Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/253 K.2022/1777

Taraflar arasındaki alacağa ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı görevsizliğine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. arasında 11.10.2013 tarihinde imzalanan Aracılı İhracat Sözleşmesi kapsamında 2013 yılından itibaren ... A.Ş.'ye yurt dışı satışlar için %01 (bindebir) komisyon oranı ile toplam 365.458,61 TL ödenmesi gerekir iken 2.701.544,46 TL ödendiğini iddia ederek, şirkete fazladan ödenen 2.336.085,85 TL hizmet bedelinin şirkete ödenmesini, bu miktardan teşekkülün %26 hisse oranına tekabül eden miktarın ise ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 21.01.2013 tarihli yönetim kurulu toplantısı , 26/02/2013 tarihli olağanüstü Genel Kurul toplantısında alınan kararlar gereğince ... Şirketi ile ... A.Ş. Arasında aracılı ihracat sözleşmesi yapıldığı , IV. Maddesinde uygulanacak hizmet bedeli oranının iade edilecek/tecil edilecek KDV tutarının %1,5 'i oranında belirlendiğini , bu oranın hukuka uygun olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davalara davanın açıldığı tarihte görevli olan mahkemenin bakmaya devam etmesi gerektiği, buna göre Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi'nin kararının yerinde olmadığı her ne kadar Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yetkisizlik yönünde karar verilmişse de kararın niteliği gereği görevli mahkemenin Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) olduğunu, karar istinaf edilmeksizin kesinleştiği takdirde Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi ile aradaki olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi ve görevli mahkemenin belirlenmesi (mercii tayini) için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporları tamamlanmış, tahkikat duruşması yapılmış ve karar aşamasına gelmiş bir dosyanın sürüncemesinde bırakılmasının hukuk düzeni işleyişine ve usul ekonomisine aykırı olduğunu, Hakimler Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 2021/608 sayılı kararı ile Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin HSK kararına aykırı olarak görevsizlik kararı vermesinin hukuka uygun olmadığını bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; ... A.Ş.'nin 2013,2014,2015,2016 ve 2017 yıllarında soda külü ve sodyum bikarbonat ürünlerinin yurtdışı satışına aracılık eden ... ... A.Ş.'ye fazladan hizmet bedeli ödenerek şirket gelirinin azalması nedeniyle, eksik ödenen toplam temettü tutarının şirkete ödenmesi ile davacı şirketin hissesi oranında eksik ödenen temettü tutarlarının yıllarına göre ödeme tarihinden itibaren avans faizi oranlarında faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Davacı yan, sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle 27/12/2018 tarihinde Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmıştır. Anılan mahkemece Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla yargılama yapılarak 17/09/2021 tarih ve 2018/469 Esas 2021/567 Karar sayılı karar ile Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Ankara Batı Ağır Ceza Mahkemesi yargı çevresi olarak belirlenmesine dair HSK'nun 07/07/2021 tarih ve 608 numaralı kararı gereğince mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle dosyanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesince ise, yukarıda özetlenen gerekçeyle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine hükmedilmiştir.

İşbu dava tarihi olan 27/12/2018 tarihinden sonra Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararıyla Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi Ankara Batı Ağır Ceza Mahkemesinin yargı çevresi olarak belirlenmesine, kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiştir.

Mahkemelerin göreviyle ilgili temel düzenlenmeyi içeren HMK'nun 1. Maddesi. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir",hükmünü amirdir.

Ticaret mahkemelerinin görevini düzenleyen TTK'nun 5/2 maddesinde ise aynen: "Bir yerde Asliye Ticaret Mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır." denilmektedir.

Dava tarihinde asliye ticaret mahkemesi bulunmamakla, dava doğru yerde, yani asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmıştır.

Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinin Ankara Batı Ağır Ceza hüküm bulunmaması halinde mevcut mahkemelerin elindeki dosyaları göndermeksizin esastan karara bağlaması tabii hakim ilkesinin de doğal sonucudur (Emsal Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 04/04/2019 tarih ve 2017/11-10 Esas 2019/401 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/03/2022 tarih ve 2022/500 Esas 2022/1830 Karar, 14/03/2022 tarih ve 2022/1379 Esas 2022/1838 Karar sayılı ilamları).

Hal böyle olunca mahkemece, dava tarihi itibarıyla görevli ve yetkili mahkemenin Beypazarı Asliye Hukuk Mahkemesi oldruğu, anılan mahkemece asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla davaya bakılacağı, asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılan dava dosyasının mülki sınfırları belirlenen ticaret mahkemelerine devrini düzenleyen yasa hükmü bulunmadığı halde dosyanın Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderme kararı verilmesinin yasaya ve tabi hakim ilkesine aykırı olacağı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.