Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/2044 K.2025/518

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının icra takibine itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında akdedilen genel kredi ve gayri nakdi kredi sözleşmesi kapsamında davalının borçlarının muaccel hale geldiği, taraflar arasında taşıt rehni sözleşmesi akdedilerek aracın davacı banka lehine rehnedildiği, davacının davalıdan 1.107.126,29 TL asıl alacağının bulunduğu, rehin sözleşmesi kapsamında rehnin paraya çevrilmesi koşullarının oluştuğu, alacağın likit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin aynı koşullar ile devamına, kabul edilen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. TCMB azami faiz oranlarının belirlenmesi gerekirken sadece davacı bankanın faiz oranlarına göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, rapora esas alınan Merkez Bankasının 2006 yılındaki tebliğine atıfla bankaların faiz oranlarını serbestçe belirlemeleri ve TCMB'ye bildirmesinin yeterli olduğunun ifade edildiğini, bilirkişinin hesaplamalarını buna göre yaptığını,

2020 yılında yayımlanan "mevduat ve kredi faiz oranları ve katılma hesapları kar ve zarara katılma oranları hakkında tebliğin (sayı: 2020/3)" isimli tebliğin "kredi faiz oranları" başlıklı 4/2. maddesinde "kredili mevduat hesaplarında uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranları 23/02/2006 tarihli ve 5464 sayılı banka kartları ve kredi kartları kanununun 26 ncı maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen azami oranları geçemez." hükmünü getirdiğini, karara esas alınan bilirkişi raporunun sözleşmenin 10.5 maddesinde yer alan iki katı faiz şartının müvekkili açısından uygulanamayacağını,

genel işlem şartı niteliğinde bulunduğunu, bilirkişi raporunun teknik tespitlerden yoksun olup, hukuki nitelendirme ve değerlendirmeler ihtiva ettiğini, dolayısıyla raporun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, dava konusuna ilişkin tüm mevzuatın sayıldığını, herhangi bir teknik bilgi ve analize yer verilmediğini, bilirkişinin hakimin tarafsız ve bağımsız şekilde analiz edip neticeye varacağı hususlar hakkında hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapamayacağını, raporda,

"KGF kefaletli kredilerde kredi veren bankanın takip sürecini yürütmesinin mevzuat gereği olduğu" gibi şeklinde ibarelere yer verilmek suretiyle hukuki nitelendirme yaptığını, anılan kanun hükmüne açıkça aykırılık teşkil ettiğini, itirazları doğrultusunda yeniden bilirkişi raporu aldırılması gerekirken, itirazları dikkate alınmadan dosyanın karara çıkartılmasının hatalı olduğunu, davaya konu kredinin, KGF aracılığıyla kullanılmış olup, davacı bankanın KGF'den talepte bulunmaksızın müvekkiline yönelmesinin hukuka aykırı bulunduğunu, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını,

bankanın KGF'ye talepte bulunmaksızın kredi borçlusunu takip etme imkanı hukuken var olmadığı gibi esasen bunda hukuki yararının da olmadığını, KGF'ısı başvurucu bankanın tazmin talebine derhal yanıt verdiğini, öncelikli olarak müvekkilinin bahse konu krediyi KGF aracılığı ile kullandığının tespiti gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 08/03/2022 tarihli ön, 10/05/2022 tarihli rapor, Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2021/7822 sayılı takip dosyası sureti, genel kredi sözleşmesi sureti, hesap kat ihtarı, taşıt rehin sözleşmesi, kredi ödeme planları, davalının banka hesap ekstreleri, davacı tarafından sunulan 2021 yılında geçerli cari faiz oranı listesi dosya içerisinde yer almaktadır.

Dava konusu Ankara 11. İcra Müdürlüğünün 2021/7822 sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı borçlu aleyhine genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan toplam 148.426,00 TL asıl alacağın, takip tarihinden itibaren işleyecek %54 temerrüt faiziyle birlikte tahsili talebi ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalının 7 günlük itiraz süresi içerisinde takibe konu borca itiraz ettiği, işbu itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesi uyarınca, itiraz dilekçesinin alacaklı/vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.

Anılan icra takip dayanağı genel kredi sözleşmesinin davacı banka ile davalı arasında akdedildiği, 16/06/2017 tarihli sözleşmenin 2.500.000,00 TL limitli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından kredi hesabı kat edilerek davalıya 04/06/2021 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderilmiştir. Anılan ihtarnamede toplam 1.114.000,77 TL nakit alacağın ödenmesi için borçluya 3 gün atıfet süresi verilmiştir. İhtarname davalı asıl borçluya 07/06/2021 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Taraflar arasında, davalının doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere, davalı aracı üzerinde bila tarihli taşıt rehin sözleşmesi akdedilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, davalının 11/06/2021 tarihinde temerrüte düştüğü, davacının TCMB'ye bildirdiği faiz oranının %54 olduğu, davaya konu ticari kredi için ödeme planı üzerinde akdi faiz oranının aylık %1,20 olarak belirtildiği, bch kredisinin akdi faiz oranının ise %27 olarak tespit edildiği, gks hükümleri uyarınca anılan oranın iki katı olan %54 temerrüt faiz talebinin sözleşmeye uygun olduğu,

takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan bch'dan kaynaklanan 43.578,15 TL asıl alacak, 784,41 TL işlemiş temerrüt faizi, 39,22 TL BSMV olmak üzere toplam 44.401,78 TL, taksitli ticari krediden kaynaklanan 1.062.823,41 TL asıl alacak, 28.022,56 TL işlemiş temerrüt faizi, 1.401,13 TL BSMV olmak üzere toplam 1.092.247,10 TL, teminat mektubundan kaynaklanan 72,73 TL asıl alacak, 13,50 TL işlemiş temerrüt faizi, 0,68TL BSMV olmak üzere toplam 738,91 TL alacaklı bulunduğu,

davacının takipte talep edilen 148.426,00 TL alacağını öncelikle bch ve teminat mektubu kredisinden mahsup etme, kalan tutar olması halinde kgf kefaletli taksitli ticari krediden mahsup etme hakkı bulunduğu kanaatine varılmıştır.

İstinaf aşamasında yapılan inceleme sırasında davalının temerrüt tarihi olan 11/06/2021 tarihinde geçerli bulunan Haziran 2021 dönemine ilişkin Uyap Entegrasyon raporları arasında yer alan TCMB Faiz Oranları raporları Uyap kayıtlarından çıkarılarak dosyaya konulmuştur. Buna göre, davacının davalının temerrüt tarihinde fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranının %25,20 olduğu anlaşılmıştır.

Davacı yan genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacı banka ile davalı arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, davalının aracı üzerinde davacı banka yararına rehin tesisine ilişkin taraflar arasında taşıt rehin sözleşmesi akdedildiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine davacı tarafından kredi hesabının kat edilerek davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, uygulanması gereken temerrüt faiz oranı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, dava konusu icra takibinde tahsili talep edilen alacak miktarı asıl alacak miktarından ibarettir. Asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilmesi talep edilen temerrüt faiz oranı ise %54 olarak belirtilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ödeme planlarından işbu uyuşmazlığa konu bch kredisinin akdi faiz oranının %27 olduğunun anlaşılması karşısında genel kredi sözleşmesi hükümleri uyarınca anılan oranın iki katı olan %54 temerrüt faiz oranı talebinin sözleşmeye uygun olduğu belirtilmek suretiyle anılan oran esas alınarak takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacak miktarları tespit edilmiştir.

Taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin muacceliyet ve temerrüt halleri ile uygulanacak gecikme faizi oranı başlıklı 10. maddesinin 5. Bendinde temerrüt faizinin cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının iki katı oranında olacağı hükme bağlanmıştır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 13/01/2015 tarih 2014/14648 Esas 2015/137 Karar sayılı emsal içtihadı ve diğer emsal içtihatları gereğince davacı bankanın alacağına uygulanacak temerrüt faiz oranının temerrüt tarihinde davacı bankaca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekmektedir. Dosya kapsamından davacı bankanın dava konusu kredi alacağı için fiilen uyguladığı akdi faiz oranı yıllık %27 olduğu anlaşılmış ise de, istinafa gelenin sıfatı gözetilerek istinaf aşamasında yapılan inceleme sırasında Uyap kayıtları üzerinden alınan TCMB faiz oranları raporundan, davalının temerrüt tarihinde davacı bankanın ticari kredilere uyguladığı en yüksek faiz oranının %25,20 olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, somut uyuşmazlıkta ticari kredi borcunda uygulanması gereken temerrüt faiz oranının davacının davalının temerrüt tarihinde fiilen uyguladığını TCMB'ye bildirdiği %25,20 oranı esas alınmak suretiyle tespit edilmesi gerekecektir. Anılan oran esas alındığında uygulanması gereken temerrüt faiz oranı %50,40'tır.

Hal böyle olunca, mahkemece davacının, davalının temerrüt tarihinde ticari kredilere fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranının %25,20 olduğu, genel kredi sözleşmesinin temerrüt faiz oranının tespitine ilişkin hüküm gözetilerek anılan oranın iki katı olan %50,40 oranının temerrüt faiz oranı olduğu gözetilmeden temerrüt faiz oranı yönünden icra takibinde tahsili istenen 148.426,00 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren %54 temerrüt faizi işletilmesine imkan verecek şekilde davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin aynı koşullarla devamına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Öte yandan, dava konusu icra takibi ile tahsili talep edilen alacak, asıl alacak kaleminden ibaret olup, 148.426,00 TL asıl alacaktır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan bch kredisi nedeniyle 43.578,15 TL, taksitli ticari kredi nedeniyle 1.062.823,41 TL, teminat mektubu nedeniyle 724,73 TL asıl alacaklı olduğu hesaplanmıştır. Rapordaki asıl alacak miktarına ilişkin hesaplama hüküm kurmaya ve denetime elverişli niteliktedir.

Her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan tahsilini talep edebileceği asıl alacak dışındaki işlemiş faiz, %54 temerrüt faiz oranı esas alınarak hesaplanıp, bu miktar üzerinden de BSMV alacağının hesaplanması uygulanan temerrüt faiz oranı yönünden hatalı ise de, işbu davada, dava konusu olan icra takibinde asıl alacak kalemi dışında başka bir alacak kalemi talep edilmediğinden uygulanması gereken %50,40 temerrüt faizi oranı üzerinden Dairemizce hesaplama yapılması yoluna gidilmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü yönündeki kararında asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiz oranı yönünden isabet görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının reddine, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.