Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1464 K.2025/468

Taraflar arasındaki kasko tazminatı istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı; şirkete ait ... plakalı kamyonun, 04/11/2020 tarihinde Gelibolu ilçesi, Sütlüce Köyünde bulunan 1915 Çanakkale Köprü inşaatının yol yapım çalışmaları esnasında zeminin yumuşak ve eğimli olmasından kaynaklı sol tarafa doğru devrildiğini, söz konusu kaza nedeniyle ... plakalı araçta 40.000,82-TL tutarında hasar oluştuğunu, davalı sigorta ile arasında araca ilişkin kasko sözleşmesi olup söz konusu kazadan kaynaklanan zararının ödenmesi gerektiği halde davalı tarafın bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,83-TL'nin kaza tarihinden işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; açılan davayı kabul etmediğini, kaza sebebiyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, dava konusu delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini, dava konusu tazminat talebiyle müvekkili şirkette hasar dosyası açıldığını, sigortalı aracın yük taşıma kapasitesinin 15.355 kg olup kazanın meydana geldiği sırada ise 40 ton üzerinde yük taşıdığının tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacıya ait ... plakalı aracın, 1915 Çanakkale Köprü İnşaatının yol yapım çalışmaları sırasında zeminin yumuşak ve eğimli olmasından kaynaklı olarak sol tarafa doğru devrildiği, sözkonusu kaza nedeniyle ... plakalı araçta 40.000,82-TL tutarında hasar oluştuğu, davalı tarafından ... plakalı kamyonun 19/03/2020-19/03/2021 tarih aralığında geçerli olmak üzere genişletilmiş kasko klasik sigorta poliçesi ile sigortalandığı,

araç sürücüsünün kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde gevşek zemin ve meyilli araziye yanaşarak kamyonun dengesini sağlamadan üzerindeki hafriyatı boşaltmaya çalıştığı esnada, kamyonun meyilli arazi ve gevşek zeminde sola doğru çökerek dengesini kaybedip yan yatması neticesinde kazaya sebebiyet vermesi ile kazanın oluşumunda birinci derecede tam kusurlu olduğu, kamyonda 40.000,82-TL hasar oluştuğu, hasarın teminat dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu ve sigortanın istiap haddinin aşıldığını ispatlayamadığı, meydana gelen hasar bedelinden kasko poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu,

davalı şirketin usulüne uygun temerrüde düşürülmemiş olduğu, tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi yürütülmesi gerektiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle ve maddi hata düzeltimi ile; " Davanın kabulü ile, 40.000,82-TL' nin 24/08/2021 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" dair karar verilmiş, karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; harici yapılan inceleme sonucunda aracın en az 20-25 ton ağırlığında yük taşıdığının, istiap haddinin aşıldığının tespit edildiğini, bu nedenle ispat külfetinin davacıya geçtiğini, en fazla taşıması gereken yük miktarının 15355 kg olduğunu, istiap haddi aşımının teminat dışı bulunduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, Kasko sigorta poliçesine dayalı hasar tazminatı istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Mahkemece, hasar dosyası, tramer kayıtları, poliçe, bilirkişi raporları vs.deliller toplanarak dosyaya konulmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 04/11/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı kamyonda oluşan hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı, poliçe kapsamında ise araçta oluşan hasar bedelinin ne olduğu, dava konusu aracın istiap haddini aşıp aşmadığı, davacı sürücünün kusuru bulunup bulunmadığı, istiap haddi aşılmış ise meydana gelen kaza ile istiap haddinin aşılması arasında uygun illiyet bağı olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta tarafından, haricen edinilen bilgilere göre sigortalı araçta istiap haddinin aşıldığının ve kazanın bu nedenle meydana gelerek poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığının ileri sürülerek sigortalı kamyon maliki olan davacı yana kasko tazminatı ödenmesi talebinin reddi ile ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, makine mühendisi bilirkişi ... ve sigorta uzmanı bilirkişi ...' dan alınan 10/01/2022 tarihli hasara ilişkin bilirkişi raporunda özetle; " 04/11/2020 tarihinde meydana gelen olayda, ... plakalı kamyon sürücüsü ...'ın %100 oranında tam kusurlu olduğu, dava konusu olay nedeniyle ... plakalı kamyonda KDV dahil toplam 40.002,82-TL tutarında hasar oluştuğu, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin, davacı adına ... plakalı kamyonu 19/03/2020-19/03/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, 34383258 nolu genişletilmiş kasko klasik sigorta poliçesi ile sigortaladığı, dava konusu araçta meydana gelen hasar tutarının Genişletilmiş Kasko Klasik Sigorta Poliçesi kapsamında ödenip ödenmeyeceği konusunun dava konusu ... plakalı kamyonun ruhsat örneği ve olay anında taşıdığı yükün kantar fişi veya irsaliye faturasının dosyaya sunulmasından sonra tespit edilmesinin mümkün olabileceği" hususlarını bildirdikleri görülmüştür.

Mahkemece alınan uzman trafik bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 24/01/2022 tarihli kusur raporunda özetle;" dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde, dosyada kamyonun yükü ile ilgili herhangi bir irsaliye veya kantar fişinin olmadığı, bu nedenle kamyonun yükünün ne kadar olduğu ve istiap haddini aşıp aşmadığı hususlarının tespitinin mümkün olmadığını, bu nedenle istiap haddi ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmasının uygun olmadığını, ancak sürücü beyanı, olay yeri görgü tespit tutanağı, kamyonun devrilmesi ve olayın oluş şeklinin değerlendirilmiş olduğu,

bu kazanın oluşumunda ... plaka sayılı kamyon sürücüsü ... sevk ve idaresindeki hafriyat yüklü kamyon ile olay yerine geldiği esnada, kamyon üzerindeki hafriyatı boşaltmak için kamyonun damperini açmadan önce, kamyonu yanaştırdığı yerin düz ve sert zemin olmasına dikkat etmesi, harfiyatı boşaltmak istediği alanı, kamyon üzerinden aşağıya inerek elverişli olup olmadığını kontrol etmesi, durduğu alanın güvenli ve düz olduğuna emin olduktan sonra kamyonun damperini açarak hafriyatı güvenli bir eşkilde boşaltmaya başlaması,

hafriyatı boşaltmaya başladığı esnada kamyon ile ileriye doğru hafif şekilde hareket ederek güvenli bir şeklide hafriyatı boşaltması gerekirken, bu gibi tedbirleri almadan, kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde, gevşek zemin ve meyilli araziye yanaşarak kamyonun dengesini sağlamadan üzerindeki hafriyatı boşaltmaya çalıştığı esnada, kamyonun meyilli arazi ve gevşek zeminde sola doğru çökerek dengesi kaybedip yan yatma neticesi yaralanması ile sonuçlanan kazaya sebebiyet verdiği, dikkatsiz, tedbirsiz ve kendi hatasından dolayı kazanın oluşumuna birinci derecede etken olduğunun anlaşılmakta olduğu,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yer alan sürücülere ait kusurlardan , 47/1-d maddesi trafik güvenliği veya düzeniyle ilgili diğer kural, yasak, zorunluluk veya hükümlülüklere uymamak kurallarını ihlalinden dolayı kazanın oluşumunda %100 (Yüzde Yüz) birinci derecede tam kusurlu olduğu " hususlarını belirtmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.

Dairemiz tarafından, davalının istinaf isteminin değerlendirilmesine esas olmak üzere; öncelikle Çanakkale 1915 Köprüsü yapım işinde çalışan asıl yüklenici şirketin kim olduğu hususunda araştırma yapılarak davacı vekili tarafından bildirilen (... Yapı Hafriyat ... Ltd.

Şti) yüklenici şirkete yazı yazılmış, bu kez sözü edilen ihtilafa konu şantiye alanı içindeki bağlantı yollarında gerçekleştiği anlaşılan taşıma işi sırasında, davacı taşeron şirkete ait sigortalı ... plakalı kamyona ait taşınan yükün ağırlığının tespiti bakımından kantar fişleri bulunup bulunmadığı hususları sorulmuştur.

Gelen 25/04/2025 tarihli yüklenici şirket yazı cevabı kapsamından, söz konusu kazanın gerçekleştiği gün yapılan hafriyat taşıma işine ilişkin kantar fişi bulunmadığının, belirli kapalı bir alanda taşıma işi yapılması nedeniyle yük miktarı üzerinden değil sefer başına anlaşma yapılmış olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Hal böyle olunca, tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, denetime ve hükme elverişli bilirkişi raporları ile yüklenici şirket yazı cevabı kapsamı hep birlikte dikkate alındığında; olay günü, davacıya ait ... plakalı kamyonun, 1915 Çanakkale Köprü İnşaatının yol yapım çalışmalarının yapıldığı sahada hafriyat taşıma işi yaparak hafriyatın boşaltımı sırasında, zeminin yumuşak ve eğimli olmasından kaynaklı olarak sol tarafa doğru çökerek devrildiğinin anlaşılması,

sözkonusu kaza nedeniyle davacı taşeron şirkete ait ... plakalı kamyonda 40.000,82-TL tutarında hasar oluştuğunun ve davalı sigorta tarafından, ... plakalı kamyonun 19/03/2020-19/03/2021 tarihleri arasında geçerli olmak üzere genişletilmiş kasko klasik sigorta poliçesi ile sigortalandığının, rizikonun vade içinde gerçekleştiğinin anlaşılması,

dava dışı kamyon sürücüsünün kontrolsüz ve dikkatsiz bir şekilde gevşek zemin ve meyilli araziye yanaşarak kamyonun dengesini sağlamadan ve zemin kontrolü yapmadan üzerindeki hafriyatı boşaltmaya çalıştığı esnada, kamyonun meyilli arazi ve gevşek zeminde sola doğru çökerek dengesini kaybedip yan yatması neticesinde kazaya sebebiyet vermesi nedeniyle kazanın oluşumunda birinci derecede tam kusurlu olduğunun bilirkişi raporları kapsamından açıkça anlaşılması, yine bilirkişi raporu kapsamına göre dava konusu kamyonda 40.002,82-TL hasar oluştuğunun anlaşılmış olması,

her ne kadar davalı sigorta tarafından, kazanın meydana gelmesinde kamyonda taşınan yükün istiap haddini aşmış olmasının etkili olduğu ve rizikonun teminat dışında kaldığı ileri sürülmüş ise de; asıl yüklenici şirket tarafından, Dairemize bildirilen 25/04/2025 tarihli yazı cevabı kapsamından, söz konusu kazanın gerçekleştiği gün yapılan hafriyat taşıma işine ilişkin kantar fişi bulunmadığının, belirli kapalı bir alanda taşıma işi yapılması nedeniyle yük miktarı üzerinden değil sefer başına anlaşma yapılmış olduğunun anlaşılmış olması,

bu durumda istiap haddinin aşılması nedeniyle hasarın teminat dışında kaldığının davalı sigortacı tarafından ispatlanamadığının kabulünün gerekmesi ve ileri sürülen istinaf sebeplerine nazaran mahkeme kabulünde usul ve yasaya aykırı her hangi bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, yerinde görülmeyen davalı istinaf istemlerinin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden ve getirilen belge esasa etkili olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-