Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1793 K.2022/1486

Taraflar arasındaki şirkete özel denetçi tayin edilmesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketin %16,30 oranında pay sahibi olduğu davalı şirketin 10/09/2021 tarihinde gerçekleştirilen genel kurulunda TTK'nın 420.

Maddesi gereğince finansal tablolar ve buna bağlı konuların görüşülmesi amacıyla toplantının 1 ay sonraya ertelendiğini ve 10/10/2021 tarihinde olağan genel kurul toplantısının 2. oturumunun yapıldığını, 2. oturumdaki görüşmelerde müvekkiline teslim edilen bilgi ve belgelerin davalı şirketin tüm iş ve işlemlerini hesap verilebilirlik ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak izah etmeye yeterli olmadığını, bu nedenle genel kurul toplantısı 2. oturum tutanağında yer alan belirli olayların davalı şirketçe izah edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, TTK'nın 438.

Maddesi uyarınca belirtilen konuların araştırılması adına özel denetçi atanmasının talep edildiğini, müvekkilinin bu talebinin davalı şirket tarafından herhangi rasyonel ve kabul edilebilir bir gerekçe olmaksızın reddedildiğini, özel denetim isteme hakkı talep edilmeden önce bilgi alma hakkını kullanarak huzurdaki davanın ön koşulunun gerçekleştirildiğini, müvekkilinin genel kurulda tutanakta belirtilen hususlarda kendisine TTK 437.

Maddesi kapsamında izahatte bulunulmasını, bu sebeple genel kurulun bir kez daha ertelenmesini ve TTK'nın 438. Maddesi uyarınca açıklanması istenilen konularla ilgili özel denetçinin atanmasının talep ettiğini, bilgi alma ve inceleme hakkı engellenen ve özel denetçi tayini talebi de reddedilen müvekkilinin TTK 439. Maddesi kapsamında işbu davayı açtığını ileri sürerek davanın kabulü ile genel kurul tutanaklarında yer alan soruları araştırmak üzere TTK 'nın 439.

Maddesi uyarınca en az şirketler hukuku alanında uzman bir hukukçu ve 45.06-denetim alanında uzman bir yeminli mali müşavirden oluşan iki kişilik heyetten müteşekkil bağımsız denetçi atanmasına ve bu hususta rapor hazırlatılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davada zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, özel denetçi atanması için gerekli olan dava şartlarının oluşmadığını, yönetim kurulu üyesi olan davacının bilgi alma ve inceleme hakkının TTK 392 ye uygun olarak kullanması gerektiğini, davacının henüz bilgi alma ve inceleme kapsamında soruları cevaplanmadan özel denetim yapılmasını talep ettiğini, bilgi alma ve inceleme kapsamında davacının sorduğu soruların tamamına cevap verildiğini, davacının özel denetim talebinin belirlilik, gereklilik ilkelerine uygun olmadığını,

dava dilekçesi incelendiğinde kanun ve esas sözleşmenin ihlal edildiğinin, pay sahiplerini ve şirketin zarara uğratıldığının ikna edici bir şekilde ortaya koyulmasının zaten söz konusu olmadığı gibi bu konuda bir iddia dahi ileri sürülebilmiş olmadığını, netice itibariyle özel denetime dair şekli ve maddi şartlar oluşmadığı gibi davacının amacının şirket ve ortakların haklarının korunmasından ziyade hisselerini rayicin üzerinde bir bedelde devretmek olduğu düşünüldüğünde vicdani olarak da davacının haksız olduğunu savunarak davanın reddine, karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince iddia, savunma ve toplanan tüm delillere göre; TTK'nın 439. Maddesi gereği şirkete özel denetçi atanması istemiyle açılan davada, davacının özel denetçi atanması talebi konusunda 10/10/2021 tarihli olağan genel kurul toplantısında, genel kurul tarafından oylama sonucu bir karar alınmadığı, ayrıca davacı tarafından şirket yönetim kurulunun kanunu veya esas sözleşmesi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını ikna edici bir şekilde ortaya konulmadığı, bu şekilde özel denetçi atanması için TTK nın 439. Maddesinde ön görülen şartların oluşmadığı kanaatine varılmakla davacının davasının reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; genel kurul toplantısında müvekkilinin özel denetçi atanmasına ilişkin talebinin genel kurulca uygun görülmeyerek sonraki gündeme geçilmesinin ilgili gündem maddesinin zımnen reddedildiği anlamını taşıdığını, müvekkilinin sorularının davalı şirketçe dürüst ve şeffaf cevap verme ilkelerine uygun bir şekilde cevaplandırılmadığını, talep karşısında genel kurulun sessiz kalmasının zımni ret olarak kabulü gerektiğini,

genel kurul toplantısında müvekkiline dürüst ve şeffaf hesap verme ilkelerine uygun olarak verilmeyen yanıtların davalı şirketin kanunu ve esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi ve pay sahiplerini zarara uğrattığını ikna edici bir şekilde ortaya koyduğunu, ileri sürerek açıklanan bu ve re'sen gözetilecek nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, TTK'nın 439. Maddesi gereği davalı ... şirkete özel denetçi atanması istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 438.maddesinde, her pay sahibinin pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu taktirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebileceğini, aynı kanunun 439.maddesinde ise,

genel kurulunun özel denetim istemini reddetmesi halinde sermayenin en az onda birine halka açık anonim şirketlerde ise yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların itibarı değeri toplamı en az 1.000.000,00 TL olan pay sahiplerinin şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde üç ay içinde özen denetçi atanmasını isteyebilecekleri aynı yasanın 440/2.maddesinde ise, mahkemece verilen kararın kesin olduğu belirtilmiştir.

Kesin olan kararlara karşı HMK'nın 346/1. maddesi hükmü uyarınca ilk derece mahkemesince istinaf dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, HMK'nın 352. maddesi gereğince yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince de bu yönde karar verilebilir. Bu karar usule ilişkin nihai bir karardır. (Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukukunda İstinaf sayfa 247) (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 26/12/2017 tarih 2016/8800 2017/7610 karar sayılı emsal içtihadı)

Sonuç olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf isteminin TTK'nın 440/2. maddesi gereği ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olduğundan, HMK'nın 341. Ve 352. maaddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen bu usulden red kararına karşı TTK 440/2 maddesi gereğince temyiz yolu açık değildir.