Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2021/732 K.2021/1209

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi .... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :28/09/2020

NUMARASI ....

TALEP TARİHİ : 25/09/2020

KARAR TARİHİ : 21/10/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2021

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ait ticari defterlerin usulüne uygun ve yasanın gerektirdiği şekilde e-defter yöntemi ile bilgisayar sistemine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki muhasebe biriminde usulüne uygun olarak kaydedildiğini, e-defter ve beratların bulunduğu muhasebe bilgisayarına erişim sağlanamadığını, kurtarma işleminin yapılması hususunda başvuru yaptıklarını, ancak 2017 yılı, 2018 yılı, 2019 yılına ait e-defter ve berat kayıtları ile 2020 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtlarının zarar gördüğü ve kurtarılmasının mümkün olmadığını,

bilişim suçu nedeniyle suç duyurusunda bulunduklarını iddia ederek davacı şirkete ait 2017 yılı, 2018 yılı, 2019 yılı ve 2020 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtları ile geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; zayi belgesi verilmesi istenilen dava konusu belgelerin TTK'nin 82/7. maddesinde sayılan "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" gibi durumlardan herhangi birisi nedeniyle kaybolduğuna ilişkin bir iddia bulunmadığı, davacının zayi belgesi verilmesi talep edilen kayıtların kurtarılamadığı ve kaybolduğu hususunun dava dışı ... Veri Kurtarma Adli Bilişim Laboratuvarı tarafından düzenlenen raporun ücretinin ödendiği 07/09/2020 tarih itibari ile öğrenmesine rağmen bu tarihten itibaren 6102 sayılı TTK'nin 82/7. maddesinde belirlenen 15 günlük süre içerisinde davasını açmadığı ve talepte bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... ...

Laboratuvarı tarafından, şirket bünyesindeki bilgisayara ait har diskte bulunan verilerine 20/07/2020 tarihinde fidye virüsü, crptolocker dosya şifreleme ve korsan saldırı düzenlenmesi neticesinde 2018, 2019 yılları tüm aylar, 2020 Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat dosya kayıtlarının zarar gördüğünü, tüm veri kurtarma metodları denendiği halde kurtarılmasının mümkün olmadığına ilişkin rapor tanzim edildiğini, raporun tanzim tarihi 05/09/2020 olmasına karşın davacı şirkete bu tarihte tebliğ edilmediğini, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında söz konusu raporun karşılık bedelinin 07/09/2020 tarihinde ödendiğini,

dolayısıyla raporun içeriğinin bu tarihte öğrenildiği kabul edilerek on beş günlük dava açma süresinin geçmesinde bahisle davanın süre aşımı nedeniyle reddedildiğini, ancak söz konusu raporun ilk derece mahkemesince kabul edildiği şekilde 07/09/2020 tarihinde öğrenilmediğini, söz konusu ödemenin henüz rapor teslim alınmadan önce yapıldığını, raporu 11/09/2020 tarihinde elden aldıklarını, bu nedenle 15 günlük dava açma süresinin 11/09/2020 tarihinde başlayacağını,

şirketin fidye saldırısı neticesinde e-defter kayıtlarının ve beratlarının zayi olmasında davacı şirketin herhangi bir kusurunun ve ihmalinin olmaması sebebiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (e-defter kayıtları ve beratlarının) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

05/09/2020 tarihli ... ... ... fotokopileri, 07/09/2020 tarihli irsaliyeli fatura vs.deliller dosya arasında mevcuttur.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4.

Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan

mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafça, 2017 yılı, 2018 yılı, 2019 yılına ait e-defter ve berat kayıtları ile 2020 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtlarının zarar gördüğü ve kurtarılmasının mümkün olmadığı, bilişim suçu nedeniyle berat kayıtlarının zarar gördüğü ve kurtarılmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle davacı şirkete ait 2017 yılı, 2018 yılı, 2019 yılı ve 2020 yılı Ocak, Şubat ve Mart aylarına ait e-defter ve berat kayıtları ile geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de, dosya kapsamından davacının zayi belgesi verilmesini talep ettiği belgeler yönünden 29/07/2020 tarihinde ... ... başvuruda bulunduğu, labaratuvar tarafından 05/09/2020 tarihli rapor ile dava konusu e-defter ve berat dosyalarının onarımının ve kurtarılmasının mümkün olmadığının tespit edildiği,

raporun davacıya tebliğ tarihine ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmamakta ise de, emsal dosyada adı geçen laboravatuarın raporu elden teslim ettiğine dair cevabı nazara alındığında davacının raporu düzenleme bedelini 07/09/2020 tarihli irsaliyeli fatura üzerine 07/09/2020 tarihinde ödediği, böylelikle davacının dava konusu kayıtların kurtarılamadığı hususundan en geç 07/09/2020 tarihi itibariyle haberdar olduğu,

söz konusu tarih ile dava tarihi arasında 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde belirlenen 15 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.