Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/646 K.2022/1601

Taraflar arasındaki zayi belgesi verilmesine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait karar defterinin tüm aramalara rağmen bulunamadığını , kaybolduğunu bu nedenle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının şirkete ait karar defteri ve pay defterinin TTK'nun 82/7 maddesinde sayılan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet, hırsızlık sebebiyle ve davacının defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesine rağmen zayi olduğunu ispat edemediği, zayi belgesi verilmesi koşullarının mevcut olmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu karar defterinin tüm aramalara rağmen kaybolduğunu ve tekrar bulunamadığını, bu hususun muhasebeci tarafından tutulan tutanak ile de sabit olduğunu, müvekkiline ait defterlerin usulüne uygun şekilde tanzim edildiğini ve ticari hayatı etkileyecek geçmişe dayalı herhangi bir olumsuzluğun bulunmadığını, zayi belgesi verilmesinin şartlarının oluştuğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; Türk Ticaret Kanunu 'nun 82/7 maddesi gereğince şirket karar defterinin kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

TTK'nun 82/7. Maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "otuz gün" şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. Bir başka deyişle, TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu hususta ispat külfeti de davacının üzerinde bulunmaktadır.

Davacı şirket vekilince 22/02/2022 tarihli duruşmada, dava açtıktan sonra ortak pay defterinin de kayıp olduğunun anlaşıldığının bildirildiği, ancak dava konusu karar defterinin ne şekilde ve ne zaman kaybolduğuna dair beyanda bulunulmadığı gibi daha sonra mahkemece istenen belgeler için inceleme yapıldığında da pay defterinin kaybolduğunun anlaşıldığının davacı vekili tarafından bildirilmiş olup karar defterinin ve pay defterinin davacı şirket çalışanlarının yeterli ilgiyi göstermemesi nedeni ile kaybolduğu, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi davranarak kaybolmaması için gerekli tedbirleri almadığı, TTK'nun 82/7 maddesinde sayılan hallerden birinin mevcut olmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.