Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2020/1114 K.2022/695

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... isimli kişi ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında bu kişinin daha sonra davacıya göndereceği ürün bedeline karşılık olmak üzere peşin ödeme şeklinde olmak üzere ...'ın davalı bankada bulunan hesabına 100.000,00 TL havale yaptıklarını, ... hakkında başlatılan suç soruşturması nedeni ile banka hesaplarına tedbir konulduğunu, hesap sahibinin davacıya teslim etmeyi üstlendiği ürünleri teslim etmediği için havale edilen paranın kendilerine iadesi gerekir iken suç soruşturması nedeni ile bunun gerçekleşmediğini,

daha sonra suç soruşturmasını yürüten Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının havale edilen paranın kendilerine iade edilmesine karar verdiğini, bu durumun bankaya bildirilmiş olmasına rağmen paranın kendilerine iade edilmediğini iddia ederek100.000,00 TL'nin savcılık kararının davalı banka şubesine bildirildiği tarihten itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına, süresinde davaya konu paraya ulaşamadıkları için davacının uğramış olduğu zararlar nedeni ile 100,00 TL'nin davalıdan tahsiline ve ihtarname için yapılan 187,11 TL giderin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı hesap sahibi ...'ın hesaplarına Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından tedbir konulduğunu, bu işlemden sonra davacı tarafından daha önce ...'ın hesabına yapılan paralar üzerine Gelir İdaresi Başkanlığının haciz yazısının gönderildiğini, Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının paranın iadesi konusundaki yazılarının 25/05/2016 tarihinde kendilerine ulaştığını, hasap üzerinde kısıtlamalar bulunduğu için paranın davacıya iade edilmesinin mümkün olmadığını, hesap sahibi tarafından açıkça iadeye olur verildiğine ilişkin kendilerine talimat gelmediği için iade işlemi yapmalarının mümkün olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; havale yapılan hesap üzerine suç soruşturması nedeni ile tedbir konulduğu, Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının yaptığı soruşturma sonrası hesap üzerindeki tedbiri kaldırma yetkisi mevcut olup, hesapta bulunan paranın davacıya ya da bir başkasına ödenmesine karar vermesinin hiçbir hukuki dayanağı olmadığı, bu nedenle bankanın dava dışı ...'a ait hesaptaki davacı tarafından havale edilen parayı davacının hesabına aktarmamasına ilişkin uygulamasının tamamen yasaya uygun bir davranış olduğu kabul edildiği, üstelik davacı tarafından hesaba havale yapıldıktan sonra ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün hesap üzerine işlenen haciz yazısı da mevcut olduğu, bir örneği dava dosyası içerisinde bulunan aynı Vergi Dairesi Müdürlüğünün 09/06/2016 tarihli yazılarından da anlaşıldığı gibi, ... tarafından haciz işlemine konu borç ödenmediği için halen haczin geçerli olduğu bildirildiği için bu haciz yazısına rağmen davalı bankanın davacı tarafından havale edilen parayı davacıya iade etmesinin ancak kendilerinin sorumluluğuna yol açacağı,

dava dışı hesap sahibi tarafından açık talimat verilmediği için bankanın üzerinde tasarruf hakkı bulunmayan hesaptaki parayı hesap sahibinin bilgisi dışında davacıya iade etmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı ... isimli kişi ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında bu kişinin daha sonra davacıya göndereceği ürün bedeline karşılık olmak üzere peşin ödeme şeklinde olmak üzere ...'ın davalı bankada bulunan hesabına 100.000,00 TL havale yaptıklarını, ... hakkında başlatılan suç soruşturması nedeni ile banka hesaplarına tedbir konulduğunu, hesap sahibinin davacıya teslim etmeyi üstlendiği ürünleri teslim etmediği için havale edilen paranın kendilerine iadesi gerekir iken suç soruşturması nedeni ile bunun gerçekleşmediğini, bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını,

bunun üzerine zararın giderilmesi için savcılığa başvuruda bulunduklarını, Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu tarafından ...

Bankasına hitaben müzekkere yazılarak ... adına olan hesaptaki 100.000,00 TL'nin ... hesabına yatırılmasına karar verildiğini belirttiklerini, söz konusu savcılık kararını içeren evrağa rağmen bankanın parayı halen yatırmadığını, açıkça bir hüküm niteliği taşıyan savcılık kararının mevcut olmasına rağmen banka tarafından ödeme yapılmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, dava dışı üçüncü kişiye havale edilen paranın, aradaki ticari ilişkinin gerçekleşmemesi nedeniyle sebepsiz kaldığından bahisle, paranın havale edildiği hesabın davalı banka nezdinde bulunması nedeniyle davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Havale dekontu, Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/1368 Soruşturma Sayılı dosyası, Akyurt Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/174 D.İş sayılı kararı, ... Vergi Dairesinin 10/06/2016 tarihli cevabi yazısı, ... Vergi Dairesi 09/06/2016 tarihli cevabi yazısı, davalı bankanın 24/03/2016 tarihli yazısı, taraflar arasındaki ihtarnameler vs.deliller dosya arasında mevcuttur.

Dosya kapsamından, davacı tarafından, dava dışı ...'nın davalı bankanın ...

Hastanesi şubesi nezdindeki hesabına 17/03/2016 tarihinde 100.000,00 TL havale edildiği, hesap sahibi hakkında Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/1368 Soruşturma Sayılı dosyası nedeni ile Akyurt Sulh Ceza Mahkemesinin 01/10/2012 tarihli 2012/174 D.İş sayılı kararı ile ...'nın tüm mal varlığı üzerine el konulmasına karar verildiği, el koyma kararı üzerine Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından ...'nın vergi borçları nedeniyle e-haciz blokeleri işlendiği,

daha sonra Akyurt Cumhuriyet Başsavcılığının 24/05/2016 tarihli kararı ile ... 'nın banka hesabında bulunan ve davacı tarafından gönderildiği belirtilen davaya konu 100.000,00 TL'nin davacıya iade edilmesi yönünde davalı bankaya ve Gelir İdaresi Başkanlığına müzekkereler yazıldığı, müzekkere üzerine ... Vergi Dairesi ve ... Vergi Dairesi tarafından e- hacizlerin kaldırıldığı ancak ...

Vergi Dairesi tarafından, vergi borcunun ödenmemesi nedeniyle, e-hacizlerin kaldırılmasının mümkün olmadığının bildirildiği ve davalı bankaca da ...'nın hesabı üzerindeki bloke kaldırılmayarak davacıya iade işleminin yapılmaması nedeniyle davacı tarafından davaya konu havalenin davacı ile hesap sahibi ... arasındaki ticari ilişki nedeni ile ...'ın daha sonra davacıya teslim edeceği ürün bedeline karşılık peşin ödeme olarak gönderildiği,

hesap sahibinin işlerinin bozulması nedeni ile ürün teslimini yerine getirmediği için havale edilen paranın davacıya iade edilmesi gerektiği, bu amaçla bankaya başvurdukları halde bankanın hukuken geçerli olmayan gerekçeler ileri sürerek aktarma işlemi yapmaktan kaçındığı,

bu nedenle zararları oluştuğu iddia edilerek hem havale edilen paranın hem de giderler ve zararlarının davalı bankadan tahsili talebiyle eldeki dava açılmış ise de, paranın bankada bulunan hesaba havale edilmesi ile birlikte paranın mülkiyeti hesap sahibine geçmekte olup, hesap sahibi ile banka arasında açık bir sözleşme hükmü olmadan ya da hesap sahibi tarafından açık talimat verilmeden hesapta bulunan para üzerinde bankanın tasarrufta bulunması mümkün olmaması karşısında davalı bankanın dava dışı ...'a ait hesaptaki davacı tarafından havale edilen parayı davacının hesabına aktarmamasına ilişkin uygulamasının tamamen yasaya uygun olduğu,

herhangi bir mahkeme kararı veya hesap sahibi ...'nın muvafakati olmaksızın havale edilen paranın davacıya iade edilmesinin davalı bankanın sorumluluğuna neden olacağı, bu halde dava konusu para üzerinde davalı bankanın tasarruf yetkisinin bulunmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.