Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/732 K.2022/955

T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi ... T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

...

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ... 3. ASLİYE ... MAHKEMESİ

TARİHİ : 23/12/2021

NUMARASI ...

DAVA TARİHİ : 26/10/2021

KARAR TARİHİ : 04/07/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/07/2022

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı tarafça süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından müteahhit ....'nden taşınmaz satın alındığını, taşınmazın arsa maliki adına kayıtla bulunması nedeniyle asliye hukuk mahkemesinde açılan davada arsa maliki adına olan tapu kaydının iptali ile .... adına tapuya tesciline karar verildiği, bu dava devam ederken ....'nin ... sicilinden terkin edildiğinin anlaşıldığını belirterek ....'nin ihyasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; şirketin usulüne uygun şekilde ... sicilinden re'sen terkin edildiğini, davanın açılış tarihi itibarıyla hak düşürücü sürenin geçtiğini, şirketin derdest davalarının, alacak ve borçlarının terkin tarihinde müdürlük tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, zorunlu hasım olduklarını, aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemesini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacının gayrimenkul satın aldığı, ihyası talep edilen şirketin açtığı tapu iptal tescil davasında mahkemece davaya konu payın ihyası istenilen şirket adına tapuya tesciline karar verildiği, davacının müteahhit olan ihyası istenilen şirkete düşen taşınmazı müteahhit şirketten kat irtifakı ile satın aldığı, davacı tarafından tapu iptali ve tescil davasının açıldığı, davanın takibi ve kararın infazı için şirketin ihyası ve ... siciline tescili gerektiği, ihyası talep edilen şirketin gerçekte tasfiye işlemlerinin tamamlanmamış ve yasal tasfiye koşullarının tamamen yerine getirilmemiş bulunduğu,

tasfiyenin kapatılarak ... sicilinden kaydının silinmesi şirketin tüzel kişiliğini sona erdirmiş gibi görünse de, eğer tasfiye işlemleri gerçek olarak tamamlanmamış ve tasfiye konusu bazı hususlar eksik bırakılmışsa tüzel kişilik ... sicilinden terkin edilse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinden söz edilemeyeceği, tüzel kişiliğin sona erdiğinin hukuk açısından kabul edilebilmesi için tasfiye işleminin eksiksiz tamamlanması gerektiği, ihyası talep edilen şirkette hak sahibi olduğu iddiasıyla açılacak davanın takibi ve sonuçlandırılması ile bu dava konusunun da tasfiye kapsamında işleme tabi tutulması gerektiği,

davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, ... ... müdürlüğü tarafından anılan madde hükmüne göre terkin işlemi yapılmaması gerektiği halde 23/01/2014 tarihinde terkin işlemi yapılmış olmakla tasfiye memuru atanmasına yer olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ...

İnşaat ... davacı tarafından tapu iptali ve tescil davasının açılması, ....,... arsa paylı bodrum kat 3 nolu mesken ile ilgili), davanın takibi ve kararın infazı yönünden sınırlı olmak üzere ihyası ile, yeniden ... siciline tesciline, TTK'nun geçici 7/2. maddesine göre tasfiye memuru atanmasına yer olmadığına; kararın ... siciline tesciline ve usulüne uygun olarak ilan edilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, terkin işleminin usulüne uygun olduğunu, terkin tarihinde şirketin derdest davalarının, alacak ve borçlarının müdürlük tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini, ek tasfiye işlemleri ile sınırlı olarak ihya kararı verilmesine rağmen tasfiye memuru atanmamasının hukuka aykırı olduğunu, yasadan doğan zorunlu hasım olduklarını, aleyhlerine yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; şirketin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

İhyası talep olunan şirketin terkinine dayanak ihtar, tebligat ve ilan suretleri, .. ... .... Müdürlüğü yazı cevabı, tapu senedi, Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/136 Esas 2013/125 Karar sayılı ilamı, davacı tarafından dava dışı ...'e gönderilen ihtarname sureti, şirket ile arsa malikleri arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesi dosya içerisinde yer almaktadır.

İhyası talep olunan ....'nin münfesih sayılmasına rağmen TTK'nun geçici 7. maddesi uyarınca kendisine yapılan ihtar ve ilan üzerine süresi içerisinde bildirimde bulunmadığından 23/01/2014 tarihinde ... sicilinden resen silindiği, ihtarnamede infisah sebebi olarak 5174 sayılı kanuna göre odaca kaydı silinenler olarak yer aldığı dosya içeriğiyle sabittir.

6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde şirketlerin hangi şartlarda ve usullerde tasfiye ve ... sicilinden re'sen kayıtlarının silinmesinin düzenlendiği, aynı maddenin 4.fıkrasının "a" bendinde; kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ... sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve ... kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanacağı, yapılacak ihtarın, ilan edilmek üzere ... ... ...

Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderileceği, ilanın, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçeceği, aynı maddenin 11.bendinde ise; dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen süresi içerisinde cevap vermeyen veya tasfiye memuru bildirmeyen veyahut durumunu kanuna uygun hale getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtları ile birlikte bildirmeyen şirketin unvanının ... sicilinden re'sen silineceği düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta şirketin 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesi kapsamında kaldığından bahisle davalı ... müdürlüğünce ihtarname hazırlandığı ve ihtarnamenin ... ... Gazetesi'nde yayınlandığı, ancak ihyası istenen şirket yetkilisine tebligat yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi belgenin veya tebligatın dosyaya sunulmadığı gibi dosyaya sunulan ihyası istenen şirkete çıkartılan tebligatın ise adresin kapalı olması nedeniyle bila tebliğ iade edildiği anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinin 4/a bendi uyarınca terkin işlemi öncesinde yapılması öngörülen ihtarın öncelikle şirkete ya da şirketin yetkisine tebliğ edilmeksizin doğrudan ... ... Gazetesinde ilan suretiyle yapılan ihtar usule aykırıdır. Bu nedenle dava konusu ihyası istenen şirketin terkin işleminin hukuka uygun olmadığı açıktır.

Öte yandan 5174 Sayılı ... ... Kanunun 10/3.maddesinde; "Oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl içinde, ilgilinin üyesi bulunduğu odaya müracaatla adres ve durumunu bildirmemesi halinde, oda yönetim kurulunun teklifi ve meclis kararıyla ... ... kaydının re'sen silinmesi için ... ... memurluğuna ihbarda bulunulur. İhbarı takip eden ayın ilk günü itibarıyla oda kaydı silinmiş sayılır. Bu süre içerisinde durumunu bildiren üyelerin aidat tahakkukları başlatılır. Ancak bu durumda olanlar tüm aidat borçlarını ödemedikçe seçmen listelerine tekrar kaydedilemeyeceği, hükmünü içermektedir.

30/12/2012 gün ve 28513 sayılı resmi gazetede yayınlanan " Münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş... Odalar ve Borsalar Kanununun 10 ve 32 nci maddelerine göre adreslerinin ve durumlarının tespit edilememesi nedeniyle ilgili odadaki üyelikleri askıya alınan ve oda yönetim kurulu kararını takip eden yılbaşından itibaren iki yıl sonunda oda kaydı silinerek, ... kaydı silinmek üzere Müdürlüklere bildirilen şirketler ve kooperatifler." ifadesi ile kanunda olmayan bir hali tebliğ ile düzenlemiştir.

6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde. "01/07/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ... sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır" denilmek sureti ile ancak kanun metninde sayılan halleri tespit edilen şirketin tasfiyesi TTK hükümlerine uyulmaksızın anılan maddedeki usule göre tasfiye edileceği belirtilmiştir.

Diğer bir anlatımla bu maddede belirtilen sınırlı hallere mühhasıran özel bir tasfiye yöntemi getirilmiştir. Bu nedenle tadadi nitelikteki (....) bu haller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil TTK veya ilgili kanunlardaki tasfiye usulünü uygun tasfiye yapılacaktır. Maddenin geçici ve istisnai oluşu göz önüne alındığında anılan maddeki sayılan hallerin tadadi olduğu ve genişletilmeye tabi tutulamayacağı veya genişletici yorumda bulunulamayacağı açıktır.

Kanunun istisnai tasfiye usulüne (geçici 7. Maddeye göre) tabi olacağını belirtmediği bir hal ikincil bir düzenleme ile de olsa geçici 7. madde kapsamına alınamaz.

Hukuk Genel Kurulu'nun 14/06/2017 tarih ve 2017/4-1358 esas 2017/1193 karar sayılı kararında; "...Diğer taraftan normlar hiyerarşisi dikkate alındığında daha alt basamakta yer alan ve tamamen idarenin düzenleyici tasarrufu niteliğinde olan yönetmelikle, daha üst basamakta bulunan ve yasama organı tarafından objektif, soyut ve genel nitelikte bir yasama tasarrufu niteliğinde bulunan kanuna aykırı düzenleme getirilmesi mümkün değildir.

Yönetmelik kaynağını kanundan alır ve ancak kanunun uygulanmasını gösterir. Kanunda bulunmayan bir düzenlemenin, yönetmelikle ihdası ve bu yolla kanunun önüne geçen bir uygulamanın benimsenmesi hukukun genel teorisine de aykırıdır" denilmek sureti ile yönetmeliğin kanunla çelişen hükümlerinin değil kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.

Özetle ikincil düzenlemeler dayandıkları kanun maddelerine aykırı olamaz ve çelişen hallerde ikincil düzenleme hükümleri dikkate alınmaz ve kanun hükümleri uygulanır.

Doktrinde de bu çelişkiye dikkat çekilerek tebliğdeki düzenlemenin kanuni dayanağının bulunmadığı ve kanundaki sayımın sınırlı olduğu vurgulanmıştır. ( ... Tasfiyeden Dönme, sayfa 168 dipnot 418-aynı yöndeki atıf Karaman Coşgun s.316,)

Davalı ... ... Müdürlüğünce ihyası istenen şirketin oda kaydından re'sen terkin edilmesi sebebi ile silinme hususu kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığından yapılan terkin işlemi bu nedenle de usul ve yasaya aykırıdır.

İhyası talep olunan, şirketin davalı olarak yer aldığı Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/136 Esas 2013/125 Karar sayılı tapu iptal ve tescil davasında 26/03/2013 tarihinde dava kısmen kabul edilerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile ihyası talep olunan şirket adına tesciline karar verilmiş, anılan karar Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 24/01/2018 tarih ve 2015/8966 Esas 2018/186 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır. Bu durumda ihyası talep olunan şirketin davalı olarak yer aldığı dosya hakkında verilen karar henüz kesinleşmeden 23/01/2014 tarihinde ... sicilinden terkin edilmiş olması da usul ve yasaya aykırıdır.

Davacı yan, her ne kadar Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/136 Esas 2013/125 Karar sayılı dosyasında taraf değil ise de, dosyaya ibraz edilen tapu senedi, ihtarname ve diğer belgelerden anılan dava dosyasında ihyasına karar verilen şirket adına tapuya tescil edilen taşınmazın müteahhit olan ihyasına karar verilen şirket tarafından davacıya haricen satıldığı görülmüş olup, davacının ihya davası açmakta hukuki yararı bulunduğu kabul edilmiştir.

Hal böyle olunca mahkemece, davalı ... ... müdürlüğünün 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ... sicilinden re'sen terkin ettiği, terkin işleminin usulsüz olduğu, ihyasına karar verilen şirketin davacı tarafından tapu iptali ve tescil davasının açılması,.... arsa paylı bodrum kat 3 nolu mesken ile ilgili), davanın takibi ve kararın infazı yönünden sınırlı olmamak üzere ihyasına karar verilmesi ve tasfiyeye tabi tutulmasına gerek bulunmadığı gibi tasfiye memuru atanmasına da gerek olmadığı,

davacının dava dilekçesinde asliye hukuk mahkemesi dosyasıyla sınırlandırma olmaksızın şirketin ihyasına karar verilmesini talep ettiği gözetilerek hüküm kurulması gerekirken davacı tarafından tapu iptali ve tescil davasının açılması, (........arsa paylı bodrum kat 3 nolu mesken ile ilgili), davanın takibi ve kararın infazı yönünden sınırlı olarak şirketin ihyasına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

6102 Sayılı TTK'nun geçici 7. maddesinin 15. fıkrası son cümlesi uyarınca, şirket alacaklıları ve hukuki menfaati bulunanlar haklı sebeplerle dayalı olarak silinme tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak şirketin ihyasını isteyebilirler. Eldeki dava ihyası istenen şirketin sicilden re'sen terkin edildiği 23/01/2014 tarihinden itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra 26/10/2021 tarihinde açılmıştır. Şu halde davanın açıldığı tarihte anılan madde uyarınca dava açma süresi dolmuş ise de, davalı ... ... Müdürlüğü'nün TTK'nun Geçici 7. maddesi kapsamında kalmayan ve hakkında derdest dava bulunan şirkete bu maddeyi işlettiği anlaşıldığından yasada öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin somut olayda uygulanması mümkün görülmemiştir.

Davalının yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik istinaf itirazına gelindiğinde; yukarıda açıklandığı üzere davalı ... ... müdürlüğü 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ... sicilinden re'sen terkin etmiştir. Bu durumda davalının usulsüz terkin işlemi ile işbu davanın açılmasına sebebiyet verdiği gözetilerek davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte ise de, ilk derece mahkemesince yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmıştır. Davalının yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik istinaf itirazı dosya kapsamına uygun olmayıp, istinafa gelenin sıfatı gözetilerek yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kabulü kararında sınırlı ihya kararı verilmesinde isabet görülmediğinden davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının sınırlı ihya kararı yönünden kaldırılmasına, sair istinaf itirazlarının reddine, talebe konu şirketin ihyasına, ihya kararı kesinleştiğinde kararın tescil ve ilanına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.