Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/1874 K.2023/703

Zayi belgesi verilmesine ilişkin çekişmesiz yargı işinde yazılı nedenlerden dolayı istemin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin, Türkiye’de farklı illerde bulunan fabrikaları, bayileri ve mağazaları olması sebebi ile de hepsini kapsayan geniş, güvenli bir internet ve server ağı bulunduğunu, 27.06.2021 Pazar günü sabahı saat 10:05 de ... müdürlü şirket yetkililerini arayarak ... sistemine giremediğini, yetkililerle yapılan incelemede müvekkili şirketin sistemlerinin 27.06.2021 Pazar günü siber saldırıya uğradığı ve bu saldırı sonucu sunucularına etkilendiği, kimi kayıtlara ulaşılamadığı,

kim kayıtların ise uzantılarının değiştirilerek şifrelendiği ve erişilemez hale getirildiği anlaşıldığını, bunun üzerine şirketince söz konusu sunucularda yer alan ticari defter ve kayıtlara erişim sağlanıp, bu belgelerin kurtarılabilmesi için derhal teknik müdahalelere başlanıldığını, çalışmalar hali hazırda devam ettiğini, bu sürede taraflarınca şirket sunucularına yapılan siber saldırı sebebi ile şirket yetkililerince Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına da 2021/137669 soruşturma numarası ile şikayetçi olunduğunu, bu durum ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığına da bildirildiğini, dava tarihine kadar yapılan teknik incelemelerde,

dava dilekçe tarihinde şirketlerinin 14.07.2014 tarihi öncesine ait muhasebe, ticari defter ve tüm şirket kayıtlarının tutulduğu Microsoft Axapta Database sunucusuna ve bu sunucunun üstünde çalışan uygulama ve datalara erişim sağlanamadığının tespit edildiğini, bu kayıtların kaybı ile şirketlerinin 14.07.2014 tarihi öncesine ait tüm elektronik kayıtları ile muavin kayıtları, stok kayıtları ile cari kayıtları tam olarak kaybedildiğini iddia ederek şimdilik 14.07.2014 tarihi öncesine ait tüm ticari elektronik kayıtlar ile muavin kayıtları,

stok kayıtları ile cari kayıt ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ile zayi kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Talep edenden özel entegratör kuruluşlardan bir yedekleme hizmeti aldığı, özel entagratör firma tarafından yedeklenen yevmiye defteri ve defteri kebirin zayi olmadığı, davaya konu verilerinin davacı tarafça yedeklerinin kendi yedekleme ünitelerine (QNAP) yedek aldığı, ancak bu verilerin de siber saldırı sonucu kullanılmaz halde olduğu,

14.07.2014 tarihi öncesine ait tüm ticari elektronik kayıtlar ile muavin kayıtları, stok kayıtları ile cari kayıt ve belgelerin zayi olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı gibi davacının zayi belgesi talebinin TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen " tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeleri" de içermediği, davacının talebini de somutlaştırmadığı dolayısıyla TTK'nun 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda yalnızca şirketin ...

İşletmesine ait ticari kayıtlarına yönelik inceleme yapıldığını, oysa şirket merkezinin Ankara'da olup burada inceleme yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda şirketin yedekleme ünitelerinin siber saldırı sonucu kullanılamaz halde olduğu tespit edilmesine rağmen davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar kayıtların basılı hallerinin zayi olmadığı ifade edilmiş ise de bunların elektronik kopya gibi düzenli ve kolaylıkla erişilmesi mümkün veriler olmadığını, müvekkili şirketin yüklü ve işlem hacmi dikkate alındığında elektronik kopyalar olmaksızın bilgi ve belgeye erişim ve raporlanmasının çok güç olacağını,

basılı evrakların yangın, su baskını veya benzeri kayıtlarla her zaman zayi olması da ihtimal dahilindeyken mahkemece bu hususun dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, TTK 82/7.maddesindeki şartların oluştuğunu, müvekkili şirketin büyüklüğü ve hacmi dikkate alındığında bu kayıt ve dökumanların yüzlerce klasör ve basılı ticari defterler arasından yeniden oluşturma imkanının bulunmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, ticari şirket defter ve kayıtlarının zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 82/1. maddesine göre; “Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.”

TTK'nun 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir," hükmünün düzenlendiği görülmüştür.

Talep eden şirket kayıtları üzerinde bilgisayar mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucu alınan 03/12/2021/ tarihli bilirkişi raporunda 26.06.2021 tarihinde şirket elektronik kayıtlarının siber saldırı gerçekleştiği, yapılan siber saldırı ile zayi olan verilerin bilgisayar ortamında tutulan dijital veri olduğu, zayi olan bu dijital verilen basılı hallerinin davacı arşivinde mevcut bulunduğu ve zayi olmadığı, davaya konu zayilerin 2014 yılı öncesi olması bakımından e-defter, e-arşiv, e-fatura gibi kayıtlarla ilgili olmayıp, e-defter, e-arşiv, e-fatura, yevmiye defteri ve defteri kebir gibi bu kayıtların zayi olmadığı,

davacının özel entegratör kuruluşlardan bir yedekleme hizmeti aldığı, özel entagratör firma tarafından yedeklenen yevmiye defteri ve defteri kebirin zayi olmadığı, böylelikle TTK.nun 82/7.maddesinde öngörülen koşulların oluşmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.