uyarınca görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, dosya kendisine gönderilen mahkemenin, kendiliğinden taraflara davetiye göndermesinin gerektiğini,

bu maddeye göre istinafa konu kararı veren ilk derece mahkemesi tarafından müvekkiline davetiye çıkarılması gerekirken mahkeme tarafından herhangi bir işlemin yapılmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak talepleri doğrultusunda kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve 6100 sayılı HMK'nın 138. maddesinde mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar vereceğinin, gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebileceğinin,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesinde ise mahkemece davacıya arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması için yapılan ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesinin karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verileceğinin ve arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde, herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceğinin düzenlendiği,

bu durum karşısında Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesince dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden, dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesinde ve Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince davalıya tebligat çıkarılmaksızın arabuluculuk başvurusu yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2025

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.