Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/793 K.2023/1748

Taraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekili ve davalılar vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı-nakit alacak yönünden temlik eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların icra takibine itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporları ile davacının takip tarihi itibarıyla davalılardan alacaklı olduğu miktarın tespit edildiği, bilirkişi raporlarındaki %30,24 temerrüt faiz oranını geçen oranların %30,24 ile sınırlandırılarak kabul edildiği, raporların açık ve ayrıntılı olması nedeniyle hükme esas alındığı, kefil davalı ... ... Ltd. Şti.

Yönünden gayri nakdi çek bedelleri hakkında kredi sözleşmesinde açık hüküm bulunmadığından sadece nakit krediler yönünden değerlendirme yapıldığı, icra inkar tazminatı yönünden alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların icra takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptaline, takibin asıl borçlu yönünden 21.362,95 TL asıl alacak, 819,98 TL işlemiş temerrüt faizi, 40,94 TL BSMV olmak üzere asıl alacağa işleyecek %30,24 temerrüt faizi, faizin %5'i BSMV üzerinden devamına, kefil ... ...

Ltd. Şti. yönünden 4.842,99 TL asıl alacak, 162,83 TL işlemiş faiz, 8,14 TL BSMV olmak üzere toplam 5.013,96 TL üzerinden asıl alacağa işleyecek %30,24 oranında temerrüt faizi ve %5 BSMV üzeriden devamına, icra inkar tazminatının reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın gerekçesinde dosyadan alınan bütün bilirkişi raporlarına atıf yapılmış olup, raporların açık ve ayrıntılı olması nedeniyle hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulmuştur denildiğini, oysa ki bir kısım bilirkişi raporunda dikkate alınan ve 12.548,41 TL asıl alacak tutarlı ticari kredi alacağın hüküm kısmında belirtilmediğini, dosyadan alınan bilirkişi raporlarının tümüne atıf yapılarak yalnızca temerrüt faiz oranı yönünden ihtiraz-i kayıt koyan mahkemece,

hüküm kısmına dahil edilmeyen ticari kredi alacağının gerekçelendirilmeyerek eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, husumetin ticari uyuşmazlıktan kaynaklanıyor olmasının, tarafların tacir olması ve faiz oranını serbestçe belirlenebilir olması karşısında gerekçeli kararda temerrüt faiz oranının %30,24 olarak sınırlandırılmasının da hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken bu hususta yanılgıya düşüldüğünü belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; her iki davalı için hüküm kurulurken ayrı ayrı miktarların belirtildiğini, sanki her biri için farklı bir borç varmış gibi hüküm kurulduğunu, oysa ortada tek bir alacak bulunduğunu, bu alacağın 22.223,87 TL olup, asıl borçlu olan müvekkili ... .... ve Tic. Ltd. Şti.'nin borcun tamamından, kefil olan müvekkili ... ... Ltd.

Şti.'nin 22.223,87 TL'lik borcun sadece 5.013,96 TL kısmından sorumlu olduğunu, kararda taraflarına eksik vekalet ücreti hesaplandığını, her iki davalının vekaletinin dosyaya sunulduğunu, her iki davalının da vekili olduğunu, her iki davalı hakkında ayrı ayrı karar verildiğini, taraflarına verilmek üzere hükmedilen vekalet ücretinin de her iki davalı için ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini, tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalıların davacıya karşı toplam sorumluluğu asıl borçlunun sorumluluğu kadar olacağını,

kefilin sorumlu olduğu miktarın asıl borçlunun sorumlu olduğu miktarın içinde yer alan 5.012,96 TL'lik kısım olacağını, her ikisinin ayrı ayrı miktarlardan sorumlu olduğu gibi bir değerlendirme yapılarak oluşturulan karar usul ve yasaya aykırı bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın kısmen iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2014/21386 sayılı takip dosyası, genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarları, genel kredi sözleşmesine ek sözleşme, hızır hesap sözleşmesi, kredi kartı hesap ekstreleri, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 23/05/2016 tarihli kök, 03/11/2016 tarihli ek bilirkişi raporu, alacak temlik beyanı, nakit alacak yönünden temlik eden davacı ...Ş. Müzekkere cevabı, çek listesi, yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan 09/11/2018 tarihli kök, 16/07/2019 tarihli birinci ek, 15/05/2020 tarihli ikinci ek rapor dosya içerisinde yer almaktadır.

Dava konusu Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2014/21386 sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı borçlular aleyhine hızır hesap için toplam 18.165,39 TL, ticari taksitli kredi için toplam 13.803,41 TL, kredi kartı için toplam 5.018,00 TL, ödenen çek sorumluluk bedelleri için toplam 3.783,36 TL nakit alacağın tahsili, 29.460,00 TL gayri nakit alacağın depo edilmesi talebi ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu ... ... Ltd.

Şti.'ne 04/12/2014 tarihinde tebliğ edildiği, diğer davalı borçluya bila tebliğ olduğu, davalı borçluların 7 günlük itiraz süresi içerisinde 17/11/2014 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, işbu itirazın iptali davasının İİK'nun 67. maddesi uyarınca, itiraz dilekçesinin alacaklı/vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.

Anılan icra takip dayanağı genel kredi sözleşmesinin davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında akdedildiği, 14/10/2010 tarihli sözleşmenin 100.000,00 TL limitli olduğu, diğer davalının sözleşmede müteselsil kefil sıfatıyla imzasının bulunduğu, kefaletin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan mülga BK'nun 484. vd. maddelerindeki şekil koşullarına uygun bulunduğu görülmüştür.

Takip dayanağı genel kredi sözleşmesine ek sözleşme hızır hesap sözleşmesinin davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında akdedildiği, 14/10/2010 tarihli sözleşmede limit bulunmadığı, sözleşmenin 14/10/2010 tarihli genel kredi sözleşmesinin eki olduğu, diğer davalının sözleşmede kefaletinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından kredi hesabı kat edilerek düzenlenen ve davalı ... ... Ltd. Şti.'ne gönderilen 18/09/2014 tarihli hesap kat ihtarnamesi ile toplam 37.252,29 TL nakit, 29.400,00 TL gayri nakit alacağın 24 saat içinde ödenmesi/depo edilmesi talep edilmiştir. Anılan ihtarname anılan davalının genel kredi sözleşmesindeki adresine 22/09/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davalı kefil ... ... Ltd. Şti. ile dava dışı kefillere davacı tarafından gönderilen 18/09/2014 tarihli hesap kat ihtarnamesi ile ise, toplam 32.428,38 TL nakit, 29.460,00 TL gayri nakit alacağın 24 saat içinde ödenmesi/depo edilmesi talep edilmiştir.

Yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi kök ve kök rapordaki görüşün tekrar edildiği ek raporda, dosya üzerinden inceleme yapıldığı, hesap kat ihtarının tebliğ şerhlerinin bulunmadığı, temerrütün olmayacağı, ticari kredili mevduat hesabı için akdi faizin %24,24 olduğu, asıl alacağın 16.519,96 TL, takip tarihine kadar işlemiş akdi faizin 467,18 TL, BSMV'nin 23,36 TL, ticari taksitli kredi için akdi faizin %15,75 olduğu, asıl alacağın 12.548,41 TL, takip tarihine kadar işlemiş akdi faizin 230,58 TL, BSMV'nin 11,53 TL, kredi kartı için akdi faizin %24,24 olduğu,

asıl alacağın 4.823,91 TL, takip tarihine kadar işlemiş akdi faizin 136,42 TL, BSMV'nin 6,82 TL, hamillere ödenen bedeller için akdi faizin %15,75 olduğu, asıl alacağın 3.360,00 TL, takip tarihine kadar işlemiş akdi faizin 352,80 TL, BSMV'nin 17,64 TL olduğu, davacını takip tarihi itibarıyla talep edebileceği alacak toplamının 37.252,28 TL asıl alacak, 1.186,98 TL işlemiş faiz, 59,35 TL BSMV olduğu, riske edilen ve depo edilmesi istenen çek yaprak sayısı bilinmediğinden hesaplanamadığı tespit edilmiştir.

Alınan ikinci bilirkişi kök ve birinci ek raporunda, eksik belgeler belirtilmiş, ikinci ek raporda ise davacının davalı asıl borçlu ... ... Ltd. Şti.'den takip tarihi itibarıyla 21.362,95 TL asıl alacak, 819,98 TL işlemiş faiz, 40,94 TL BSMV olmak üzere toplam 22.223,87 TL alacaklı olduğu, takip tarihinden itibaren 21.343,87 TL için %30,24, 19,08 TL için %48,48 temerrüt faizi işletilebileceği, davalı kefil ... ... Ltd.

Şti.'nden takip tarihi itibarıyla 4.842,99 TL asıl alacak, 162,83 TL işlemiş faiz, 8,14 TL BSMV olmak üzere toplam 5.013,96 TL alacaklı olduğu, şirket kartı olan 4.823,91 TL için takip tarihinden itibaren %30,24, ticari kredi olan 19,08 TL için %48,48 temerrüt faizi işletilebileceği, kefilin hızır hesap kredisine kefaletinin bulunmadığı, davacının taksitli ticari kredi ödeme planı ve hesap ekstresini, çek yapraklarını müşteriye teslim tarihi ile yasal sorumluluk tutarlarının ödeme dekontlarını ibraz edemediği dikkate alınarak hesaplama yapılmadığı, davalı ... ...

Ltd. Şti.'nin takip tarihi olan 01/11/2014 tarihinde, davalı asıl borçlu ... ... Ltd. Şti.'nin ise 23/09/2014 tarihinde temerrüte düştüğü yönünde kanaat bildirilmiştir.

Davacı yan taraflar arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, kredi borcunun ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalıların icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda bilirkişi raporları hükme esas alınmak suretiyle yukarıda özetlendiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasında davacı ile davalı ... ... Ltd. Şti. Arasında genel kredi sözleşmesi ile bu sözleşmeye ek hızır hesap sözleşmesi imzalandığı, davalı ... ... Ltd. Şti'nin genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefaleti bulunmakla birlikte hızır hesap sözleşmesinde kefaletinin bulunmadığı, kredi borcunun ödenmediği iddiasıyla davacının kredi hesabını kat ettiği, alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine davalıların itiraz ettiği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, takip tarihi itibarıyla davacının davalılardan nakit ve gayri nakit alacaklı olup olmadığı, alacak var ise miktarı, alacağın davalılardan talep edilip edilemeyeceği, davalıların icra takibine itirazlarının haksız olup olmadığı, uygulanabilecek temerrüt faiz oranı hususlarından kaynaklanmaktadır.

Nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; yukarıda açıklandığı üzere yargılama aşamasında alınan birinci bilirkişi kök ve ek raporunda davacının davalılardan talep edebileceği ticari taksitli kredi alacak miktarı tespit edildiği halde alınan ikinci bilirkişi ikinci ek raporunda belgelerin sunulmadığı belirtilerek ticari taksitli kredi kalemine ilişkin alacak hesaplanmamıştır.

Birinci bilirkişi kök ve ek raporunda takip tarihi itibarıyla davacının davalılardan 37.252,28 TL asıl, 1.186,98 TL işlemiş faiz, 59,35 TL BSMV alacaklı olduğu belirtildiği halde ikinci bilirkişi ikinci ek raporda davacının takip tarihi itibarıyla davalı asıl borçlu ... ... Ltd. Şti.'nden toplam 22.223,87 TL alacaklı olduğu, davalı kefil ... ... Ltd. Şti'nden ise toplam 5.013,96 TL alacaklı olduğu hesaplanmıştır.

Mahkemece bilirkişi raporları arasında yapılan hesaplamalarda çelişkiler bulunduğu halde bilirkişi raporları özetlendikten sonra hangi rapora, hangi gerekçelerle üstünlük tanındığı belirtilmeksizin raporların açık ve ayrıntılı olması nedeniyle hükme esas alındığı belirtilmekle yetinilmiştir.

Öte yandan davacı ile davalı asıl borçlu ... ... Ltd. Şti. arasında genel kredi sözleşmesi ile bu sözleşmenin eki niteliğinde olduğu belirtilen hızır hesap sözleşmesi bulunduğu halde, borcun hangi sözleşmeden kaynaklandığı da tespit edilmediği gibi, davalı kefil ... ... Ltd. Şti'nin hızır hesap sözleşmesinde kefaletinin bulunmadığı üzerinde de durulmamıştır. Mahkemece karar gerekçesinde temerrüt faiz oranı %30,24 olduğunun kabul edildiği belirtildiği halde anılan oranın ne şekilde hesaplandığı ise gerekçede belirtilmemiştir. Temerrüt tarihinde banka tarafından benzer krediler için fiilen uygulanan en yüksek kredi faiz oranı tespit edilerek bu oran üzerinden temerrüt faiz oranının belirlenmesi gerekirken mahkemece bu yönde herhangi bir tespit ve inceleme yapılmamıştır.

6100 Sayılı HMK'nın 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile değişik 353/1-a.6. maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması." halinde duruşma yapılmadan karar verileceği düzenlenmiştir.

Hal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş, dava konusu takip tarihi itibarıyla davacının genel kredi sözleşmesi ve bu sözleşmenin eki niteliğindeki hızır hesap sözleşmesinden kaynaklanan alacağı bulunup bulunmadığı, alacak var ise borcun hangi sözleşmeden kaynaklandığı, davalı kefilin hangi sözleşmeden kaynaklanan borçtan sorumlu olduğu hususunda banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yaptırılarak dosyada alınan raporlara yönelik itirazları da karşılar, raporlar arasındaki çelişkiyi giderir şekilde, davalıların temerrüt tarihleri tespit edilerek,

temerrüt tarihinde bankanın benzer kredilerde fiilen uyguladığı en yüksek faiz oranı tespit edilerek, bu oran esas alınıp, temerrüt faiz oranı da belirlenmek suretiyle yapılacak hesaplamaya ilişkin bankacı bilirkişiden rapor alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibaret olduğundan,

ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli nitelikteki delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olduğu anlaşılmakla 6100 Sayılı HMK'nun 22/07/2020 tarih ve 7751 Sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile değişik 353/1-a.6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan, dava konusu icra takip talebi ile tahsili talep edilen alacak genel kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, likit, bir başka anlatımla bilinebilir ve hesaplanabilir niteliktedir. Bu durumda mahkemece kabul şekline göre de davalıların icra takibine itirazlarının haksız olduğunun anlaşılması durumunda, davacı vekilinin talebinin de bulunduğu da gözetilerek İİK'nun 67. maddesi uyarınca davacı banka lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında isabet görülmediğinden nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, nakit alacak yönünden temlik alan davacı vekilinin ve davalılar vekilinin sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.