Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/2077 K.2022/1822

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisi tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde özetle; şirkete ait defter ve kayıtların ofiste çekmecede muhafaza edildiğini, 15/07/2022 tarihinde yaptıkları kontrolde şirkete ait karar defteri ile ortaklar pay defterinin yerinde olmadığını fark ettiklerini, şirketlerine husumet duyan veya eski çalışanlardan birinin şirketlerine zarar vermek amacıyla defterleri aldıklarını düşündüklerini belirterek şirketlerine ait karar defteri ve ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TTK'nun 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi iradesi dışında gerçekleşen bir olay sonucunda zayi olması gerektiği, tacirin kusuru nedeni ile kaybolma halinde zayi belgesi verilmesinin söz konusu olamayacağı, dava konusu olayda ise evrakın davacının iradesi dışında zayi olduğuna ilişkin iddianın davacı yanın defterlerin şirketlerine husumet duyan veya eski çalışanlardan birinin şirketlerine zarar vermek amacıyla defterleri aldıklarını düşüncesinden ibaret olduğu, defterlerin hırsızlandığına yönelik delil bulunmadığı, tacirin zayi belgesi talep edemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararda defterlerin hırsızlandığına yönelik delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, bu konuda kendilerinin Çankaya Şehit Fahri Demir Polis Merkezine şikayette bulunduğunu, ancak faillerin tespit edilemediğini, taraflarınca ispata yönelik olarak yapılacak başka bir husus kalmadığını, eksik inceleme yapıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nun 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Anılan hükümde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde, şirkete ait defter ve kayıtların ofiste çekmecede muhafaza edildiğini, yaptıkları kontrolde şirkete ait karar defteri ile ortaklar pay defterinin yerinde olmadığını fark ettiklerini, şirketlerine husumet duyan veya eski çalışanlardan birinin şirketlerine zarar vermek amacıyla defterleri aldıklarını düşündüklerini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Anılan talep üzerine mahkemece talepte ileri sürülen hırsızlığa yönelik delil bulunmadığı, defterlerin kaybolması halinde zayi belgesi verilemeyeceği gerekçesiyle duruşma açılmadan tensiben davanın reddine karar verilmiştir.

...olarak açılan zayi belgesi verilmesine yönelik işbu talepte ileri sürülen iddia hırsızlıktır. Talep eden yetkilisi defterlerin zayi nedeninin hırsızlık olduğunu ileri sürmüştür. Bir başka anlatımla, talep eden defterlerin ofis çekmecesinde bulunduğunu ileri sürdüğünden, kaybedildiğine ilişkin bir iddiası bulunmamaktadır.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, duruşma açılarak talep edenin iddiasına konu hırsızlıkla ilgili delillerinin neler olduğu sorulup, bildirilen deliller toplandıktan sonra sonucuna uygun karar verilmesinden ibarettir. Nitekim, talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde iddiaya konu hırsızlıkla ilgili kolluğa yapılan şikayeti bildirmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında isabet görülmediğinden talep eden yetkilisinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve taktiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.